Barış Kurulu ilk toplantısını yaptı: Trump’tan Gazze için milyarlık yardım vaadi
ABD Başkanı Donald Trump, Washington’da düzenlenen ve uluslararası siyasette yeni bir yapı olarak lanse edilen “Barış Kurulu”nun ilk oturumuna başkanlık etti. İlk etapta Gazze’nin yeniden ayağa kaldırılmasına odaklandığı açıklanan oluşum, daha sonra kapsamı genişletilerek bölgesel güvenlik ve siyasi denetim mekanizması olarak tanımlandı.
Toplantıda konuşan Trump, Gazze için 10 milyar dolarlık mali destek sözü verdi. Körfez ve Orta Asya’dan dokuz ülke de ek finansman taahhüdünde bulunarak toplamda 7 milyar dolarlık katkı açıklamasında bulundu. Böylece ilk aşamada oluşturulan kaynak 17 milyar dolara ulaştı.
Trump, fonun kullanım planını detaylandırmazken “Her yatırım, bölgesel istikrarın temeli olacak” ifadesini kullandı.
Ancak uzmanlar, uzun süredir ağır bombardıman ve yıkımla karşı karşıya kalan Gazze’nin yeniden inşası için gerekli tutarın yaklaşık 70 milyar dolar seviyesinde olduğunu hatırlatarak mevcut rakamın ihtiyacın oldukça altında kaldığını vurguluyor.
KURULUN YAPISI TARTIŞMA YARATTI
Barış Kurulu’nun uluslararası sistemde nasıl bir konuma yerleşeceği belirsizliğini koruyor. Birleşmiş Milletler ile ilişkisi netleşmeyen yeni yapının, küresel kurumsal dengeleri değiştirebileceği yorumları yapılıyor.
Trump, eleştirilere yanıt verirken oldukça iddialı bir çerçeve çizdi.
“Bu kurul, Birleşmiş Milletler’in işleyişini denetleyecek kadar güçlü bir yapıya dönüşebilir.”
Kurulun kararlarında veto yetkisinin büyük ölçüde Trump’ta bulunması ve görev süresi bittikten sonra bile başkanlığının devam edebilmesi diplomatik çevrelerde “merkezileşmiş küresel yönetim” tartışmalarını başlattı. Ayrıca daimi üyelik için ülkelere 1 milyar dolarlık katkı şartı getirilmesi de dikkat çeken maddeler arasında yer aldı.
GAZZE’DE ULUSLARARASI GÜÇ FORMÜLÜ
Toplantının bir diğer önemli başlığı güvenlik oldu. Gazze sınırlarını denetleyecek ve bölgede düzeni sağlayacak uluslararası bir istikrar gücü oluşturulması gündeme geldi.
Endonezya, Fas, Kazakistan, Kosova ve Arnavutluk asker gönderme sözü verirken Mısır ve Ürdün güvenlik personeli eğitimi sağlayacaklarını açıkladı.
ABD kaynakları, olası bir operasyon planının İsrail ile koordineli yürütülebileceğini öne sürdü.
İRAN GERİLİMİ GÖLGESİNDE TOPLANTI
Toplantı, Washington ile Tahran arasında sert açıklamaların yapıldığı ve askeri hazırlık iddialarının gündemde olduğu bir dönemde gerçekleştirildi. Amerikan medyasına konuşan yetkililer, ordunun kısa süre içinde İran’a yönelik operasyon kapasitesine hazır olduğunu ileri sürdü.
Olası harekâtın haftalar sürebilecek geniş çaplı bir askeri kampanya olabileceği değerlendirmeleri yapılırken, bölgenin yeni bir savaş riskine yaklaştığı yorumları güç kazandı.
AVRUPA’DA DİPLOMATİK GERİLİM
Toplantıya bazı Avrupa temsilcilerinin gözlemci sıfatıyla katılması AB içinde tartışmaya yol açtı. Fransa, Belçika, İspanya ve İsveç yönetimleri, bu katılımın Avrupa Birliği adına resmi destek anlamına gelip gelmediğinin açıklanmasını istedi.
Toplantıya Endonezya Devlet Başkanı Prabowo Subianto, Arjantin Devlet Başkanı Javier Milei, Macaristan Başbakanı Viktor Orban ve FIFA Başkanı Gianni Infantino da iştirak etti.
