Boru hattı krizi büyüyor: Macaristan ve Slovakya yakıt ihracatını durdurdu
Orta Avrupa’da enerji hattı üzerinden yürüyen tartışma yeni bir aşamaya taşındı. Macaristan ve Slovakya, Ukrayna’nın Druzhba petrol boru hattından ham petrol geçişine izin vermemesi üzerine bu ülkeye yapılan dizel sevkiyatlarını durdurma kararı aldı. Karar, bölgesel enerji dengelerini ve savaş gölgesindeki tedarik güvenliğini yeniden gündeme taşıdı.
Macaristan Dışişleri ve Ticaret Bakanı Peter Szijjarto, düzenlediği toplantıda teknik şartların hazır olduğunu ancak Kiev yönetiminin petrol akışını yeniden başlatmamasının ekonomik değil siyasi bir tercih olduğunu savundu.
Macaristan yönetimi, petrol transitinin yeniden başlamadığı sürece Ukrayna’ya yakıt gönderilmeyeceğini kesin dille duyurdu.
RAFİNERİLER İÇ PAZARA YÖNELDİ
Slovakya tarafında ise enerji şirketi Slovnaft, Ukrayna dahil dış pazarlara yönelik dizel satışlarını tamamen askıya aldı. Hükümet, rafineriden çıkan ürünlerin öncelikle ülke içindeki tüketimi karşılamak için kullanılacağını açıkladı. Böylece enerji ihracatından elde edilen gelir ikinci plana itilirken arz güvenliği ön plana alınmış oldu.
Başbakan Robert Fico, ülkede yakıt sıkıntısı yaşanmayacağını belirterek stratejik rezervlerin devreye sokulduğunu açıkladı.
Devlet rezervlerinden 250 bin ton petrol piyasaya verilerek iç tüketimin en az bir ay garanti altına alındığı bildirildi.
AB’YE ORTAK MEKTUP: ALTERNATİF TEDARİK YOLU
Macaristan ve Slovakya dışişleri bakanlıkları, Avrupa Komisyonu’na ortak yazı göndererek boru hattı çalışmadığı sürece Rus ham petrolünü deniz taşımacılığıyla ithal etme haklarını kullanacaklarını bildirdi. Enerji şirketi MOL Group’un deniz yoluyla petrol tedariki için sipariş verdiği ve ilk tankerlerin mart ortasında ulaşmasının beklendiği açıklandı.
NEDEN HIRVATİSTAN ROTASI TERCİH EDİLMİYOR?
Slovak yönetimi alternatif güzergâhların maliyetlerini de paylaştı. Mevcut hatta ton başına 100 kilometrede yaklaşık 1 euro transit ücreti ödenirken Hırvatistan hattında bu rakam 5 euroyu aşıyor. Bu farkın enerji fiyatlarını doğrudan etkileyebileceği ifade edildi.
RAFİNERİ DÖNÜŞÜMÜ VE YENİ KAYNAKLAR
Slovnaft rafinerisinin yalnızca Rus petrolüne bağımlı kalmaması için teknik dönüşüm süreci yürüttüğü belirtildi. Farklı petrol türlerini işleyebilecek altyapı hazırlıkları devam ederken alternatif tedarikçilerle görüşmeler sürüyor.
Yetkililer, günlük 7 bin 300–7 bin 500 tonluk rafineri işleme kapasitesi sayesinde Slovakya’da yakıt arzının kesintiye uğramayacağını vurguladı.
Bölgedeki kararın yalnızca iki ülke ile Ukrayna arasındaki ticareti değil, Avrupa enerji piyasasında fiyat beklentilerini ve lojistik rotaları da etkileyebileceği değerlendiriliyor.
