Doha’da gerçekleştirilen İslam İşbirliği Teşkilatı (İİT) – Arap Birliği Olağanüstü Ortak Zirvesi’nde, İsrail’in Katar’a yönelik saldırısı oybirliğiyle kınandı. Zirvede yayımlanan sonuç bildirgesinde, İsrail’in bölgede yeni fiili durumlar oluşturma girişimlerine kesinlikle izin verilmeyeceği ve bu planlara karşı ortak mücadele edileceği vurgulandı.

Liderler, İsrail’in Doha’ya düzenlediği saldırıyı “korkakça ve yasa dışı” olarak tanımladı. Bildirgede, bu saldırının yalnızca Katar’a değil, tüm Arap ve İslam ülkelerine yapılmış bir tehdit olduğu vurgulandı. Katar’ın, Birleşmiş Milletler Şartı uyarınca aldığı tüm karşı önlemlerin destekleneceği ve egemenliğine yönelik ihlallerin asla kabul edilmeyeceği ifade edildi.

BÖLGESEL BARIŞA TEHDİT OLARAK GÖRÜLÜYOR

Zirvede, İsrail’in saldırısının sadece Katar’ın güvenliğini değil, bölgesel barışı da tehlikeye attığına dikkat çekildi. Katar’ın arabuluculuk rolüne vurgu yapılarak, bu saldırının aynı zamanda Gazze’de ateşkes ve barış için yürütülen diplomatik çabaları da baltalamayı hedeflediği kaydedildi.

Bildiride, uluslararası toplumun sessiz kalmasının İsrail’i daha da cesaretlendirdiği ve cezasızlık kültürünü güçlendirdiği belirtildi. Liderler, bu durumun küresel adalet sistemini zayıflattığına ve uluslararası düzeni tehdit ettiğine dikkat çekti.

ORTAK DAYANIŞMA VE YAPTIRIM ÇAĞRISI

Metinde, İsrail’in olası yeni saldırılarının asla kabul edilmeyeceği ve caydırıcı önlemlerin alınması gerektiği yinelendi. İsrail’in Gazze ve diğer bölgelerde yürüttüğü abluka, açlık ve sağlık hizmetlerinden mahrum bırakma politikaları ise “savaş suçu” olarak tanımlandı.

Üye devletlere, İsrail’in işlediği suçlardan ötürü sorumlu tutulması için uluslararası mahkemelerde yargı yolunun işletilmesi ve askeri malzeme tedarikinin kesilmesi çağrısı yapıldı. Ayrıca, İsrail’in BM üyeliğinin askıya alınması fikri de gündeme taşındı.

FİLİSTİN’İN YANINDA KARARLI DURUŞ

Bildiride, Filistin halkının 1967 sınırları temelinde başkenti Doğu Kudüs olan bağımsız devlet kurma hakkının altı çizildi. New York’ta düzenlenecek “İki Devletli Çözüm Konferansı”na tam destek verildi. Ayrıca, Kudüs’teki kutsal mekanların korunması konusunda Ürdün’ün tarihi rolüne özel vurgu yapıldı.

Zirve sonunda Katar’a ev sahipliği ve sağlanan kolaylıklar için teşekkür edildi. Doha’da alınan kararların, Arap ve İslam ülkelerinin ortak güvenlik anlayışını güçlendirdiği ve bölgedeki dayanışmayı artırdığı kaydedildi.

İİT – ARAP BİRLİĞİ ORTAK ZİRVESİ 25 MADDELİK SONUÇ BİLDİRGESİ

1. ORTAK KINAMA

İsrail’in Katar’a yönelik saldırısı, Arap ve İslam dünyasının liderleri tarafından oybirliğiyle “kabul edilemez” ilan edildi ve en sert şekilde kınandı.

2. KATAR’IN HAKLARINA DESTEK

Katar’ın, BM Şartı uyarınca kendisini savunma amacıyla atacağı her adımın destekleneceği bildirildi.

3. ORTAK SALDIRI VURGUSU

Doha’ya yapılan saldırının yalnızca Katar’a değil, tüm Arap ve İslam ülkelerine karşı yapılmış sayıldığı kaydedildi.

4. ARABULUCULUĞUN HEDEF ALINMASI

Gazze’de ateşkes için çaba gösteren Katar’ın topraklarının hedef alınması, barışı baltalayan tehlikeli bir gelişme olarak tanımlandı.

5. KATAR’IN DİPLOMATİK TUTUMU

Katar’ın kriz karşısında sergilediği “bilge, soğukkanlı ve uluslararası hukuka bağlı” tavır övgüyle kaydedildi.

6. ATEŞKES VE ARABULUCULUK ÇABASI

Katar, Mısır ve ABD’nin Gazze’de ateşkes sağlamak için yürüttüğü diplomatik girişimlere tam destek verildi.

7. MEŞRULAŞTIRMA GİRİŞİMLERİNE RET

İsrail’in saldırıyı gerekçelendirmeye dönük tüm girişimlerinin uluslararası hukuku ihlal ettiği vurgulandı ve kesin bir dille reddedildi.

8. YENİ SALDIRI TEHDİTLERİNE KARŞI

İsrail’in Katar veya başka bir Arap/İslam ülkesini yeniden hedef alabileceğine dair tehditleri reddedildi; bu durum “barışı tehlikeye atan provokasyon” olarak nitelendi.

9. KOLEKTİF GÜVENLİK KARARI

Arap Ligi’nin “Ortak Güvenlik ve İşbirliği Vizyonu” hatırlatılarak, ortak güvenlik mekanizmalarının hayata geçirilmesi gerektiği belirtildi.

10. YENİ FİİLİ DURUMLARA DİRENÇ

İsrail’in bölgede yeni fiili durum yaratma planlarına karşı ortak mücadele edilmesi gerektiği yinelendi.

11. FİLİSTİN’İ ZORLA GÖÇERTME GİRİŞİMLERİ

Filistinlilerin 1967’de işgal edilen topraklardan çıkarılma planları “etnik temizlik” olarak tanımlandı.

12. GAZZE’DE İNSANİ YARDIM ÇAĞRISI

Abluka, açlık ve sağlık hizmetlerinden mahrum bırakma politikaları “savaş suçu” olarak ilan edildi; insani yardımın engelsiz girişinin acilen sağlanması istendi.

13. İLHAK POLİTİKALARINA RET

İsrail’in Filistin topraklarını ilhak etme çabalarının uluslararası hukuka aykırı olduğu vurgulandı.

14. ULUSLARARASI TOPLUMA ÇAĞRI

Uluslararası toplumun, İsrail’in saldırılarını durdurmak için derhal harekete geçmesi gerektiği belirtildi.

15. YAPTIRIM VE HUKUKİ ADIMLAR

İsrail’in cezasız kalmaması için yaptırımlar uygulanması, askeri malzeme transferinin durdurulması ve hukuki süreçlerin başlatılması çağrısı yapıldı.

16. BM ÜYELİĞİNİN SORGULANMASI

İsrail’in BM kararlarını hiçe saydığı hatırlatılarak, üyeliğinin askıya alınması gündeme getirildi.

17. İSLAMOFOBİ SÖYLEMİNE RED

İsrail’in İslamofobiyi siyasi araç olarak kullanması reddedildi.

18. BM’NİN NEW YORK DEKLARASYONU

BM Genel Kurulu’nun iki devletli çözümü destekleyen kararı memnuniyetle karşılandı.

19. İKİ DEVLETLİ ÇÖZÜM KONFERANSI

22 Eylül 2025’te New York’ta yapılacak konferans desteklendi, Filistin’in tanınması için uluslararası işbirliği çağrısı yapıldı.

20. BM GÜVENLİK KONSEYİ ROLÜ

Konsey’deki Arap ve İslam üyelerin çabaları takdir edildi; Katar’a dönük saldırı sonrası acil oturumun toplanmasına katkıları vurgulandı.

21. KUDÜS’TE HAŞİMİ KORUYUCULUĞU

Kudüs’teki kutsal mekanların Ürdün’ün tarihi koruyuculuğu altında olduğu teyit edildi.

22. FAS’IN KUDÜS KOMİTESİ ROLÜ

Fas’ın Kudüs Komitesi ve ilgili ajansının çalışmalarına destek verildi.

23. KALICI BARIŞIN ŞARTI

Orta Doğu’da kalıcı barışın, Filistin sorunu çözülmeden mümkün olmayacağı vurgulandı.

24. ULUSLARARASI ADALETİN İŞLETİLMESİ

Uluslararası Ceza Mahkemesi ve Adalet Divanı’nın kararlarının uygulanması için üye devletlere çağrı yapıldı.

25. KATAR’A TEŞEKKÜR

Zirveye ev sahipliği ve sağladığı katkılar için Katar Devleti ve liderliğine teşekkür edildi.