İran savaşı tırmanıyor: ABD gizli silahlarını devreye aldı
ABD’nin İran’a yönelik askeri operasyonlarında kritik bir eşiğe geçildi. Washington yönetimi, uzun menzilli ve düşük görünürlüklü seyir füzeleri arasında yer alan JASSM-ER stoklarının büyük bölümünü sahaya sürmeye hazırlanıyor. Bu hamle, yalnızca mevcut savaşın boyutunu değil, küresel askeri dengeyi de etkileyebilecek nitelikte.
STOKLAR ERİYOR: KÜRESEL DENGE RİSKE GİREBİLİR
ABD’nin savaş öncesinde yaklaşık 2.300 adet olan JASSM-ER envanterinin büyük kısmı İran operasyonlarına ayrıldı. Yapılan planlamaya göre, sevkiyatların ardından dünya genelinde kullanılabilir füze sayısı yaklaşık 425 seviyesine gerileyecek. Ayrıca teknik sorunlar nedeniyle yaklaşık 75 füzenin aktif kullanım dışında olduğu belirtiliyor.
ABD’NİN JASSM-ER ENVANTERİNİN BÜYÜK KISMINI İRAN SAVAŞINA AYIRMASI, DİĞER BÖLGELERDEKİ ASKERİ CAYDIRICILIĞI ZAYIFLATMA RİSKİ TAŞIYOR.
Bu gelişme, özellikle Pasifik bölgesinde Çin’e karşı oluşturulan askeri dengeler açısından dikkat çekici bir kırılma olarak değerlendiriliyor.
UZUN MENZİLLİ SALDIRILARDA YOĞUN KULLANIM
JASSM-ER füzeleri, 600 milin (yaklaşık 965 km) üzerindeki menziliyle düşman hava savunma sistemlerine girmeden hedef vurma kapasitesine sahip. ABD ordusu bu mühimmatı yoğun şekilde kullanarak personel kaybı riskini azaltmayı hedefliyor.
Şubat ayı sonunda başlayan operasyonların ilk dört haftasında 1.000’den fazla JASSM-ER füzesinin kullanıldığı ifade ediliyor. Bunun yanı sıra daha kısa menzilli JASSM füzeleriyle birlikte toplam stokların yaklaşık üçte ikisinin sahaya sürüldüğü belirtiliyor.
İRAN OPERASYONLARINDA YOĞUN FÜZE TÜKETİMİ, ABD’NİN UZUN VADELİ ASKERİ STOK PLANLAMASINI ZORLUYOR.
ÜRETİM HIZI TALEBİ KARŞILAMAKTA YETERSİZ
Mevcut üretim kapasitesi, tüketim hızının oldukça gerisinde kalıyor. 2026 yılı için planlanan JASSM-ER üretimi yaklaşık 396 adet seviyesinde. Ancak üretim hatlarının tam kapasiteye çıkarılması durumunda bu sayı 860’a kadar yükseltilebiliyor.
ABD’nin 2009’dan bu yana 6.200’den fazla JASSM siparişi verdiği bilinse de, mevcut savaş temposu bu stokların yeniden oluşturulmasının yıllar alabileceğine işaret ediyor.
SAVAŞIN SEYRİ: DAHA UCUZ SİLAHLARA GEÇİŞ SİNYALİ
ABD ve İsrail’in İran hava savunma sistemlerinin önemli bölümünü etkisiz hale getirdiği iddiaları sonrası, operasyonlarda daha düşük maliyetli mühimmatların kullanılması gündeme geldi. Bu kapsamda B-52 bombardıman uçaklarının İran hava sahasında görev yapmaya başlaması dikkat çekti.
Ancak sahadaki riskler devam ediyor. Son günlerde bir F-15E savaş uçağı ve bir A-10 saldırı uçağının düşürüldüğü, ayrıca çok sayıda insansız hava aracının imha edildiği bildirildi.
İRAN’IN YOĞUN FÜZE VE İHA SALDIRILARI, ABD VE MÜTTEFİKLERİNİN SAVUNMA SİSTEMLERİNİ ZORLAMAYA DEVAM EDİYOR.
İran’ın bugüne kadar 1.600’den fazla balistik füze ve yaklaşık 4.000 Shahed tipi seyir füzesi kullandığı ifade ediliyor. Bu saldırılara karşı savunma için binlerce önleyici füze tüketildiği hesaplanıyor.
STRATEJİK HEDEFLER VE OLASI YENİ ADIMLAR
ABD Başkanı Donald Trump, operasyonların önümüzdeki haftalarda daha da sertleşeceğinin sinyalini verdi. Bölgeye deniz piyadeleri ve hava indirme birliklerinin sevk edilmesi, kara operasyonu ihtimalini güçlendirdi.
Özellikle İran’ın petrol ihracatı açısından kritik öneme sahip Harg Adası’nın hedef alınabileceği yönündeki iddialar dikkat çekiyor.
FÜZE VE SAVUNMA SİSTEMLERİNDE KRİTİK TÜKETİM
ABD’nin İran operasyonlarında yüzlerce Tomahawk füzesi kullandığı belirtilirken, savaş öncesi yaklaşık 4.000 seviyesinde olan stokların hızla eridiği ifade ediliyor. Öte yandan Patriot ve THAAD gibi hava savunma sistemlerinin üretim kapasitesinin artırılması için yeni anlaşmalar yapıldı.
Bu kapsamda yıllık Patriot üretiminin 650’den 2.000’e çıkarılması, THAAD üretiminin ise 96’dan 400’e yükseltilmesi hedefleniyor.
