İngiltere’de enflasyon neden hala yükseliyor?

Birleşik Krallık’ta fiyatlar, 2025 Haziran döneminde yıllık bazda %3,6 arttı. Özellikle gıda ve yakıt fiyatlarındaki artışlar enflasyonun Bank of England’ın %2 hedefinin üzerinde kalmasına yol açtı.

ENFLASYON NEDİR?

Enflasyon, mal ve hizmetlerin zaman içindeki fiyat artışını ifade eder. Örneğin geçen yıl £1 olan bir litre sütün bu yıl £1,05’e çıkması, yıllık %5 enflasyon anlamına gelir.

İNGİLTERE'DE ENFLASYON NASIL HESAPLANIYOR?

İngiltere’de Ulusal İstatistik Ofisi (ONS), “sanal sepet” yöntemiyle yüzlerce temel ürünün fiyatını takip ediyor. Sepet, tüketici alışkanlıklarına göre her yıl güncelleniyor. 2025 yılında sepete sanal gerçeklik gözlükleri ve yoga matları eklendi, buna karşılık yerel gazete ilanları çıkarıldı.
Enflasyonun ana göstergesi olan Tüketici Fiyat Endeksi (CPI), Haziran 2025’te %3,6’ya çıktı. Gıda ve enerji gibi oynak kalemleri dışarıda bırakan çekirdek enflasyon da %3,7 olarak açıklandı.

FİYATLAR NEDEN HALA YÜKSELİYOR?

2022’de %11,1 ile son 40 yılın zirvesine çıkan enflasyon büyük ölçüde gerilese de, fiyatlar düşmedi; yalnızca artış hızı yavaşladı. Haziran 2025’te:

• Gıda fiyatları %4,5 arttı. Özellikle çikolata, kahve, et ve süt ürünlerindeki maliyet artışları fiyatları yukarı çekti.

• Yakıt fiyatlarındaki gerileme sınırlı kaldı. Bir önceki yıla kıyasla düşüş ivmesi zayıfladı.

FAİZ ARTIŞI ENFLASYONU NASIL DÜŞÜRÜYOR?

Bank of England (BoE), 2023 ve 2024’te politika faizini %5,25’e kadar yükseltmişti. Amaç, borçlanmayı pahalı hale getirerek harcamaları kısıtlamak ve fiyat baskısını azaltmaktı. Ancak bu politika:

• Konut kredilerinden yatırımlara kadar birçok alanda ekonomik yavaşlamaya yol açtı.

• İş gücü piyasasında daralmayı hızlandırdı.

Son aylarda ekonomide yavaşlama işaretleri görülmesiyle BoE, Ağustos 2024’ten bu yana beş kez faiz indirdi ve politika faizini %4’e çekti.

İNGİLTERE’DE FAİZLERİN GELECEĞİ

BoE Başkanı Andrew Bailey, faiz indirimlerinin “dikkatli ve kademeli” süreceğini vurguluyor. Ancak:

• İstihdamda daralma

• Ücret artışlarında yavaşlama
  daha agresif indirim ihtimalini gündeme taşıyor. Banka, enflasyonun Eylül 2025’te %4 seviyesinde zirve yapacağını öngörüyor.

MAAŞLAR ENFLASYONU YENECEK Mİ?

Nisan-Haziran 2025 döneminde ücretler yıllık %5 arttı.

• Enflasyondan arındırıldığında reel ücret artışı %1,5 oldu.

• Kamu sektöründe maaş artışları %5,7 ile özel sektördeki %4,8’in üzerinde gerçekleşti.
  Ancak işsizlik oranı %4,7 ile son dört yılın zirvesine çıktı.

AVRUPA VE ABD’DE ENFLASYON TABLOSU

• Euro Bölgesi: Temmuz 2025’te enflasyon %2’ye geriledi. Avrupa Merkez Bankası (ECB), faizleri %4’ten %2’ye indirdi.

• ABD: Enflasyon %2,7 ile Fed’in %2 hedefinin üzerinde seyrediyor. Fed politika faizini %4,25-%4,50 aralığında sabit tuttu. Ancak ABD Başkanı Donald Trump, Fed’i faiz indirmemekle sık sık eleştiriyor.