ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarıyla tırmanan jeopolitik gerilim, emtia piyasalarında ürün bazlı sert ayrışmalara yol açtı. Mart ayında piyasalarda yön arayışı öne çıkarken, farklı emtia gruplarında zıt hareketler dikkat çekti.

Enerji ve tarım ürünlerinde yükseliş

Yaklaşık bir aylık süreçte nakliye aksamaları ve arz endişeleri, özellikle enerji ve bazı tarım ürünlerinde fiyatları yukarı taşıdı. Brent petrolün varil fiyatı 27 Şubat’tan bu yana yüzde 31,4 artarak 94,3 dolara yükselirken, süreç içinde 119 doları görerek Haziran 2022’den bu yana en yüksek seviyeye ulaştı.

Doğal gaz tarafında da sert hareketler izlendi. Hollanda merkezli TTF’de işlem gören kontratlar yüzde 69 artış gösterdi. Katar’daki üretim kesintileri, küresel LNG arzının yaklaşık yüzde 20’sini devre dışı bırakarak fiyatları destekledi.

Tarım emtialarında ise mısır ve pirinç öne çıktı. Chicago Ticaret Borsası’nda mısır fiyatları yüzde 2,3, pirinç ise yüzde 2,5 yükseldi. Petrol fiyatlarındaki artışın biyoyakıt talebini artırması, mısır fiyatlarını yukarı çeken önemli bir faktör oldu.

Değerli metaller ve baz metaller baskı altında

Enerji ve tarım grubunun aksine, doların güçlenmesi değerli metaller ve baz metaller üzerinde baskı yarattı. Özellikle bakır başta olmak üzere birçok metalde satışlar hızlandı.

Buğday ve soya fiyatlarında dalgalı seyir

Buğday ve soya fasulyesi fiyatları ise dalgalı bir görünüm sergiledi. Buğday fiyatı 6,41 dolarla son bir yılın zirvesini görmesine rağmen, gelen satışlarla yüzde 1,7 geriledi. Soya fasulyesi de benzer şekilde zirve seviyelerden geri çekilerek yüzde 1,5 düşüş kaydetti.

ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’a yönelik saldırıları ertelemesi ve müzakere mesajları, özellikle Orta Doğu ve Kuzey Afrika’da gıda arzına yönelik endişeleri azaltarak buğday ve soya fiyatlarında geri çekilmeye neden oldu.

Kahve ve şekerde çift haneli artış

ABD’de ICE borsasında işlem gören yumuşak emtialarda ise yükseliş dikkat çekti. Kahve fiyatları yüzde 13,7, şeker yüzde 14,5 ve pamuk yüzde 3,8 arttı. Kahve ve şekerdeki yükselişte, Brezilya’daki üretime yönelik mevsimsel riskler etkili oldu.

Genel görünüm

Uzmanlar, jeopolitik risklerin sürmesi halinde enerji ve tarım ürünlerinde yukarı yönlü baskının devam edebileceğini, buna karşın güçlü dolar ve sıkı finansal koşulların metal fiyatlarını baskılamayı sürdürebileceğini belirtiyor.