Fitch/Morales: Türkiye dış kırılganlıklarını azaltmada ilerleme kaydetti
Fitch Ratings Gelişen Avrupa Ülkeleri Kredi Notları Başkanı Erich Arispe Morales, EKOTÜRK’ün sorularını yanıtladığı özel röportajda, Türkiye’nin kredi notu görünümünün “BB-” seviyesinde pozitife çevrilmesinin arkasında, dış kırılganlıklarda kaydedilen belirgin iyileşmenin yer aldığını söyledi.
Morales, Türkiye’nin kredi notu görünümünün “BB-” seviyesinde pozitife çevrilmesinin arkasında, dış kırılganlıklarda kaydedilen belirgin iyileşmenin yer aldığını söyledi.
Fitch’in geçen cuma günü aldığı karara ilişkin değerlendirmelerde bulunan Morales, bu iyileşmenin yalnızca rezerv artışıyla sınırlı olmadığına dikkat çekti.
“Bu durum sadece rezerv artışıyla sınırlı değil”
Morales, kararın temel gerekçesini şu sözlerle anlattı:
“Türkiye’nin kredi notu görünümünün geçen Cuma günü ‘BB-’ seviyesinde pozitife çevrilmesinin arkasındaki ana nedenler; ilk olarak dış kırılganlıklarda gördüğümüz belirgin azalma oldu. Bu durum yalnızca uluslararası rezervlerdeki güçlü artışla değil, aynı zamanda diğer dış kırılganlıkların azaltılmasında kaydedilen ilerlemenin korunmasıyla da kendini gösteriyor.”
Bu çerçevede, döviz tevdiat hesaplarının toplam mevduatlar içindeki payının yaklaşık %39 seviyesinde tutulması, kur korumalı mevduatların sistemden çıkarılmasına yönelik ilerleme ve cari açığın görece düşük seyri öne çıkan unsurlar arasında yer aldı.
Cari açık ve ekonomi programı
Fitch, cari açığın bu yıl GSYH’nin %2,4’üne doğru bir miktar genişlemesini bekliyor. Ancak Morales, genel tabloyu değerlendirirken uygulanan ekonomi programına vurgu yaptı:
“Genel tabloya bakıldığında, 2023 ortasından bu yana uygulanan ekonomi programı kapsamında hayata geçirilen politikaların, dış kırılganlıkları azaltma konusunda sonuç verdiğini ve aynı zamanda enflasyonu düşürme yönünde ilerleme sağladığını görüyoruz.”
Enflasyon düşüyor ancak karşılaştırmalı olarak yüksek
Morales, enflasyonda düşüş eğilimi olduğunu ancak Türkiye’nin benzer kredi notuna sahip ülkelerden ayrıştığını vurguladı:
“Enflasyon düşüş eğiliminde olsa da benzer ülkelere kıyasla hâlâ yüksek seviyelerde.”
Fitch’in Türkiye için bu yıla ilişkin ortalama enflasyon beklentisi %27 seviyesinde bulunurken, aynı kredi notuna sahip ülkelerde bu oranın yaklaşık %3,5 olduğu ifade ediliyor.
“Mevcut politika bileşimi önemli”
Fitch açısından sadece para politikasının değil, maliye ve gelir politikalarının da belirleyici olduğunu söyleyen Morales, şu değerlendirmeyi yaptı:
“Bizim bakış açımızdan, mevcut politika bileşimi önemli. Sadece para politikası değil, aynı zamanda geçen yıl gördüğümüz üzere maliye politikasında da ciddi bir sıkılaşma söz konusu. Buna ek olarak, enflasyonu düşürme hedefiyle uyumlu gelir politikaları da uygulanıyor.”
Ancak Morales, iç talebin hâlâ canlı olmasının ve küresel ortamın öngörülemezliğinin risk unsuru olmaya devam ettiğini de vurguladı.
Dolar/TL beklentisi: 48
Fitch’in döviz kuru projeksiyonuna da değinen Morales, Türk lirasına ilişkin beklentilerini şöyle aktardı:
“Bu yıl için beklentimiz, Türk lirasının dolar karşısında yılı 48 seviyesinde tamamlaması yönünde.”
Morales, bu görünümün enflasyonun yıl sonunda yaklaşık %23 seviyesine gerilemesini öngördükleri dezenflasyon patikasıyla uyumlu olduğunu belirtti. Bu projeksiyonun; sıkı para politikasının sürmesi, sermaye girişlerinin devam etmesi ve ciddi bir siyasi ya da jeopolitik oynaklık yaşanmaması varsayımlarına dayandığını söyledi.
İç talep ve büyüme görünümü
Türkiye’de iç talebin dirençli seyrettiğine dikkat çeken Morales, şunları kaydetti:
“Bence yalnızca biz değil, muhtemelen yetkililer de Türkiye’de iç talebin bu kadar dirençli olmasına olumlu yönde şaşırdı.”
Fitch, 2026 yılı için ekonomik büyümenin yaklaşık %3,5 seviyesinde gerçekleşmesini bekliyor. Bu oran, 2025 yılı için öngörülen %3,8’in bir miktar altında.
Avrupa belirleyici olmaya devam ediyor
Morales, büyüme görünümünde Avrupa’daki gelişmelerin kritik rol oynadığını vurguladı. Türkiye’nin en önemli ticaret ortağı olan Avrupa’da yaşanacak gelişmelerin, dış talep ve ihracat kanalıyla büyüme üzerinde hem yukarı hem aşağı yönlü riskler yaratabileceğini söyledi.
“Türkiye dış piyasalara erişimini korudu”
Bazı kırılganlıkların devam ettiğini belirten Morales, buna rağmen Türkiye’nin piyasalara erişim kabiliyetine dikkat çekti:
“Politika belirsizliğinin ve stresin arttığı dönemlerde bile Türkiye dış piyasalara erişim sağlayabildi.”
Bu nedenle, rezervlerin kısa vadeli yükümlülüklere oranı değerlendirilirken, düzenli uluslararası piyasa erişiminin de dikkate alınması gerektiğini vurguladı.
Not artışı için üç temel kriter
Morales’e göre, Fitch açısından Türkiye’nin kredi notunun artırılmasını güçlendirecek üç ana unsur bulunuyor:
“Birincisi, enflasyonun sürdürülebilir biçimde düşürülmesine yönelik politika çerçevesine olan güvenin ve bu çerçevenin tutarlılığının korunması.”
“İkinci faktör, dış tamponların ilave şekilde güçlendirilmesi.”
“Üçüncü ve son faktör ise, yurt içi ya da dış kaynaklı bir şok ihtimalini azaltacak düzeyde politika güvenilirliğinin tesis edilmesi.”
Jeopolitik riskler ve dayanıklılık
Morales, zorlu jeopolitik ortama rağmen Türkiye’nin dayanıklılık gösterdiğini belirterek şu değerlendirmeyi yaptı:
“Jeopolitik belirsizlik açısından gelişmekte olan piyasalar ve ekonomiler için son derece zor bir yıl yaşandı. Buna rağmen Türkiye’ye belirli bir dayanıklılık kazandıran unsur, enflasyonu düşürmeyi hedefleyen ve yatırımcı güvenini yeniden inşa eden politika bileşimine olan bağlılığın sürdürülmesi oldu.”
EKOTÜRK Avrupa Temsilcisi Gökhan Kurtaran
