İmalatta siparişler azalırken maliyet baskısı arttı
İSO Türkiye İmalat PMI, eylülde gerileyerek sektörde faaliyet koşullarındaki bozulmanın sürdüğüne işaret etti.
Üretim ve yeni siparişler azalırken, girdi maliyetleri ve nihai ürün fiyatlarındaki artış hızı son dört ayın en yüksek seviyesine çıktı.
İstanbul Sanayi Odası (İSO) Türkiye İmalat PMI, ağustostaki 48,1 seviyesinden eylülde 47,9’a geriledi. Böylece imalat sektörünün faaliyet koşulları son iki buçuk yıl boyunca aylık bazda bozulma kaydetti.
Üretim, yeni siparişler, istihdam ve tedarik koşulları gibi başlıklardan hareketle hazırlanan PMI’da 50’nin üzerindeki değerler önceki aya göre iyileşmeye, altındaki değerler ise bozulmaya işaret ediyor.
Üretim üst üste dördüncü ay geriledi
Orta Doğu’daki savaşın yarattığı belirsizliklerin de etkisiyle talep koşulları zayıf seyrini korudu. Yeni siparişlerdeki düşüş ağustosa göre hafifçe belirginleşirken, uluslararası talebin zayıflığı yeni ihracat siparişlerinin de azalmasına yol açtı.
Yeni siparişlerin düşük seyretmesiyle imalatçılar üst üste dördüncü ay üretimi azalttı. Üretimdeki daralma önceki aya göre hızlanırken, firmalar istihdamı, satın alma faaliyetlerini ve stoklarını da düşürdü.
Maliyet ve satış fiyatlarında dört aylık zirve
Artan yakıt, petrol, taşımacılık ve ham madde maliyetleri, eylülde girdi fiyatları üzerindeki baskıyı sürdürdü. Girdi maliyetleri enflasyonu son dört ayın en yüksek seviyesine ulaştı.
Yükselen maliyetlerin müşterilere yansıtılmasıyla nihai ürün fiyatları enflasyonu da dört aylık zirveye çıktı. Deniz taşımacılığındaki gecikmeler ve malzeme eksiklikleri ise tedarikçilerin teslimat sürelerinin uzamasında etkili oldu.
On sektörün dokuzunda üretim azaldı
İSO Türkiye Sektörel PMI raporuna göre, takip edilen 10 sektörün dokuzunda üretim yavaşladı. Tek istisna, yedi ay sonra ilk kez üretimini artıran gıda ürünleri sektörü oldu. Üretimdeki en belirgin yavaşlama kimyasal, plastik ve kauçuk ürünlerde gerçekleşti.
Yeni siparişleri artan tek sektör de gıda ürünleri olurken, en hızlı düşüş ağaç ve kağıt ürünlerinde kaydedildi. Yeni ihracat siparişleri gıda ürünleri ile kara ve deniz taşıtlarında arttı. İstihdam artışı ise yalnızca kara ve deniz taşıtları ile elektrikli ve elektronik ürünlerde görüldü.
Harker: Toparlanmaya yönelik temkinli sinyaller var
S&P Global Market Intelligence Ekonomi Direktörü Andrew Harker, Orta Doğu’daki savaşın etkilerinin eylülde de hissedildiğini ve jeopolitik belirsizliğin sektörde büyümeyi sınırladığını belirtti.
Harker, bununla birlikte PMI’ın üçüncü çeyrek ortalamasının ikinci çeyreğin hafif üzerinde olmasının, toparlanmaya yönelik bazı temkinli sinyaller verdiğini ifade etti.
