Beyaz Saray’dan İran açıklaması: İran’la anlaşmanın tamamlanması günler sürebilir

ABD ile İran arasında uzun süredir devam eden diplomatik temaslarda kritik bir aşamaya gelindi. Beyaz Saray’dan yapılan son açıklamada tarafların anlaşma için “oldukça iyi bir noktada” bulunduğu belirtilirken, sürecin tamamlanmasının birkaç gün daha sürebileceği ifade edildi.

Washington yönetimi, müzakerelerde önemli ilerleme sağlandığını vurgulasa da henüz tüm detaylarda uzlaşma sağlanamadığına dikkat çekti. Özellikle anlaşma metnindeki bazı ifadeler üzerinde pazarlıkların sürdüğü belirtilirken, diplomatik kaynaklar sürecin halen kırılgan olduğunu değerlendiriyor.

“ANLAŞMA YAKIN AMA HER ŞEY TAMAMLANMIŞ DEĞİL”

ABD basınına konuşan bir Beyaz Saray yetkilisi, İran ile yürütülen görüşmelerde olumlu bir atmosfer oluştuğunu ancak nihai imzaların hemen atılmasının beklenmediğini söyledi.

Yetkiliye göre anlaşmanın gecikmesindeki en önemli başlıklardan biri İran’daki onay mekanizması oldu. Tahran yönetiminin kendi iç değerlendirme sürecini tamamlamasının zaman alabileceği belirtilirken, bu nedenle anlaşmanın birkaç gün içinde sonuçlanabileceği ifade edildi.

Beyaz Saray kaynakları, anlaşma için iyimser tablo çizse de sürecin halen bozulma riski taşıdığını kabul ediyor.

ABD’li yetkili, müzakerelerde hem Washington hem de Tahran açısından hassas görülen bazı ifadelerin pazarlık konusu olmaya devam ettiğini belirtti. Tarafların özellikle anlaşmanın teknik çerçevesi ve uygulanma biçimi üzerinde yoğun şekilde çalıştığı kaydedildi.

HAMANEY DETAYI DİKKAT ÇEKTİ

Müzakere sürecine ilişkin dikkat çeken bir başka ayrıntı ise İran’ın dini lideri Mücteba Hamaney’e ilişkin değerlendirme oldu. Beyaz Saray yetkilisi, Hamaney’in anlaşmanın genel çerçevesine prensipte onay verdiğini ancak bunun nihai metne dönüşüp dönüşmeyeceğinin henüz netleşmediğini söyledi.

Bu açıklama, Tahran yönetiminde anlaşmaya yönelik güçlü bir eğilim olduğu şeklinde yorumlandı. Ancak uzmanlar, İran iç siyasetindeki dengelerin süreci son anda değiştirebileceğine dikkat çekiyor.

ABD ve İran arasında yürütülen görüşmelerin son aşamaya gelmesi, küresel piyasalarda da yakından izleniyor.

Özellikle enerji piyasaları, Hürmüz Boğazı ve İran’ın nükleer faaliyetlerine ilişkin olası maddelerin ekonomik etkilerine odaklanmış durumda.

HÜRMÜZ BOĞAZI İDDİASI GÜNDEM OLDU

New York Times’ın ABD’li bir yetkiliye dayandırdığı haberde, Washington ile Tahran’ın Hürmüz Boğazı’nın yeniden açık tutulması konusunda uzlaşmaya vardığı öne sürüldü.

Haberde ayrıca İran’ın zenginleştirilmiş uranyum stokları konusunda da ABD ile mutabakata yaklaştığı iddia edildi. Ancak söz konusu anlaşmanın henüz resmi olarak sonuçlanmadığı vurgulandı.

Hürmüz Boğazı, dünya petrol ticaretinin önemli bölümünün geçtiği stratejik bir güzergah olarak kabul edilirken, bölgedeki her diplomatik gelişme küresel enerji fiyatlarını doğrudan etkiliyor.

TRUMP’TAN DİKKAT ÇEKEN ÇIKIŞ

ABD Başkanı Donald Trump ise anlaşmaya ilişkin çıkan haberlerin ardından sosyal medya hesabından sert bir açıklama yaptı. Trump, medyada yer alan bazı yorumların gerçeği yansıtmadığını savunarak henüz kimsenin nihai anlaşma metnini görmediğini söyledi.

Trump açıklamasında, “Bizim anlaşmamızı kimse görmedi ya da ne olduğunu bilmiyor. Henüz tam anlamıyla müzakere bile edilmedi” ifadelerini kullandı.

Trump, müzakere heyetine “acele etmeyin” talimatı verdiğini açıklayarak zamanın ABD lehine işlediğini savundu.

ABD Başkanı daha önce yaptığı açıklamalarda da İran ile yürütülen temasların “düzenli ve yapıcı” ilerlediğini belirtmişti. Son değerlendirmesinde ise tarafların “büyük ölçüde” anlaşmaya yakın olduğunu ifade etmişti.

GÖZLER NİHAİ METNE ÇEVRİLDİ

Washington ve Tahran arasında yürütülen yoğun diplomasi trafiği sürerken, önümüzdeki günlerde açıklanabilecek olası anlaşma metni dünya kamuoyu tarafından yakından takip ediliyor.

Uzmanlar, anlaşmanın hayata geçmesi halinde yalnızca Orta Doğu’daki siyasi dengelerin değil, enerji piyasaları ve küresel ekonominin de önemli ölçüde etkilenebileceğini belirtiyor.