İklim felaketi geliyor: Su altında kalacak ülkeler

Küresel iklim değişikliği dünyanın birçok bölgesini tehdit ederken, ilk fiziksel yok oluş alarmı Pasifik Okyanusu’ndan geldi. Sadece 26 kilometrekarelik alana sahip olan ada ülkesi Tuvalu, yükselen deniz seviyeleri nedeniyle haritadan silinme tehlikesiyle karşı karşıya.

SUYUN ALTINDAKİ ÇIĞLIK: TUVALU

Mercan adaları üzerinde kurulu olan ve ortalama 4 metre deniz seviyesinin üstünde bulunan Tuvalu, yaklaşık 10 bin nüfusa ev sahipliği yapıyor. Ancak bilim insanları, iklim değişikliği bu hızla devam ederse 2075 yılına kadar ülkenin tamamen sular altında kalacağını öngörüyor.

Orduya ya da cezaevine sahip olmayan barışçıl yapısıyla bilinen Tuvalu, iklim krizinin en dramatik sembollerinden biri haline gelmiş durumda. 2022’de Tuvalu Dışişleri Bakanı Simon Kawa’nın, COP26 zirvesinde suya gömülü şekilde yaptığı konuşma dünya kamuoyunda büyük yankı uyandırmıştı. Kawa’nın dizlerine kadar denizin içinde verdiği mesaj, küresel ısınmanın ciddiyetini gözler önüne serdi.

DÜNYADAN KOPUK AMA TEHLİKEYE EN YAKIN

Tuvalu, ulaşım zorlukları ve coğrafi uzaklığı nedeniyle turist akınına uğramayan ülkelerden biri. 2023 yılında yalnızca 3.700 turisti ağırlayan ülkeye ulaşım, haftada birkaç kez Fiji’den sağlanan uçuşlarla mümkün olabiliyor.

Yani iklim krizinin en ağır bedelini, dünya sisteminden en izole yaşayan ülkeler ödüyor. Dönemin Başbakanı Feleti Teo, 2024 yılında hazırladığı raporla gelişmiş ülkeleri açıkça hedef aldı. Avustralya, Kanada ve Birleşik Krallık gibi ülkelerin fosil yakıt gelirlerinden faydalandığını, bedelini ise ada devletlerinin ödediğini ifade etti.

Avustralya'nın sunduğu göç programı ile Tuvalululara yaşama, eğitim ve iş hakkı tanınsa da halk bu çözümü sıcak karşılamıyor. Tuvalu halkı, kültürünü ve kimliğini yaşatmak için doğup büyüdükleri toprakları terk etmek istemiyor.

AVRUPA ATEŞ ÇEMBERİNDE

Sadece ada ülkeleri değil, Avrupa da iklim krizinin pençesinde. 2025 yazı, tarihin en sıcak dönemlerinden biri olarak kayıtlara geçiyor. İtalya, İspanya, Fransa, Yunanistan ve Portekiz’de sıcaklıklar 40°C’yi aştı. Orman yangınları, elektrik kesintileri ve sağlık sistemindeki krizler ciddi alarm veriyor.

Dünya Sağlık Örgütü, Avrupa ülkelerine acil önlem çağrısı yaparken, Londra Hijyen ve Tropikal Tıp Okulu’ndan Pierre Maselot’un analizine göre yalnızca 4 gün içerisinde (30 Haziran – 3 Temmuz 2025) sıcak hava dalgası nedeniyle Avrupa’da 4.500’den fazla kişi hayatını kaybedebilir.