BM’de Hürmüz krizi: Çin ve Rusya veto etti, ABD tepki gösterdi
Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nde Hürmüz Boğazı’nda seyrüsefer güvenliğini sağlamaya yönelik hazırlanan kritik karar tasarısı, Rusya ve Çin’in veto hamlesiyle reddedildi. Küresel enerji ve ticaret akışının kalbi olarak görülen boğazda artan tansiyon, uluslararası diplomasi sahnesinde yeni bir kırılma noktası yarattı.
KRİTİK TASARI VETOYA TAKILDI
Nisan ayı dönem başkanlığını yürüten Bahreyn tarafından gündeme getirilen tasarı, bölgede ticari gemi trafiğinin güvenliğini artırmayı ve olası engellemelere karşı ortak savunma mekanizmaları oluşturulmasını öngörüyordu. Oylamada 11 ülke tasarıya destek verirken, Kolombiya ve Pakistan çekimser kaldı. Ancak daimi üyeler Rusya ve Çin’in veto yetkisini kullanmasıyla karar yürürlüğe giremedi.
Karar tasarısının veto edilmesi, Hürmüz Boğazı’ndaki güvenlik tartışmalarını daha da derinleştirdi.
Tasarı metninde, bölgedeki ticari deniz yollarının kesintiye uğramasının önüne geçilmesi ve seyrüsefer özgürlüğünün korunması için uluslararası koordinasyon çağrısı yapılıyordu. Ayrıca, boğazın kapatılması ya da geçişlerin engellenmesi yönündeki girişimlerin caydırılması gerektiği vurgulanıyordu.
ABD’DEN SERT TEPKİ
ABD’nin BM Daimi Temsilcisi Mike Waltz, veto kararına sert sözlerle karşılık verdi. Waltz, Hürmüz Boğazı’nın küresel ekonomi açısından taşıdığı kritik öneme dikkat çekerek, bu hattın herhangi bir ülke tarafından kontrol altına alınamayacağını ifade etti.
“Hürmüz Boğazı, dünya ekonomisinin can damarıdır ve hiçbir ülkenin kontrolüne bırakılamaz” mesajı uluslararası kamuoyunda geniş yankı buldu.
ABD’li temsilci ayrıca, veto kararının Washington’un İran’a yönelik askeri ve stratejik hamlelerini sınırlamadığını savundu. Waltz, bölgedeki müttefiklerle birlikte hareket etmeye devam edeceklerini belirterek, Rusya ve Çin’in farklı bir tutum sergileyebileceğini dile getirdi.
BÖLGEDE GERİLİM TIRMANIYOR
ABD cephesi, İran’ın Hürmüz Boğazı üzerindeki etkisini artırmaya çalıştığını ve bunun küresel ticareti tehdit ettiğini öne sürüyor. Washington’a göre, bu durum sadece bölgesel değil, aynı zamanda dünya ekonomisini doğrudan etkileyen bir risk unsuru haline gelmiş durumda.
“İran’ın Hürmüz Boğazı üzerindeki hamleleri, yalnızca bölgeyi değil küresel ticareti de tehdit ediyor.”
Öte yandan Bahreyn Dışişleri Bakanı Abdullatif bin Raşid el-Zeyani de veto kararına tepki göstererek, İran’ın boğazı kapatma yönünde herhangi bir meşru hakkı bulunmadığını vurguladı. Zeyani, Güvenlik Konseyi’nin bu kritik süreçte yeterince hızlı ve kararlı davranamadığını ifade etti.
DİPLOMATİK ÇIKIŞ ARAYIŞI SÜRÜYOR
Uzmanlar, Hürmüz Boğazı’nda yaşanan gerilimin enerji fiyatlarından küresel tedarik zincirlerine kadar geniş bir etki alanı oluşturduğuna dikkat çekiyor. Konseydeki veto çıkmazının ise diplomatik çözüm yollarını zorlaştırdığı değerlendiriliyor.
Uluslararası toplumun önümüzdeki günlerde yeni bir karar taslağı ya da farklı diplomatik girişimlerle süreci yeniden gündeme taşıması bekleniyor. Ancak mevcut tablo, büyük güçler arasındaki görüş ayrılıklarının kısa vadede kolayca giderilemeyeceğini ortaya koyuyor.
