Dünya bu başarıyı konuşuyor: Türkiye hangi alanda lider oldu?

Türkiye, son üç yılda balıkçı gemisi ihracatında dünya birinciliğini kimseye bırakmadı. Mega yat ve römorkör üretiminde de küresel çapta iddiasını sürdüren Türk gemi sanayi, özel maksatlı gemi üretiminde küresel rekabetin merkezine oturdu. Gemi, Yat ve Hizmetleri İhracatçıları Birliği (GYHİB) Başkanı Cem Seven, sektörün 2025 yılına güçlü bir performansla girdiğini vurguladı.

2025 YILI REKORA KOŞUYOR

GYHİB Başkanı Cem Seven’in açıklamalarına göre, Türkiye’nin gemi ve yat ihracatı 2022 yılında 1,45 milyar dolar, 2023’te 1,94 milyar dolar, 2024’te ise 1,91 milyar dolar olarak gerçekleşti. 2025 yılının sadece ilk 6,5 ayında 1,17 milyar dolarlık ihracat yapıldı.

Yalnızca temmuz ayının ilk haftasında 210 milyon dolarlık ihracat rakamına ulaşılması, yıl genelinde tüm zamanların en yüksek ihracat seviyesinin hedeflendiğini gösteriyor. Seven, “Bu ivmeyle ilerlersek 2025 sonunda 2,5 milyar doların üzerini görebiliriz” dedi.

MEGA YAT VE RÖMORKÖRDE DE TÜRKİYE PARLIYOR

Türkiye, 2024 yılında yaklaşık 480 milyon dolarlık mega yat ihracatıyla dikkatleri üzerine çekti. Özellikle özel tasarım ve yüksek mühendislik gerektiren bu gemi türlerinde Türk tersaneleri, dünyanın ilk 10 ihracatçısı arasındaki yerini sağlamlaştırdı.

Römorkör üretiminde ise Türkiye, dünyadaki en büyük ilk 3 ihracatçı ülke arasında yer alıyor. Yüksek manevra kabiliyeti ve teknolojik donanımıyla dikkat çeken Türk yapımı römorkörler, dünya limanlarının gözdesi haline geldi.

BALIKÇI GEMİSİNDE DÜNYA ŞAMPİYONU

Türkiye’nin balıkçı gemisi ihracatında son üç yıldır açık farkla önde olduğunu belirten Seven, “İspanya gibi güçlü rakipleri geride bırakarak zirveyi koruyoruz” dedi. 2023 yılında bu alanda 354 milyon dolarlık ihracat gerçekleşti. Norveç başta olmak üzere Avrupa ülkelerine yapılan canlı balık taşıma gemileri ve fabrika balıkçı tekneleri, sektöre ivme kazandırdı.

TÜRKİYE'NİN ÖZEL MAKSATLI GEMİLERİNE YOĞUN İLGİ

Türk tersaneleri, sadece yük taşımaya yönelik değil, farklı endüstrilere hizmet eden özel maksatlı gemilerde de dünya pazarında ilk sıralarda yer alıyor. Feribotlar, yengeç avlama tekneleri, platform destek gemileri, rüzgar enerjisi lojistik gemileri gibi yüksek katma değerli ürünler, ihracatın temelini oluşturuyor.

SEKTÖRÜN KALBİ: YALOVA VE TUZLA

Türkiye'de gemi inşasında başı çeken bölgeler Yalova Altınova Tersaneler Bölgesi ve Tuzla Tersaneler Bölgesi. Bu bölgelerde yer alan tersaneler, hem kapasite hem de teknoloji olarak Avrupa ile rekabet edecek düzeye ulaştı. Türkiye genelinde faaliyet gösteren çok sayıda tersane ise küresel talebe yanıt verebilecek potansiyele sahip.

GELECEĞE YOL HARİTASI: EĞİTİM VE TEŞVİK

Seven, gençlerin sektöre kazandırılmasının önemine değinerek, “Meslek liseleri ve yüksekokullar ile tersaneler arasında güçlü bağlar kurulmalı. Sektör dışına yönelen genç nüfusu tersanelere kazandırmak ihracatın sürdürülebilirliği açısından kritik” dedi. Ayrıca maliyetlerin düşürülmesi ve teşvik mekanizmalarının artırılması gerektiğini vurguladı.