Fed: Ekonomide belirsizlik artıyor, riskler büyüyor
ABD Merkez Bankası’nın (Fed) Richmond Şubesi Başkanı Tom Barkin, küresel ekonomi üzerindeki risklerin yön değiştirdiğini ve yeni belirsizlik alanlarının hızla büyüdüğünü söyledi. Tennessee eyaletinin Johnson City kentinde düzenlenen Appalachian Highlands Ekonomi Forumu’nda konuşan Barkin, özellikle yapay zeka teknolojilerindeki sıçrama ve Orta Doğu merkezli gelişmelerin ekonomik görünümü daha karmaşık hale getirdiğini vurguladı.
YAPAY ZEKA EKONOMİYİ YENİDEN ŞEKİLLENDİRİYOR
Barkin’e göre son dönemde teknoloji tarafında yaşanan hızlı gelişmeler, klasik ekonomik öngörüleri zorlayan yeni bir dönemin kapısını araladı. Yapay zekanın üretimden hizmet sektörüne kadar geniş bir alanda dönüşüm yarattığını belirten Barkin, şirketlerin bu alandaki agresif yatırımlarına dikkat çekti.
“Yapay zekadaki hızlı ilerleme, hem iş dünyası hem de politika yapıcılar için öngörülemez bir tablo oluşturuyor.”
Özellikle bazı büyük şirketlerin iş gücünü ciddi ölçüde otomasyonla değiştirmeyi planladığını hatırlatan Barkin, kısa süre içinde yüz milyarlarca dolarlık yatırım açıklamalarının piyasadaki dengeleri değiştirdiğini ifade etti.
İRAN KRİZİ VE ENERJİ FİYATLARI BASKISI
Küresel belirsizliği artıran bir diğer başlık ise Orta Doğu’daki gerilim oldu. İran merkezli gelişmelerin enerji piyasalarında dalgalanmayı tetiklediğini belirten Barkin, petrol fiyatlarındaki yükselişin ekonomik zincirin tamamını etkilediğini dile getirdi.
“Petrol fiyatlarındaki artış ve tedarik zinciri aksaklıkları, ekonomik görünüm üzerinde yeni bir baskı unsuru oluşturuyor.”
Tarihsel örneklere işaret eden Barkin, 1970’li ve 1990’lı yıllardaki petrol şoklarının resesyonlarla örtüştüğünü hatırlatarak benzer risklerin yeniden gündeme gelebileceğini söyledi.
BÜYÜME SÜRÜYOR AMA DENGE KIRILGAN
Tüm bu risklere rağmen ABD ekonomisinin dirençli kaldığını ifade eden Barkin, büyümenin geçtiğimiz yıl yüzde 2 seviyesinde gerçekleştiğini belirtti. Tüketici harcamalarının güçlü kalmasının arkasında düşük işsizlik, artan reel gelirler ve varlık fiyatlarındaki yükselişin etkili olduğunu vurguladı.
İşletmelerin kârlılık tarafında da güçlü bir performans sergilediğini kaydeden Barkin, özellikle yılın son çeyreğinde çift haneli kazanç artışlarının dikkat çektiğini söyledi.
İŞ GÜCÜ PİYASASINDA ÇELİŞKİLİ GÖRÜNÜM
İstihdam tarafında ise daha karmaşık bir tablo öne çıkıyor. İşsizlik oranının son altı ayda yüzde 4,4 civarında seyrettiğini belirten Barkin, bu seviyenin tarihsel olarak düşük kabul edildiğini ifade etti. Buna karşın işe alımların zayıf kalması dikkat çekiyor.
Genç çalışanların iş bulmakta zorlandığını söyleyen Barkin, iş gücü dinamiklerinin göçteki azalma ve emeklilik dalgasıyla dengelendiğini belirtti.
“İşverenler belirsizlik, verimlilik artışı ve yapay zekanın etkileri nedeniyle yeni işe alımlarda temkinli davranıyor.”
ENFLASYONDA YAVAŞLAMA VAR AMA RİSKLER DEVAM EDİYOR
Enflasyonun Fed’in yüzde 2 hedefinin hâlâ üzerinde seyrettiğini belirten Barkin, buna rağmen son yıllara göre önemli bir gerileme yaşandığını söyledi. 2022’de yüzde 7’nin üzerine çıkan enflasyonun düşüş eğilimine girdiğini ifade etti.
Konut fiyatlarındaki artış hızının yavaşlaması ve ücret baskısının azalması olumlu sinyaller olarak öne çıkarken, son açıklanan PCE verilerinin enflasyondaki düşüş sürecinin duraksayabileceğine işaret ettiğini belirtti.
FED FAİZDE BEKLEME MODUNDA
Para politikası tarafında ise Fed’in temkinli duruşunu sürdürdüğünü vurgulayan Barkin, son 18 ayda toplam 175 baz puanlık faiz indirimi yapıldığını hatırlattı. Buna rağmen politika faizinin hâlâ nötr seviyenin üst sınırına yakın olduğunu ifade etti.
Barkin, mevcut tabloda hem iş gücü piyasası hem de enflasyon tarafında risklerin devam ettiğini belirterek, Fed’in daha net veriler görmek için faizleri sabit tuttuğunu söyledi.
