Çin’den ABD’ye Yüksek Mahkeme sonrası tarife resti
ABD Yüksek Mahkemesi’nin son kararı, Washington’ın ticaret politikalarında yeni bir tartışma başlattı. Mahkemenin, eski Başkan Donald Trump döneminde Uluslararası Acil Ekonomik Güçler Yasası’na (IEEPA) dayandırılarak yürürlüğe konulan ek gümrük tarifelerinin yasal yetki sınırlarını aştığına hükmetmesinin ardından Çin’den dikkat çeken bir açıklama geldi. Pekin yönetimi, ABD’ye tek taraflı uygulanan tüm tarifelerin iptal edilmesi çağrısında bulundu.
Çin Ticaret Bakanlığı tarafından yapılan değerlendirmede, küresel ticaret sisteminin kurallara dayalı bir zeminde ilerlemesi gerektiği vurgulandı. Açıklamada, ticaret savaşlarının kazananı olmayacağına ilişkin görüş bir kez daha yinelendi ve korumacı adımların küresel ekonomik toparlanmayı sekteye uğrattığı ifade edildi.
Çin, ABD’nin tek taraflı tarife uygulamalarının hem uluslararası ticaret hukukuna hem de Amerikan iç hukukuna aykırı olduğuna işaret etti.
TEK TARAFLI TARİFELERE ELEŞTİRİ
Pekin yönetimi, karşılıklı tarifeler, fentanil gerekçesiyle uygulanan vergiler ve diğer ek gümrük önlemlerinin küresel tedarik zincirlerine zarar verdiğini savundu. Yapılan açıklamada, söz konusu adımların yalnızca iki ülkeyi değil, dünya ticaret sistemini de olumsuz etkilediği kaydedildi.
“Korumacılık çözüm değil; sürdürülebilir büyüme ancak açık ve adil ticaretle mümkündür” mesajı öne çıktı.
ABD tarafının, tarifeleri sürdürmek amacıyla farklı yasal dayanaklar ve ticaret soruşturmaları üzerinde çalıştığına yönelik gözlemlerin bulunduğu belirtilirken, Çin’in bu süreci yakından izleyeceği ve gerektiğinde karşı adımlar atacağı ifade edildi.
YÜKSEK MAHKEME KARARI NE ANLAMA GELİYOR?
ABD Yüksek Mahkemesi, 20 Şubat’ta aldığı kararda, IEEPA kapsamında başkana doğrudan gümrük vergisi koyma yetkisi verilmediğini hükme bağladı. Bu karar, yürütmenin ticaret politikalarındaki yetki sınırlarına ilişkin önemli bir emsal olarak değerlendiriliyor.
Mahkeme kararının ardından Trump, aynı gün 1974 Ticaret Yasası’nın 122’nci maddesine dayanarak tüm ülkelere yüzde 10 oranında küresel gümrük vergisi uygulanmasına yönelik bir kararname imzaladı. Ertesi gün ise bu oranı yüzde 15’e yükselteceğini açıkladı.
Yeni düzenleme, ABD’nin ithalat politikasında daha sert bir döneme işaret ederken, küresel piyasalarda belirsizliği artırdı.
KÜRESEL TİCARETTE YENİ DENGE ARAYIŞI
Uzmanlara göre söz konusu gelişmeler, ABD ile Çin arasındaki ekonomik gerilimin yeniden tırmanabileceğine işaret ediyor. İki ülke arasındaki ticaret hacmi, küresel ekonominin en büyük kalemlerinden biri olmaya devam ederken, atılacak adımların sadece tarafları değil, Avrupa’dan Asya’ya pek çok ekonomiyi etkileyebileceği değerlendiriliyor.
Pekin yönetimi, çok taraflı ticaret sistemine bağlılık mesajı verirken, Washington’ın yeni tarifeler konusunda nasıl bir yol izleyeceği merak konusu olmaya devam ediyor.
