HRW’den Macaristan’a Netanyahu çağrısı: Yakalama kararını uygula

Uluslararası insan hakları kuruluşu İnsan Hakları İzleme Örgütü (HRW), İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’nun Macaristan’a gerçekleştirmesi planlanan ziyaret öncesinde dikkat çeken bir çağrıda bulundu. Kuruluş, Budapeşte yönetiminin Uluslararası Ceza Mahkemesi (UCM) tarafından çıkarılan yakalama kararını uygulayarak Netanyahu’yu gözaltına alması gerektiğini vurguladı.

UCM KARARI HATIRLATILDI

HRW tarafından yapılan açıklamada, Netanyahu’nun Macaristan’da düzenlenecek Muhafazakar Siyasi Eylem Konferansı’na (CPAC) katılmasının beklendiği ifade edilirken, UCM’nin 21 Kasım 2024 tarihli kararına dikkat çekildi. Söz konusu kararda, Netanyahu ve dönemin İsrail Savunma Bakanı Yoav Gallant hakkında Gazze’de işlendiği iddia edilen savaş suçları ve insanlığa karşı suçlar nedeniyle tutuklama emri çıkarıldığı hatırlatıldı.

“UCM’ye taraf ülkeler, haklarında yakalama kararı bulunan kişileri kendi topraklarına girmeleri halinde tutuklamakla yükümlüdür.”

MACARİSTAN’IN YÜKÜMLÜLÜĞÜ DEVAM EDİYOR

HRW, Macaristan’ın UCM’den ayrılma sürecini başlatmış olmasına rağmen halen mahkemenin resmi üyesi olduğuna ve bu nedenle uluslararası hukuk çerçevesindeki sorumluluklarının sürdüğüne dikkat çekti. Açıklamada, yükümlülüklerin yerine getirilmemesinin ciddi sonuçlar doğurabileceği vurgulandı.

HRW Uluslararası Adalet Araştırmacısı Alice Autin, konuya ilişkin değerlendirmesinde şu ifadeleri kullandı:

“Bu yükümlülüğün ihlal edilmesi, cezasızlık kültürünü derinleştirir ve mağdurlar için adaletin sağlanmasını engeller.”

ÖNCEKİ ZİYARET HATIRLATILDI

HRW açıklamasında, Netanyahu’nun Nisan 2025’te Macaristan’a yaptığı ziyarette de benzer bir durumun yaşandığına dikkat çekildi. O dönemde tutuklama kararının uygulanmamasının, UCM yargıçları tarafından “işbirliği yükümlülüğünün ihlali” olarak değerlendirildiği ifade edildi.

AB’YE DAHA NET TAVIR ÇAĞRISI

Açıklamada ayrıca Avrupa Birliği kurumlarının ve üye ülkelerin konuya ilişkin yeterince güçlü bir tepki vermediği ileri sürüldü. Brüksel yönetiminin daha açık ve kararlı bir tutum sergilemesi gerektiği belirtilirken, diğer UCM üyesi ülkelerin de Macaristan üzerinde diplomatik baskı kurmasının önemine işaret edildi.

“AB ve UCM üyesi ülkeler, uluslararası hukuka bağlılıklarını göstermek için Macaristan’a gerekli baskıyı yapmalıdır.”

UCM SÜRECİ VE SUÇLAMALAR

Uluslararası Ceza Mahkemesi, 21 Kasım 2024 tarihinde aldığı kararla Netanyahu ve Yoav Gallant hakkında Gazze Şeridi’nde işlendiği öne sürülen savaş suçları ve insanlığa karşı suçlar kapsamında yakalama emri çıkarmıştı. Bu karar, uluslararası hukuk ve diplomasi çevrelerinde geniş yankı uyandırmıştı.