Geniş tanımlı işsizlik 11,8 milyonu geçti
Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu Araştırma Merkezi (DİSK-AR), 2025 yılının son çeyreğine ilişkin işgücü piyasası değerlendirmesini kamuoyuyla paylaştı. “İşsizlik ve İstihdamın Görünümü” başlıklı çalışmada, Türkiye’de çalışma hayatının resmi verilerden daha farklı bir tablo ortaya koyduğuna dikkat çekildi. Rapora göre geniş tanımlı işsiz sayısı 11 milyon 834 bine yükseldi.
Çalışmada yalnızca dar tanımlı işsizlik oranlarına odaklanmanın işgücü piyasasını anlamaya yetmediği vurgulanırken, eksik istihdam, iş aramaktan vazgeçenler ve zamana bağlı yetersiz çalışanların da tabloya dahil edilmesi gerektiği belirtildi. Bu yaklaşım, işsizliğin toplumsal etkisinin daha geniş boyutlarını gözler önüne seriyor.
RESMİ İSTİHDAM ORANI VE KATİ ARASINDAKİ FARK
2025’in üçüncü çeyreğinde açıklanan resmi istihdam oranı yüzde 49 seviyesinde gerçekleşti. Ancak kayıtlı ve tam zamanlı istihdamı ölçen KATİ oranı yüzde 34,3’te kaldı. Bu fark, çalışan nüfusun önemli bölümünün güvencesiz veya düzensiz işlerde yer aldığını ortaya koyuyor.
Resmi istihdam oranı yüksek görünse de çalışanların önemli bölümü tam zamanlı ve güvenceli işlerde yer almıyor.
Araştırmada, istihdamın sadece sayısal değil niteliksel yönüyle de değerlendirilmesi gerektiği ifade edildi. Tam zamanlı ve kayıtlı çalışma oranının düşüklüğü, gelir güvencesi ve sosyal koruma açısından dikkat çekici bir sorun olarak yorumlandı.
TÜİK VERİLERİ VE GERÇEK İŞGÜCÜ TABLOSU
Raporda Türkiye İstatistik Kurumu’nun yayımladığı Hanehalkı İşgücü Araştırması sonuçlarına da yer verildi. 18 Şubat 2026’da açıklanan verilere göre aylık ve üç aylık seriler birlikte değerlendirildiğinde daha kapsamlı bir tablo oluşuyor.
2024’ün son çeyreğinde 32 milyon 721 bin olan mevsim etkisinden arındırılmış istihdam sayısı, 2025’in son çeyreğinde 32 milyon 686 bine geriledi. Bu durum yıllık bazda 35 bin kişilik düşüşe işaret etti.
Bir yıllık dönemde istihdam edilen kişi sayısı artmak yerine azaldı ve işgücü piyasasında durgunluk sinyali verdi.
Mevsim etkilerinden arındırılmamış verilerde de benzer bir eğilim gözlendi. Toplam istihdam yaklaşık bin kişi azalarak 32 milyon 657 kişi seviyesinde gerçekleşti. İstihdam oranı ise yüzde 49 civarında kaldı.
ALTERNATİF ÖLÇÜMLERE İHTİYAÇ VURGUSU
Raporda dar tanımlı işsizlik verilerinin işsizliği olduğundan düşük gösterebildiği ifade edildi. İş aramayı bırakmış kişiler ve eksik çalışanların hesaba katılmasıyla ortaya çıkan geniş tanımlı işsizlik göstergelerinin daha gerçekçi olduğu belirtildi.
İşgücü piyasasının gerçek durumunu görmek için yalnızca resmi işsizlik oranlarına değil alternatif hesaplamalara da bakılması gerekiyor.
Bu nedenle hem alternatif işsizlik hem de alternatif istihdam ölçümlerinin düzenli olarak yayımlanmasının politika yapıcılar açısından kritik önemde olduğu kaydedildi.
