IEA’dan tarihi karar: Stratejik rezervlerden 400 milyon varil petrol satılacak
Orta Doğu’da tırmanan savaşın küresel enerji piyasalarında yarattığı arz endişeleri üzerine Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) üyesi ülkeler kritik bir karar aldı. Ajansa bağlı 32 ülke, petrol piyasasında oluşabilecek şokları hafifletmek amacıyla stratejik rezervlerden toplam 400 milyon varil petrolün piyasaya sürülmesi konusunda uzlaştı.
Enerji piyasalarında dengeleri etkileyebilecek bu karar, IEA’nın olağanüstü toplantısının ardından duyuruldu. Toplantıya üye ülkelerin hükümet temsilcileri katılırken, özellikle Orta Doğu’daki çatışmanın petrol arzı üzerindeki etkileri kapsamlı biçimde değerlendirildi.
IEA üyesi 32 ülke, küresel petrol piyasasındaki arz sıkıntısını hafifletmek için stratejik rezervlerden toplam 400 milyon varil petrol satışına onay verdi.
FATİH BİROL: “BENZERİ GÖRÜLMEMİŞ BİR MÜDAHALE”
IEA İcra Direktörü Fatih Birol, kararın ardından yaptığı açıklamada petrol piyasalarında yaşanan mevcut belirsizliğin boyutuna dikkat çekti. Birol, enerji piyasalarının küresel yapısı nedeniyle arz şoklarına verilecek yanıtın da uluslararası koordinasyon gerektirdiğini vurguladı.
Fatih Birol, alınan kararın petrol piyasasında yaşanan zorlukların büyüklüğü nedeniyle “benzeri görülmemiş ölçekte” bir müdahale niteliği taşıdığını ifade etti.
Birol ayrıca, küresel enerji güvenliğinin sağlanabilmesi için ülkelerin koordineli hareket etmesinin kritik önem taşıdığını belirtti.
PETROL STOKLARI KADEMELİ OLARAK SATIŞA ÇIKARILACAK
IEA’nın açıkladığı plana göre acil durum rezervlerinden yapılacak petrol satışları tek seferde değil, ülkelerin ulusal programlarına uygun şekilde belirlenen takvim doğrultusunda piyasaya sunulacak.
Bu süreçte bazı ülkelerin enerji arzını güvence altına almak için ek tedbirler alabileceği de ifade edildi. Böylece petrol piyasalarında oluşabilecek fiyat dalgalanmalarının sınırlanması hedefleniyor.
Acil petrol stoklarının piyasaya verilmesi, her ülkenin kendi enerji güvenliği planına uygun bir takvim çerçevesinde kademeli olarak gerçekleştirilecek.
STRATEJİK PETROL REZERVLERİ NE KADAR?
IEA verilerine göre üye ülkelerin acil durum rezervlerinde 1,2 milyar varilin üzerinde petrol bulunuyor. Bunun yanı sıra enerji şirketlerinin hükümet yükümlülükleri kapsamında depoladığı yaklaşık 600 milyon varillik ek stok da bulunuyor.
Bu rezervler, küresel petrol piyasasında yaşanabilecek krizlere karşı enerji güvenliğini korumak amacıyla tutuluyor.
IEA TARİHİNDE ALTINCI ORTAK MÜDAHALE
Koordineli petrol stok satışı, IEA’nın 1974 yılında kurulmasından bu yana altıncı kez uygulanacak bir acil müdahale olarak kayıtlara geçecek.
Daha önce benzer kararlar şu dönemlerde alınmıştı:
1991 Körfez Savaşı
2005 Katrina Kasırgası sonrası
2011 Libya krizi
2022 yılında iki ayrı müdahale
Son alınan kararın da küresel petrol fiyatlarını dengelemeyi ve arz sıkıntısı riskini azaltmayı amaçladığı belirtiliyor.
