Hürmüz Boğazı’nda Türk gemilerine kırmızı alarm: ISPS seviye 3 devrede

Orta Doğu’da artan askeri ve siyasi gerilim, küresel enerji ticaretinin kalbi sayılan Hürmüz Boğazı’nda yeni bir güvenlik krizini beraberinde getirdi. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı’na bağlı Denizcilik Genel Müdürlüğü, İran kaynaklı telsiz anonslarında boğazın gemi geçişlerine kapatıldığı yönünde uyarılar yapıldığı bilgisini paylaştı. Bu gelişme üzerine bölgede seyreden Türk bayraklı ticari gemiler için olağanüstü güvenlik prosedürleri devreye alındı.

Dünya petrol ticaretinin yaklaşık beşte birinin ve sıvılaştırılmış doğalgaz sevkiyatının önemli bir bölümünün geçtiği stratejik su yolunda yaşanan bu hareketlilik, küresel piyasalar açısından da kritik önem taşıyor. Enerji arz güvenliği ve deniz ticareti açısından hayati bir koridor olan boğazda yaşanabilecek herhangi bir fiili engelleme, yalnızca bölge ülkelerini değil Avrupa ve Asya pazarlarını da doğrudan etkileyebilecek potansiyele sahip.

İRAN KAYNAKLI TELSİZ ANONSLARI TEDİRGİNLİK YARATTI

Yetkililerin verdiği bilgilere göre, bölgedeki deniz trafiğinde İran tarafından yapıldığı değerlendirilen radyo yayınlarında gemi geçişlerine izin verilmeyeceği yönünde çağrılar yapıldı. Resmi bir abluka ilanına dair uluslararası teyit bulunmamakla birlikte, bu yayınların ardından Türk denizcilik otoriteleri tedbir seviyesini en üst noktaya taşıdı.

Denizcilik Genel Müdürlüğü, Türk bayraklı gemiler için Uluslararası Gemi ve Liman Tesisleri Güvenlik Kodu kapsamında en yüksek alarm seviyesi olan ISPS Seviye 3’ün yürürlüğe alındığını duyurdu.

Bu adım, denizcilik terminolojisinde “yakın ve somut tehdit” anlamına geliyor. Söz konusu güvenlik seviyesi, ancak ciddi bir saldırı, el koyma ya da çatışma riskinin kuvvetle muhtemel olduğu durumlarda uygulanıyor.

ISPS SEVİYE 3 NE ANLAMA GELİYOR?

Uluslararası Gemi ve Liman Tesisi Güvenlik Kodu (ISPS), gemi ve liman güvenliğini tehditlere karşı korumayı amaçlayan küresel bir düzenleme olarak biliniyor. Seviye 3 ise sistemin en üst basamağını oluşturuyor. Bu kapsamda:

Gemiye giriş-çıkışlar en sıkı şekilde denetleniyor.

Güverte ve kritik alanlarda devriye artırılıyor.

Yetkisiz yaklaşmalara karşı anlık raporlama yapılıyor.

Gerekli görülürse rota değişikliği veya bekleme kararı alınıyor.

Mürettebat kriz senaryolarına göre hazır bekletiliyor.

ISPS Seviye 3 uygulaması, gemilere yönelik olası müdahale veya el koyma riskine karşı “kırmızı alarm” prosedürlerinin devreye girdiği anlamına geliyor.

TÜRK DENİZCİLERE “AZAMİ DİKKAT” TALİMATI

Denizcilik Genel Müdürlüğü, bölgede seyreden tüm Türk gemi kaptanlarına güncel NAVTEX ve seyir duyurularını kesintisiz takip etmeleri yönünde talimat verdi. Olası bir taciz, zorla yönlendirme veya güvenlik ihlali durumunda hızlı iletişim zinciri kurulması istendi.

Yetkililer, herhangi bir tehlike halinde gemilerin Ankara’da 7 gün 24 saat esasına göre çalışan Ana Arama Kurtarma Koordinasyon Merkezi (AAKKM) ile derhal irtibata geçmesini zorunlu tuttu.

AAKKM’nin kriz anlarında askeri ve diplomatik birimlerle eş zamanlı koordinasyon sağlayabildiği belirtilirken, olası bir senaryoda devlet destek mekanizmasının hızlı şekilde devreye alınacağı vurgulandı.

ENERJİ HATTI VE KÜRESEL ETKİ

Hürmüz Boğazı, Basra Körfezi’ni Umman Denizi’ne bağlayan dar bir geçit olarak dünya enerji taşımacılığının en kritik noktalarından biri kabul ediliyor. Günlük milyonlarca varil ham petrolün yanı sıra Katar başta olmak üzere bölge ülkelerinin LNG sevkiyatları da bu hat üzerinden gerçekleştiriliyor. Bu nedenle yaşanan her gerilim, petrol ve gaz fiyatlarında dalgalanmalara yol açabiliyor.

Uzmanlara göre, fiili bir kapanma ya da uzun süreli güvenlik krizi yaşanması halinde navlun ücretleri artabilir, sigorta primleri yükselişe geçebilir ve küresel tedarik zincirlerinde aksama görülebilir.

Bölgede tansiyonun seyrine göre yeni güvenlik duyurularının yapılabileceği ifade edilirken, Türk denizcilik makamlarının gelişmeleri anlık olarak takip ettiği bildirildi.