BM’den İsrail’in UNRWA arazisi işgal planına tepki

Birleşmiş Milletler (BM), İsrail’in işgal altındaki Doğu Kudüs’te bulunan Birleşmiş Milletler Filistinli Mültecilere Yardım ve Bayındırlık Ajansı’na (UNRWA) ait araziye yönelik yeni planına sert tepki gösterdi. İsrail makamlarının, Şeyh Cerrah Mahallesi’ndeki UNRWA merkezinin bulunduğu alanı askeri ve güvenlik tesislerine dönüştürme kararını onaylaması uluslararası hukuk tartışmalarını yeniden gündeme taşıdı.

BM Genel Sekreter Sözcüsü Farhan Haq, New York’taki günlük basın toplantısında yaptığı açıklamada, söz konusu alanın doğrudan BM’ye ait olduğunu vurgulayarak uluslararası sözleşmelere dikkat çekti.

“UNRWA tesisleri Birleşmiş Milletler’e ait alanlardır ve uluslararası hukuk gereği dokunulmaz kabul edilmelidir.”

BM’DEN İSRAİL’E ULUSLARARASI HUKUK HATIRLATMASI

BM Sözcüsü Haq, İsrail’in attığı adımın yalnızca diplomatik değil hukuki sonuçlar da doğurabileceğini belirtti. BM’nin daha önce de tesislerin işgal edilmesi ve kontrol altına alınması girişimlerine yönelik kaygılarını Tel Aviv yönetimine ilettiğini söyleyen Haq, bu endişelerin halen sürdüğünü ifade etti.

Haq açıklamasında, İsrail’in taraf olduğu 1946 tarihli BM Ayrıcalıkları ve Dokunulmazlıkları Sözleşmesi kapsamında, BM’ye bağlı tüm kurumların korunması gerektiğini hatırlattı.

“İsrail, UNRWA dahil olmak üzere tüm BM tesislerinin dokunulmazlığına saygı göstermekle yükümlüdür.”

BM hukuk biriminin gelişmeleri yakından takip ettiğini belirten Haq, önümüzdeki süreçte atılabilecek hukuki adımların değerlendirildiğini de kaydetti.

UNRWA MERKEZİ ŞEYH CERRAH’TA BULUNUYORDU

Tepkiye neden olan plan, işgal altındaki Doğu Kudüs’ün Şeyh Cerrah Mahallesi’nde bulunan yaklaşık 36 dönümlük UNRWA arazisini kapsıyor. İsrail Savunma Bakanı Yisrael Katz tarafından hazırlanan projeyle, söz konusu alanın doğrudan Savunma Bakanlığı kullanımına tahsis edildiği bildirildi.

İsrail basınında yer alan bilgilere göre arazi için herhangi bir ihale süreci işletilmedi. Bölgenin ilerleyen süreçte askeri karargah ve güvenlik tesisleri için kullanılmasının planlandığı öne sürüldü.

İSRAİL’İN UNRWA KARARI 2025’TE YÜRÜRLÜĞE GİRMİŞTİ

İsrail Meclisi, Ekim 2024’te kabul ettiği düzenleme ile bazı UNRWA çalışanlarının 7 Ekim 2023 olaylarına karıştığı iddialarını gerekçe göstererek Ajansın İsrail ve işgal altındaki Doğu Kudüs’teki faaliyetlerini yasaklamıştı.

Karar, 30 Ocak 2025 itibarıyla yürürlüğe girerken, BM personeli Doğu Kudüs’teki merkezlerden çekilmek zorunda kalmıştı. Gerginlik bununla da sınırlı kalmadı.

İsrail askerleri, UNRWA’ya ait Doğu Kudüs merkezinde 20 Ocak 2026 tarihinde yıkım çalışmalarına başlamıştı.

Uluslararası kuruluşlar ise söz konusu adımların insani yardım faaliyetlerini sekteye uğratabileceği ve Filistinli mültecilere yönelik hizmetlerin daha da zorlaşabileceği uyarısında bulunuyor.

ULUSLARARASI TOPLUMDAN YENİ TEPKİLER BEKLENİYOR

BM’nin hukuki süreç başlatma ihtimali diplomatik tansiyonu yükseltirken, İsrail’in UNRWA politikaları uluslararası arenada yeniden tartışma konusu oldu. Özellikle Doğu Kudüs’teki BM mülklerinin statüsü ve uluslararası sözleşmelerin uygulanması önümüzdeki dönemde Birleşmiş Milletler gündeminin önemli başlıkları arasında yer alacak.