Emtia piyasaları savaş ve siyaset baskısıyla dalgalandı
Küresel emtia piyasaları, geride kalan haftada jeopolitik gelişmelerin gölgesinde yön aradı. ABD ve İsrail ile İran arasında tırmanan gerilim, enerji arzı ve taşımacılık zincirine ilişkin riskleri artırırken, fiyatlamalarda belirsizlik ön plana çıktı. Orta Doğu kaynaklı risklerin artması, emtia piyasalarında enflasyon ve faiz beklentileri üzerinden güçlü bir dalgalanma yarattı.
Haftanın ilk günlerinde, ABD Başkanı Donald Trump’ın çatışmayı sonlandırmaya yönelik mesajları ve Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılabileceğine dair beklentiler piyasalara geçici bir rahatlama sağladı. Bununla birlikte, ABD Merkez Bankası (Fed) Başkanı Jerome Powell’ın temkinli açıklamaları, yatırımcıların risk iştahını sınırlı tuttu.
Hafta ilerledikçe Trump’ın söylemlerinin sertleşmesi ve askeri operasyonların devam edeceğine yönelik sinyaller, piyasalardaki iyimser havayı dağıttı. Bu gelişmeler enerji fiyatlarını yukarı çekerken, tahvil faizlerinde yükselişe neden oldu ve riskli varlıklar üzerinde baskı oluşturdu.
TRUMP VE POWELL MESAJLARI PİYASALARA YÖN VERDİ
Beyaz Saray’da yaptığı açıklamada İran’daki operasyonların büyük ölçüde tamamlandığını ifade eden Trump, kısa süre içinde daha sert adımlar atılabileceğini dile getirdi. Bu söylem, piyasalarda jeopolitik risk algısının yeniden yükselmesine yol açtı.
Fed Başkanı Jerome Powell ise para politikasında temkinli duruşun süreceğine işaret ederek, “bekle-gör” yaklaşımının mevcut koşullarda en doğru seçenek olduğunu vurguladı. Powell, enflasyon ve istihdam arasındaki dengenin hassasiyetine dikkat çekerek, faiz kararlarının veri odaklı şekilleneceğini belirtti.
Powell’ın enflasyon ve faiz arasında oluşan gerilime dikkat çekmesi, piyasalarda belirsizlik algısını artırdı.
Analistler, önümüzdeki süreçte ABD’de açıklanacak enflasyon, büyüme ve Fed toplantı tutanaklarının piyasaların yönü açısından kritik olacağını ifade ediyor.
MAKRO VERİLER KARIŞIK SİNYALLER ÜRETTİ
ABD ekonomisine ilişkin son veriler, piyasalara net bir yön vermekte zorlandı. JOLTS açık iş sayısının beklentilerin altında kalması ve işe alımlardaki sert düşüş, iş gücü piyasasında zayıflama sinyali verdi.
Buna karşın mart ayına ait tarım dışı istihdam verisinin beklentileri aşması ve işsizlik oranındaki gerileme, faiz indirimi beklentilerini sınırladı. ABD’de istihdam 178 bin kişi artarken işsizlik oranı yüzde 4,3’e düştü.
Bu verilerin ardından ABD 10 yıllık tahvil faizi yüzde 4,32 seviyesine yükselirken, dolar endeksi sınırlı bir düşüşle 100 seviyesinde dengelendi.
DEĞERLİ METALLERDE YÜKSELİŞ SERİSİ BAŞLADI
Jeopolitik risklerin etkisiyle değerli metallerde yükseliş eğilimi öne çıktı. Altın öncülüğünde dört haftalık düşüş serisi sona ererken, yatırımcıların güvenli liman arayışı fiyatları yukarı taşıdı.
Hafta genelinde ons bazında gümüş yüzde 4,7, platin yüzde 6,9, paladyum yüzde 9,2 ve altın yüzde 4,1 değer kazandı. Ancak haftanın sonuna doğru artan tansiyon, bu yükselişin hız kesmesine neden oldu.
BAZ METALLERDE ARZ VE MALİYET BASKISI ÖNE ÇIKTI
Sanayi metalleri tarafında fiyatlamalar, enerji maliyetleri ve arz güvenliği ekseninde şekillendi. İran’ın Körfez bölgesindeki kritik tesislere yönelik saldırıları, özellikle alüminyum arzına ilişkin endişeleri artırdı.
Körfez ülkelerinin küresel alüminyum arzındaki önemli payı, piyasalarda fiziki sıkışıklık riskini gündeme taşıdı. Çin’de imalat verilerindeki toparlanma talep tarafını desteklese de fiyat artışlarının daha çok arz kaynaklı olduğu değerlendirildi.
Baz metallerde haftalık bazda bakır yüzde 4,5, çinko yüzde 5, alüminyum yüzde 5,4 ve kurşun yüzde 2,3 yükselirken, nikel yüzde 0,6 geriledi.
ENERJİ PİYASALARINDA HÜRMÜZ BOĞAZI BELİRLEYİCİ OLDU
Enerji piyasalarında en kritik başlık, Hürmüz Boğazı çevresindeki gelişmeler oldu. Uluslararası Enerji Ajansı verilerine göre bölgede kaybedilen petrol arzı 12 milyon varili aşarken, bu durum küresel enerji dengelerini doğrudan etkiledi.
Uzmanlar, petrol fiyatlarının seyrinin büyük ölçüde boğazdaki akışın normale dönmesine ve enerji altyapısına yönelik risklerin artıp artmayacağına bağlı olduğunu belirtiyor.
Haftalık bazda Brent petrol sınırlı yükselişle yüzde 0,2 artarken, doğal gaz fiyatlarında yüzde 6,4’lük düşüş kaydedildi.
TARIM EMTİALARINDA MALİYET ŞOKU UYARISI
Tarım emtia piyasalarında enerji maliyetleri ve lojistik sorunlar belirleyici olmaya devam etti. FAO Gıda Fiyat Endeksi mart ayında yüzde 2,4 artarak son ayların en yüksek seviyesine ulaştı.
Tahıl fiyatları yüzde 1,5 artarken, bitkisel yağlar yüzde 5,1 ve şeker yüzde 7,2 yükseldi. FAO, savaşın uzaması halinde yüksek maliyetlerin gelecek sezon üretim kararlarını da olumsuz etkileyebileceği uyarısında bulundu.
Chicago Ticaret Borsası’nda pirinç ve soya fasulyesi fiyatları yükselirken, buğday ve mısır fiyatlarında düşüş görüldü. Pamuk fiyatları artış kaydederken, kahve ve şekerde gerileme yaşandı. Kakao ise haftayı yükselişle tamamladı.
