Yayın Akışı Canlı Yayın
BIST 100 11.116,99 ▼ -0,92% USD/TRY 49,6918 ▲ +0,08% EUR/TRY 55,7233 ▼ -0,14% Gram Altın (TL/gr) 6.384,76 ▼ -0,62% THYAO 258,00 ▼ -0,39%
SON DAKİKA
MKK’den dört borçlanma aracında ödeme yapılamadığı bildirimi
Haberler

EKOTÜRK’te gıda enflasyonuna menemenli bakış: Doç. Dr. Özdurak’tan enflasyon ve gıda gerçekleri

EKOTÜRK’te gıda enflasyonuna menemenli bakış: Doç. Dr. Özdurak’tan enflasyon ve gıda gerçekleri

EKOTÜRK Sabah Ekranı’nda Sami Altınkaya'nın konuğu olan Marbaş Menkul Değerler Başekonomisti Caner Özdurak, menemen üzerinden Türkiye’deki gıda enflasyonunu nasıl daha anlaşılır kıldıklarını anlattı. Programın mizahi yönü kadar ekonomik gerçekliğe dayanan yaklaşımı dikkat çekti. Özdurak, menemenin içeriğinde yer alan temel ürünlerle enflasyonun vatandaşa nasıl yansıdığını ölçtüklerini ifade etti.

Kahvaltı saati denk gelen programda, domates, soğan, biber ve yumurtadan oluşan “Menemen Endeksi” üzerinden gıda fiyatlarındaki aylık değişimin izlendiği ve bu yöntemin, resmi verilerle halkın hissettiği enflasyon farkını gözler önüne serdiği belirtildi.

ENFLASYONU ANLAMANIN YENİ YOLU: MUTFAKTAN GELEN VERİLER

Türkiye’de resmi enflasyon oranları ile vatandaşın hissettiği enflasyon arasındaki makas her geçen gün artarken, Menemen Endeksi bu farkın neden oluştuğunu anlamada etkili bir araç olarak dikkat çekiyor.

Özdurak’ın belirttiğine göre; endeks, İstanbul hallerinden alınan domates ve biber fiyatları, Ege bölgesi ticaret borsasından alınan yumurta verileriyle hesaplanıyor. Soğanlı ve soğansız seçenekleriyle de toplumun farklı kesimlerine hitap eden bir model sunuluyor.

GIDA ENFLASYONUNDAKİ EĞİLİMLER NEYİ GÖSTERİYOR?

Hazırlanan endekste Temmuz ayı itibarıyla %1,60’lık bir artış öne çıktı. Bu oran, TÜİK’in aynı ay için açıkladığı %2,0’lık manşet enflasyonun biraz altında kaldı.

Özdurak, “Biz ay sonunda verileri hesapladığımızda ulaştırma ve konut kalemlerinde yaşanan artışın genel enflasyonu yukarı taşıyacağını öngördük,” dedi. Bu değerlendirme, gıdanın enflasyon sepetindeki ağırlığının azaldığını ama hala yön belirleyici olduğunu gösterdi.

MENEMEN ENDEKSİ NEDEN ÖNEMLİ?

  • Gıda fiyatlarındaki değişimin doğrudan mutfak harcamalarına etkisini gösteriyor.

  • Enflasyonun toplumda nasıl hissedildiğini somut verilerle anlatıyor.

  • Alternatif ve kolay anlaşılır bir ekonomik gösterge sunuyor.

  • Medyada mizahi ama etkili biçimde anlatılarak ekonomi okuryazarlığını artırıyor.

“Menemen Endeksi sayesinde vatandaş, çarşı-pazardaki hissiyatıyla açıklanan rakamlar arasında bağ kurabiliyor.”

Özdurak, endeksin akademik çalışmalarda da kullanıldığını ve öğrencileriyle birlikte bu model üzerinden uygulamalı analizler yaptıklarını ifade etti.

ENFLASYONU ANLATMANIN EN LEZZETLİ YOLU

TÜİK'in açıkladığı resmi enflasyonla, halkın mutfağında hissettiği arasında ciddi bir fark olduğu sık sık tartışma konusu oluyor. Bu kapsamda, “Lahmacun Endeksi”, “Tantuni Endeksi” gibi popüler kültür tabanlı karşılaştırmalar yapılsa da, Menemen Endeksi özellikle dört temel ürün üzerinden daha sağlıklı ve sürdürülebilir bir kıyaslama sunuyor.

Özdurak, “Bu endeksin amacı sadece fiyatları takip etmek değil, enflasyon algısını düzeltmek ve fiyatlama davranışlarını bozan algıyı ortadan kaldırmak,” dedi.

MENEMEN ENDEKSİ YENİ RAKAMLARIYLA GIDA ENFLASYONUNU ORTAYA KOYDU

Öte yandan Doç. Dr. Caner Özdurak Menemen Endeksi ile ilgili olarak sosyal medyadan da paylaşımda bulundu. Yalnızca kahvaltıların değil, aynı zamanda ekonomi sohbetlerinin de sembolü haline gelen menemenin, artık cep yaktığına dikkat çeken Doç. Dr. Caner Özdurak geliştirdiği Menemen Endeksi ile sofraların vazgeçilmezi olan yemeğin yıllık maliyetindeki artışı gözler önüne serdi.

Son verilere göre, menemenin temel malzemeleri üzerinden hesaplanan endeks, Temmuz ayında yıllık bazda %44,87 artış gösterdi.
Bu oran, Türkiye’de gıda enflasyonunun en çarpıcı göstergelerinden biri olarak öne çıkıyor.

EN YÜKSEK FİYAT ARTIŞI ÇARLİSTON BİBERDE

Endeksin güncel verileri, menemenin olmazsa olmaz malzemeleri arasında yer alan çarliston biberin Temmuz ayında %12,77’lik artışla başı çektiğini ortaya koydu.

Buna karşın kuru soğan ve domates fiyatlarında sırasıyla %10,20 ve %1,56 oranında gerileme yaşandı. Yumurtada ise %2,64’lük bir fiyat artışı kaydedildi. Aylık bazda menemenin maliyetindeki artış %1,60 olarak hesaplandı.

NEGATİF AYLIK VERİLERDEN POZİTİF SEYRE DÖNÜLDÜ

Geçmiş aylarda negatif seyir izleyen menemen endeksi, Temmuz ayında yeniden yukarı yönlü hareket etti. Mayıs ve Haziran aylarında düşüş eğiliminde olan maliyetler, yaz aylarının ortasında tekrar artış gösterdi.

Doç. Dr. Caner Özdurak, sosyal medyadan yaptığı açıklamada şu ifadeleri kullandı:
“Mayıs ayındaki analizimizde belirttiğimiz gibi, yaz döneminde fiyatların sabit kalması ya da sınırlı düşüş yaşanması öngörülmüştü. Temmuz verileriyle birlikte bu öngörümüzün gerçekleştiğini teyit etmiş olduk.”

ENFLASYONU MENEMENLE ÖLÇMEK NEDEN ÖNEMLİ?

Menemen Endeksi, özellikle halkın gündelik hayatındaki etkileri daha net ölçebilmek adına, geleneksel fiyat sepetlerinin dışına çıkarak basit ve anlaşılır bir gösterge sunuyor. Domates, biber, soğan ve yumurta gibi temel malzemeler, her gelir grubunun mutfağında yer alıyor.

Bu endeks, resmi enflasyon verileriyle toplumun hissettiği fiyat artışları arasındaki farkı göstermek açısından büyük önem taşıyor. Özellikle yaz aylarında mevsimselliğin etkileri daha net bir şekilde analiz edilebiliyor.

İlgili Haberler

En Çok Okunanlar