Deprem bölgesinde yeniden imar için 3,6 trilyon liralık kamu harcaması
Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı tarafından hazırlanan “Kahramanmaraş ve Hatay Depremleri Yeniden İmar ve Gelişme Raporu”, depremlerin ardından yürütülen iyileştirme çalışmalarının ulaştığı boyutu ortaya koydu. Rapora göre, 2025 yılı sonu itibarıyla depremlerin yol açtığı kayıp ve zararın telafisi ile afet risklerinin azaltılmasına yönelik toplam 3,6 trilyon lira (yaklaşık 91,5 milyar dolar) kamu harcaması yapıldı.
Depremlerin ardından geçen üç yılda kamu kurumları, özel sektör, sivil toplum kuruluşları ve uluslararası paydaşlarla yürütülen çalışmalar kapsamında öncelik barınma ihtiyacının karşılanmasına verildi. Bu çerçevede bugüne kadar gerçekleştirilen kura törenleriyle 433 bin 667 konut ve 21 bin 690 iş yeri için kura süreci tamamlandı; kalıcı konut projelerinde sona yaklaşıldı.
Eğitim, üniversiteler ve istihdam öne çıktı
Bölgede eğitimin kesintisiz sürdürülmesi amacıyla 13 bin 321 derslik inşası için 72 milyar lira, 2 bin 776 dersliğin güçlendirilmesi için ise 6,9 milyar lira harcandı. Tüm projelerin tamamlanmasıyla derslik sayısının deprem öncesine göre %15 artması hedefleniyor. Üniversitelerin yeniden yapım, güçlendirme ve altyapı yenileme çalışmaları için 5,1 milyar lira harcama yapılırken, 2026 Yılı Yatırım Programı kapsamında bu alana 2,4 milyar lira ödenek ayrıldı.
İstihdamın korunması ve iş gücü piyasasının desteklenmesi amacıyla 11 ilde 60 bin 582 kişi işbaşı eğitim programları ve meslek kurslarından yararlandı; bu kapsamda yaklaşık 2,9 milyar lira kaynak kullanıldı.
Altyapı, enerji ve ulaşım yatırımları
Yerel yönetimlerin hizmetlerini aksamadan sürdürebilmesi için yaklaşık 4 milyar lira nakdi destek sağlandı. Toplam proje tutarı 21,9 milyar lira olan yatırımlarla belediyelerin acil altyapı ve ekipman ihtiyaçları karşılandı. Enerji altyapısında, ağırlıklı olarak elektrik dağıtım şebekesindeki hasarların giderilmesi için 51,1 milyar lira harcandı.
Ulaştırma alanında ise kara yolu ve otoyollardaki hasarların giderilmesi için 19,8 milyar lira, yeni yerleşim alanlarına erişim için 40 milyar lira, kent içi yolların onarımı için 8,5 milyar lira kaynak kullanıldı. Demir yolu hatlarının onarımı için 26,4 milyar lira yatırım yapılırken, 2027’ye kadar bu alanda 31,5 milyar lira daha harcanması planlanıyor.
Tarım ve sanayide toparlanma
Tarım sektöründe 2025 yılında depremden etkilenen 11 ilde 17,4 milyar lira destek ödemesi gerçekleştirildi. Sanayi tarafında ise küçük sanayi sitesi yatırımları ile KOSGEB ve kalkınma ajansları aracılığıyla sanayicilere yönelik destekler kapsamında 17,6 milyar liralık kaynak harekete geçirildi.
Raporda, yürütülen kapsamlı çalışmalar sayesinde ekonomik ve sosyal toparlanma sürecinde büyük ilerleme kaydedildiği, kalıcı konut ihtiyacının karşılanması ve kamu hizmetlerinin etkin şekilde sürdürülmesi yönünde önemli mesafe alındığı vurgulandı.
