Bakan Bolat: Türkiye yapay zekada üreten ve yöneten ülke olacak

Ticaret Bakanı Ömer Bolat, Yapay Zeka Politikaları Derneği (AIPA) tarafından düzenlenen ve Anadolu Ajansının global iletişim ortağı olarak yer aldığı AI Tomorrow Summit 2026 etkinliğinde önemli açıklamalarda bulundu. “Türkiye Yüzyılı’nda Ticaretin Yapay Zeka Dönüşümü” oturumunda konuşan Bolat, yapay zekanın artık ekonomik büyüme, dış ticaret ve ulusal rekabet gücünün temel unsurlarından biri haline geldiğini vurguladı.

Yapay zekanın yalnızca teknoloji sektörünü değil, ticaret, sanayi, lojistik ve kamu hizmetlerini de dönüştürdüğünü belirten Bolat, Türkiye’nin bu alandaki hedeflerini ve yürüttüğü çalışmaları paylaştı.

YAPAY ZEKA EKONOMİK REKABETİN ANAHTARI HALİNE GELDİ

Bolat, yapay zekanın günümüzde milli egemenlik, ekonomik güç ve küresel ticaret kapasitesi açısından stratejik bir unsur olarak öne çıktığını belirtti.

Türkiye’nin ihracat yapısında yüksek teknolojili ve orta-yüksek teknolojili ürünlerin payının yüzde 44 seviyesine ulaştığını ifade eden Bolat, savunma sanayisi, elektronik, makine ve yazılım alanlarında önemli ilerlemeler kaydedildiğini söyledi. Türkiye’nin bilişim ve yazılım alanında yıllık yaklaşık 6 milyar dolarlık ihracat gerçekleştirdiğine dikkat çekti.

“DEVLET OLARAK HEDEFİMİZ TEKNOLOJİYİ TÜKETEN DEĞİL, ÜRETEN BİR TÜRKİYE OLUŞTURMAKTIR”

Yüksek teknoloji yatırımlarına verilen desteğin artarak sürdüğünü belirten Bolat, yapay zeka ekosisteminin güçlendirilmesi, yerli yazılım projelerinin desteklenmesi ve AR-GE faaliyetlerinin geliştirilmesinin devlet politikalarının merkezinde yer aldığını ifade etti.

Teknolojinin gelecekte ülkelerin ekonomik ve siyasi gücünü belirleyeceğini söyleyen Bolat, Türkiye’nin küresel ölçekte söz sahibi ülkeler arasında yer almasını hedeflediklerini kaydetti.

VERİ YENİ DÖNEMİN EN DEĞERLİ STRATEJİK KAYNAĞI

Konuşmasında veri ekonomisine de değinen Bolat, günümüzde verinin en kritik ham maddelerden biri olarak kabul edildiğini söyledi.

Dünya genelindeki veri işleme ihtiyacının büyük bölümünün halen karşılanamadığını belirten Bolat, yapay zeka teknolojilerinin gelişimiyle birlikte veri merkezlerine olan ihtiyacın da hızla arttığını ifade etti.

Yapay zekanın çevresel etkilerine dikkat çeken Bolat, güncel araştırmalara göre yalnızca 100 kelimelik bir yapay zeka sorgusunun sunucuların soğutulması için yaklaşık 519 mililitre tatlı su tüketimine neden olabildiğini belirtti.

YAPAY ZEKA İÇİN NADİR ELEMENTLER STRATEJİK ÖNEM TAŞIYOR

Yapay zeka donanımlarının üretiminde kullanılan lityum, kobalt ve galyum gibi kritik minerallerin önemine işaret eden Bolat, bu alandaki temel riskin ham madde arzından çok işleme kapasitesinin belirli ülkelerde yoğunlaşması olduğunu söyledi.

Küresel teknoloji yarışında veri, enerji ve ham madde güvenliğinin önümüzdeki dönemde daha fazla önem kazanacağını vurgulayan Bolat, ülkelerin bu alanlarda güçlü altyapılar kurmak zorunda olduğunu ifade etti.

YAPAY ZEKANIN MİLLİ GELİRE KATKISININ YÜZDE 5’E ÇIKMASI HEDEFLENİYOR

Türkiye’nin yapay zeka alanındaki hedeflerine ilişkin bilgi veren Bolat, yapay zekanın ekonomik değer üretme kapasitesini artırmanın öncelikli gündem maddeleri arasında yer aldığını söyledi.

Türkiye’nin hedefi, yapay zekanın milli gelir içindeki payını yüzde 5 seviyesine yükseltmek ve sektörde 50 bin kişilik istihdama ulaşmak.

Halihazırda yapay zekanın milli gelire katkısının yüzde 2,1 ile yüzde 2,8 arasında değiştiğini belirten Bolat, sektörde çalışan kişi sayısının ise 32 bin ila 35 bin arasında hesaplandığını kaydetti.

Ayrıca Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın Türkiye Yüzyılı vizyonu doğrultusunda hazırlanan Yapay Zeka Eylem Planı’nın 13 Haziran’da kamuoyuna açıklanacağını ve bu sürece önemli katkılar sunacağını ifade etti.

TİCARETTE VE İHRACATTA YAPAY ZEKA DÖNEMİ

Bakanlık bünyesinde geliştirilen dijital sistemlere ilişkin de bilgi veren Bolat, ihracatçıların veri odaklı karar alabilmeleri için birçok platformun aktif şekilde kullanıldığını söyledi.

Kolay İhracat Platformu’nun ihracatçılara pazar araştırmasından mevzuat bilgilerine kadar geniş kapsamlı destek sunduğunu belirten Bolat, e-ticaretin de artık yapay zeka destekli yeni nesil bir ticaret modeline dönüştüğünü ifade etti.

GÜMRÜKLERDE YAPAY ZEKA SAYESİNDE 7,6 MİLYAR LİRALIK KATKI

Yapay zekanın gümrük uygulamalarında da etkin şekilde kullanıldığını anlatan Bolat, risk analizi, veri madenciliği ve gümrük istihbaratı süreçlerinin büyük ölçüde yapay zeka destekli sistemlerle yürütüldüğünü söyledi.

Makine öğrenmesi destekli risk analizleri sayesinde 2026 yılında 7,6 milyar liralık ilave gümrük vergisi ve teminat tahsilatı sağlandı.

Dış Ticaret Anomali Tespit Sistemi aracılığıyla olağan dışı ticari hareketlerin kısa sürede tespit edildiğini belirten Bolat, bu teknolojilerin kamu gelirlerinin artırılmasına önemli katkı sunduğunu dile getirdi.

Teknolojik dönüşümün sahadaki etkilerine de değinen Bolat, 27 Mayıs itibarıyla gerçekleştirilen 341 operasyonda 12,3 ton uyuşturucu madde ele geçirildiğini, ayrıca 2 bin 418 operasyonda yaklaşık 21,3 milyar lira değerinde kaçak ticari eşyanın yakalandığını açıkladı.

Programın ardından Bakan Bolat, AI Tomorrow Summit 2026 kapsamında açılan stantları ziyaret ederek teknoloji şirketlerinin çalışmaları hakkında bilgi aldı.