Fed raporu Washington’u sarstı: Hassett geri adım atmak zorunda kaldı
Beyaz Saray Ulusal Ekonomi Konseyi Direktörü Kevin Hassett, New York Fed’in tarifelere ilişkin yayımladığı araştırma sonrası yaptığı sert çıkıştan geri adım attı. ABD’de ticaret politikalarının ekonomik etkilerine yönelik tartışmalar sürerken, Hassett’in açıklamaları hem Fed’in bağımsızlığı hem de akademik özgürlük başlıklarını yeniden gündeme taşıdı.
NEW YORK FED RAPORU TARTIŞMA YARATTI
New York Fed tarafından yayımlanan analizde, son bir yıl içinde uygulanan yüksek gümrük tarifelerinin maliyetinin büyük bölümünün ABD’li şirketler ve tüketiciler tarafından karşılandığı ortaya kondu. Çalışmada, ithalat maliyetlerindeki artışın doğrudan fiyatlara yansıdığı ve bunun da iç piyasada maliyet baskısını artırdığı ifade edildi.
Araştırma, tarifelerin ekonomik yükünün ağırlıklı olarak ABD iç piyasasında hissedildiğini ortaya koydu.
Raporda ayrıca, işletmelerin artan maliyetleri kâr marjlarından karşılamakta zorlandığı ve bu durumun bazı sektörlerde fiyat geçişkenliğini hızlandırdığına dikkat çekildi.
HASSETT’TEN SERT ELEŞTİRİ
Kevin Hassett, CNBC’de katıldığı bir programda söz konusu çalışmayı Federal Rezerv tarihindeki “en zayıf analizlerden biri” olarak nitelendirdi. Hassett, araştırmayı hazırlayan akademisyenleri açık biçimde eleştirerek disiplin sürecinin gündeme gelmesi gerektiğini ima etti.
Bu çıkış, ekonomi çevrelerinde geniş yankı buldu. Özellikle Fed’in kurumsal bağımsızlığı konusunda hassasiyet taşıyan uzmanlar, siyasi isimlerin araştırma içeriklerine yönelik doğrudan müdahale çağrılarının riskli olabileceğini dile getirdi.
GERİ ADIM VE PİŞMANLIK MESAJI
Tepkilerin ardından Hassett, ekonomist Laurence Kotlikoff’un yayımladığı bir değerlendirme yazısına atıfla açıklamalarını yumuşattı. Substack üzerinden paylaşılan metinde, disiplin çağrısının yanlış anlaşıldığını belirten Hassett, ifadelerinden dolayı üzüntü duyduğunu söyledi.
“Araştırmacıların disipline edilmesi gerektiğini ima ettiğim için üzgünüm; bu önerimi geri çekiyorum” sözleriyle geri adım attı.
Hassett ayrıca, Fed’in bağımsız yapısının yalnızca para politikasını değil, araştırma faaliyetlerini de kapsadığını kabul etti.
FOX BUSINESS’TE YENİ AÇIKLAMA
Fox Business’a konuşan Hassett, CNBC’deki değerlendirmesi sırasında “duygusal davrandığını” ifade etti. Ancak disiplin çağrısını tamamen reddetmediğine yönelik yorumlar dikkat çekti. Bu durum, geri adımın tam anlamıyla netleşmediği yönünde değerlendirmelere yol açtı.
AKADEMİK ÖZGÜRLÜK VURGUSU
Laurence Kotlikoff ise yaptığı paylaşımda, Fed’in bağımsız bir kurum olduğunu ve araştırmayı kaleme alan ismin akademik kimliğiyle değerlendirilmesi gerektiğini vurguladı.
Kotlikoff, “Fed’in bağımsızlığı ve akademik özgürlük ilkesi tartışmaya açılmamalı” diyerek Hassett’in sözlerine mesafeli durdu.
Uzmanlara göre bu gelişme, ABD’de ticaret politikaları ile merkez bankası bağımsızlığı arasındaki hassas dengeyi bir kez daha gündeme taşıdı. Tarifelerin enflasyon ve tüketici fiyatları üzerindeki etkisi ise ekonomi çevrelerinde tartışılmaya devam ediyor.
