Gıda israfını önleyecek yeni kahvaltı ve açık büfe yasası yolda

12 Ağustos 2025, 12:47

Türkiye’de her yıl 23 milyon ton gıda çöpe gidiyor. Meyve ve sebzelerin yüzde 35’i sofraya ulaşamadan kaybolurken, hükümet bu israfın önüne geçmek için yeni bir adım atmaya hazırlanıyor. Planlanan düzenleme ile açık büfe ve serpme kahvaltılarda “kişi sayısı zorunluluğu” kaldırılacak. Amaç, hem vatandaşın cebini korumak hem de gıda israfını minimuma indirmek.

İSRAF RAPORU CUMHURBAŞKANI’NA SUNULACAK

Cumhurbaşkanlığı Tarım ve Gıda Politikaları Kurulu, Türkiye’nin yıllık gıda kaybını azaltmak için kapsamlı bir rapor hazırladı. Raporun önümüzdeki iki ay içinde Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’a sunulması bekleniyor. Meclis’e taşınacak düzenleme ile otellerde “her şey dahil” sistemin yerine ala carte (seçmeli menü) uygulaması gündeme gelecek. Böylece misafirler yalnızca tüketecekleri yiyecekleri sipariş edecek, açık büfelerdeki gereksiz tabak yığılmaları önlenecek.

SERPME KAHVALTIDA KİŞİ DAYATMASI SON BULACAK

Son yıllarda popülerleşen serpme kahvaltı kültürü, yanlış uygulamalar nedeniyle israfı artırıyor. Birçok işletme, masadaki kişi sayısına göre kahvaltı servis ediyor ve “iki kişilik kahvaltıyı üç kişi paylaşamaz” kuralı koyuyor. TÜRES Başkanı Ramazan Bingöl, bu uygulamanın gereksiz ürün çıkmasına ve kahvaltıların yüzde 50’sinin çöpe gitmesine yol açtığını söyledi. Bingöl’e göre, aslında üç veya dört kişi, iki kişilik kahvaltı ile rahatlıkla doyabilir.

OTELLERDE AÇIK BÜFE KURALLARI DEĞİŞECEK

Otellerin açık büfelerinde de benzer sorunlar yaşanıyor. Ziyaretçiler, çeşit fazlalığı nedeniyle tabağa her üründen alıyor ancak çoğunu tüketmeden bırakıyor. Bu durum milyonlarca liralık kayba neden oluyor. Yeni düzenleme ile misafire yalnızca yiyeceği kadar ürün servis edilecek. Böylece hem israf önlenecek hem de işletmelerin maliyeti düşecek.

SOKAKLARA YEMEK DÖKME YASAĞI

Hazırlanan raporda sokak hayvanlarıyla ilgili dikkat çeken bir madde de yer alıyor. Hayvanlara yemek verme bahanesiyle sokaklara yemek dökülmesi yasaklanacak. Bingöl, bu durumun şehri kirlettiğini, bakteri üremesini artırdığını ve hayvanların da hastalanmasına neden olduğunu belirtti. Avrupa ülkelerinde de benzer yasakların bulunduğunu söyleyen Bingöl, artık yemeklerin toplanarak barınaklara gönderilmesi gerektiğini vurguladı.

EKMEKTE DEV KAYIP: GÜNDE 12 MİLYON ADET

Türkiye’de günde 12 milyon ekmek çöpe gidiyor. Bu, yılda 4 milyar 380 milyon ekmeğin ziyan olması demek. Bingöl, “Bu sadece ekmek değil, çiftçinin emeği, fırıncının alın teri de çöpe gidiyor” dedi. Mekânlarda verilen ekmeklerin sınırlı tutulması ve ihtiyaç halinde takviye yapılması gerektiğini belirtti.

TÜRKİYE’DE GIDA İSRAFININ BOYUTU

TİSVA verilerine göre;

  • Türkiye’de her yıl ortalama 23 milyon ton gıda israf ediliyor.

  • Meyve ve sebzelerin yüzde 35’i sofraya ulaşmadan çöpe gidiyor.

  • İsraf en çok evlerde, hizmet sektöründe ve perakende alanında yaşanıyor.

  • Hasat, depolama ve tedarik zincirindeki hatalar kaybı artırıyor.

  • Bir yılda kişi başına ortalama 102 kilogram yiyecek çöpe gidiyor.

  • Gıda israfının yüzde 5 azaltılması bile on milyarlarca liralık tasarruf sağlıyor.

  • Dünya genelinde 783 milyondan fazla insan açlık çekiyor, her gün 25 binden fazla çocuk yetersiz beslenme nedeniyle hayatını kaybediyor.

Yetkililer, bu düzenlemelerin hem gıda güvenliğini artıracağını hem de ekonomik kayıpları önemli ölçüde azaltacağını vurguluyor.