Hangi bölümler riskte? İşsizlik oranı en yüksek 13 alan belli oldu

ABD’de üniversite mezunlarının iş gücü piyasasındaki durumu yeniden gündemde. Federal Reserve System verileri ve New York Federal Reserve Bank analizleri, bazı lisans bölümlerinde işsizlik oranlarının dikkat çekici seviyelere ulaştığını ortaya koydu. Özellikle sanat ve sosyal bilimler alanında mezun olan gençlerin iş bulma sürecinde daha fazla zorlandığı görülürken, teknoloji odaklı bölümlerde tablo görece daha olumlu seyrediyor.

ÜNİVERSİTE DİPLOMASI TEK BAŞINA YETERLİ DEĞİL

Son yıllarda küresel ekonomide yaşanan yavaşlama, işe alım süreçlerini de doğrudan etkiledi. 22–27 yaş aralığındaki lisans mezunlarını kapsayan 2024 yılı verilerine göre, bazı bölümlerde işsizlik oranı yüzde 6’nın üzerine çıkarken, antropoloji gibi alanlarda bu oran yüzde 8’e yaklaştı.

Araştırma, bazı bölümlerde mezun işsizliğinin genel genç işsizlik ortalamasının belirgin şekilde üzerine çıktığını gösteriyor.

Uzmanlara göre bu durum, arz-talep dengesindeki bozulmadan ve belirli alanlarda sınırlı istihdam kapasitesinden kaynaklanıyor. Özellikle kültürel ve sanatsal alanlarda kadro sayısının kısıtlı olması, mezunlar arasındaki rekabeti artırıyor.

SANAT VE SOSYAL BİLİMLERDE RİSK DAHA YÜKSEK

Verilere göre işsizlik oranının en yüksek olduğu bölümler ağırlıklı olarak sosyal bilimler ve güzel sanatlar disiplinlerinde yoğunlaşıyor. Antropoloji, sahne sanatları ve bazı eğitim programları listenin üst sıralarında yer alıyor.

Erken çocukluk eğitimi gibi alanlarda da mezunların istihdama geçiş sürecinde gecikmeler yaşadığı belirtiliyor. İş gücü piyasasında bu alanlara yönelik talebin bölgesel ve dönemsel olarak değişkenlik göstermesi, mezunların daha uzun süre iş aramasına neden olabiliyor.

Sanat ve sosyal bilimler mezunlarının önemli bir kısmı, kendi uzmanlık alanları dışında iş aramak zorunda kalıyor.

TEKNOLOJİ ODAKLI BÖLÜMLER DAHA AVANTAJLI

İş gücü piyasasında en düşük işsizlik oranları ise teknoloji temelli bölümlerde kaydedildi. Bilgisayar mühendisliği ve bilgisayar bilimleri mezunlarının hem daha hızlı iş bulduğu hem de daha yüksek başlangıç maaşlarına ulaştığı ifade ediliyor.

Glassdoor Baş Ekonomisti Daniel Zhao, işsizlik oranlarının tek bir alana özgü olmadığını ancak teknoloji mezunlarının daha geniş sektör yelpazesinde istihdam fırsatı bulduğunu belirtiyor. Yazılım geliştirme, veri analizi, siber güvenlik ve yapay zekâ uygulamaları, genç mezunlar için öne çıkan alanlar arasında.

California Üniversitesi profesörü Hany Farid ise bilgisayar bilimi mezunlarının yalnızca büyük teknoloji şirketlerine bağlı kalmadığını, ilaç geliştirme, finansal teknolojiler ve dijital beşeri bilimler gibi disiplinler arası alanlarda da güçlü talep gördüğünü vurguluyor.

DİPLOMA GEREKTİRMEYEN İŞLERE YÖNELİM ARTIYOR

Araştırma sonuçları, bazı üniversite mezunlarının eğitim aldıkları alanlarda iş bulamadıkları için diploma şartı aranmayan pozisyonlara yöneldiğini de ortaya koydu.

Bilgisayar mühendisliği mezunlarında bu oran yüzde 20’nin altında kalırken, antropoloji ve sanat alanlarında yüzde 50’nin üzerine çıkabiliyor. Bu durum, “eksik istihdam” olarak tanımlanan ve bireyin eğitim seviyesinin altında bir pozisyonda çalışması anlamına gelen tabloyu güçlendiriyor.

Uzmanlar, yeni mezun işsizliğinin yalnızca kısa vadeli bir sorun olmadığını, uzun vadede gelir ve kariyer basamaklarını da etkileyebileceğini belirtiyor.

YENİ MEZUNLAR İÇİN REKABET KIZIŞIYOR

ABD’de istihdam artış hızı, resesyon dönemleri hariç son 20 yılın en zayıf performanslarından birini sergiledi. Yeni mezunlar arasındaki işsizlik oranı aralık ayında yüzde 5,6’ya yükselirken, yılın başında bu oran yüzde 4,8 seviyesindeydi.

Goldman Sachs analistleri, işe alımlardaki yavaşlamanın özellikle gençlerin iş gücü piyasasına giriş sürecini zorlaştırdığını ve bunun kariyer başlangıcında kalıcı etkiler yaratabileceğini ifade ediyor.

Uzmanlara göre çözüm; üniversite tercihlerinde iş gücü verilerinin dikkate alınması, teknik becerilerin artırılması ve disiplinler arası yetkinliklerin güçlendirilmesinden geçiyor. Dijital dönüşümün hız kazandığı bir dönemde, veri okuryazarlığı ve teknoloji bilgisi pek çok alanda temel gereklilik haline geliyor.