İran’dan BM’ye ABD yaptırımlarını reddetme çağrısı

İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, ABD’nin yeni ekonomik baskı kampanyasını Birleşmiş Milletler’e taşıdı. Arakçi, Washington’ın üçüncü ülkeleri ikincil yaptırımlarla tehdit ettiğini belirtti.

Arakçi, çarşamba günü BM’ye kapsamlı bir mektup gönderdi. Mektup, Antonio Guterres ile Güvenlik Konseyi Başkanlığına iletildi. Ayrıca metin, bütün BM üyelerine hitaben hazırlandı.

İranlı bakan, ABD’nin son girişimini “ekonomik savaş” olarak nitelendirdi. Ayrıca kampanyanın egemen devletleri baskı altına aldığını savundu.

Washington’ın girişimi “Ekonomik Dışlama Operasyonu” adıyla duyuruldu. Buna göre ABD, İran’la ticaret yapan ülkeleri hedef alıyor.

Arakçi, BM üyelerinden ABD’nin ikincil yaptırımlarını tanımamalarını ve uygulamamalarını istedi.

ABD’nin ikincil yaptırımlarına tepki

Arakçi’ye göre Washington, kendi politikalarını başka ülkelere dayatıyor. Üstelik bu baskı, ABD finans sistemine erişim tehdidiyle kuruluyor.

Böylece üçüncü ülkelerin İran’la yasal ticaret yapması zorlaştırılıyor. Ayrıca şirketler ve kişiler bulundukları ülkeye bakılmadan yaptırımla karşılaşıyor.

Arakçi, bu uygulamaların ülke sınırlarını aşan yetki iddiası taşıdığını söyledi. Ancak sürekli yaptırım uygulanmasının hukuki bir hak oluşturmayacağını belirtti.

Öte yandan İran, devletlerin bağımsız ekonomi politikalarının sınırlandırıldığını savundu. Tahran’a göre kararlar, tek taraflı şekilde Washington’da alınıyor.

İran yaptırımların sivilleri etkilediğini bildirdi

Mektupta yaptırımların İran halkına etkisi de geniş yer tuttu. Özellikle gıda ve ilaç tedarikindeki sorunlara dikkat çekildi.

Bunun yanında tıbbi cihazlar ve enerji kaynakları da sıralandı. Ulaşım ile insani yardım hizmetleri de riskli alanlar arasında gösterildi.

Arakçi, önlemlerin yaşam ve sağlık hakkını zedeleyebileceğini belirtti. Ayrıca yeterli beslenme ve insanca yaşam koşullarının etkilenebileceğini kaydetti.

Bu nedenle Guterres’ten yaptırımların insani sonuçlarını incelemesini istedi. Dahası, gelecekteki yargı süreçleri için kanıtların korunmasını talep etti.

Uluslararası Adalet Divanı’nın 2018 kararı hatırlatıldı

Arakçi, 3 Ekim 2018 tarihli Uluslararası Adalet Divanı kararını hatırlattı. Mahkeme, insani ürünlerin İran’a ulaştırılması konusunda ABD’ye yükümlülük getirmişti.

Karar; ilaç, tıbbi cihaz ve tarım ürünlerini kapsıyordu. Ayrıca sivil havacılık güvenliği için gerekli parçaları içeriyordu.

Bununla birlikte bakım, onarım ve denetim hizmetleri de kararda bulunuyordu. Mahkeme, ilgili ödemelerin kolaylaştırılmasını da istemişti.

Arakçi’ye göre yeni tedbirler, söz konusu kararın gerekleriyle çelişiyor. Dolayısıyla uygulamalar İran halkı açısından ciddi sonuçlar doğurabilir.

İran BM üyelerine 3 talep sundu

İran’ın ilk talebi, tek taraflı yaptırımların açıkça kınanması oldu. Ayrıca ikincil yaptırımların reddedilmesi istendi.

İkinci olarak ülkelerden bu önlemleri tanımamaları talep edildi. Bunun yanında yaptırımların ulusal politikalara taşınmaması çağrısı yapıldı.

Üçüncü olarak Washington’dan tehditlerini derhal durdurması istendi. Özellikle üçüncü ülkelerin ekonomik ilişkilerine müdahale edilmemesi talep edildi.

İran, ABD’nin tehdit ve baskılarını sonlandırması için Güvenlik Konseyi’ni harekete geçmeye çağırdı.

İran hukuki süreç başlatabileceğini açıkladı

Arakçi, konuyu BM Şartı açısından kritik bir sınav olarak değerlendirdi. Ona göre egemen eşitlik ve iç işlerine karışmama ilkeleri korunmalı.

Ayrıca İran’ın bütün hukuki ve diplomatik yolları kullanabileceğini bildirdi. Tahran; hesap verebilirlik, tazminat ve telafi talebinde bulunabileceğini açıkladı.

Bununla beraber ABD’nin maddi ve manevi zararlardan sorumlu tutulması istendi. Arakçi, gerekli şartlarda bireysel cezai sorumluluğun da gündeme gelebileceğini belirtti.

Son olarak mektubun Güvenlik Konseyi’nin resmî belgesi yapılması talep edildi.