İşsizlikte makas açılıyor: Geniş oran yüzde 29,9

DİSK-AR’ın Şubat 2026 tarihli İşsizlik ve İstihdamın Görünümü Raporu, Türkiye işgücü piyasasında derinleşen tabloyu gözler önüne serdi. Araştırmaya göre geniş tanımlı işsiz sayısı Ocak 2026 itibarıyla 11 milyon 946 bine çıktı. Aynı dönemde geniş tanımlı işsizlik oranı yüzde 29,9 olarak hesaplandı. Açıklanan veriler, istihdam piyasasında dar ve geniş tanımlar arasındaki farkın giderek büyüdüğünü ortaya koyuyor.

TÜİK’in Ocak 2026 Hanehalkı İşgücü Araştırması sonuçlarına göre ise dar tanımlı işsiz sayısı 2 milyon 819 bin seviyesinde gerçekleşti. Dar tanımlı işsizlik oranı yüzde 8,1 olarak duyuruldu. Böylece iki ölçüm arasındaki fark dikkat çekici boyutlara ulaştı.

Geniş tanımlı işsiz sayısının dar tanımlı işsiz sayısının neredeyse dört katına çıkması, işgücü piyasasındaki kırılganlığı net biçimde ortaya koyuyor.

GENİŞ TANIMLI İŞSİZLİKTE İKİ YILDA DİKKAT ÇEKEN ARTIŞ

Raporda yer alan karşılaştırmalı verilere göre, Ocak 2024’te 10 milyon 225 bin olan geniş tanımlı işsiz sayısı iki yıl içinde yaklaşık 1,7 milyon artarak 11 milyon 946 bine yükseldi. Bu artış, yalnızca işsiz sayısındaki büyümeyi değil; eksik istihdam ve iş aramaktan vazgeçen kesimlerdeki yükselişi de işaret ediyor.

Uzmanlara göre tabloyu belirleyen temel unsurlar; zamana bağlı eksik istihdam, umudunu kaybeden işsizler ve potansiyel işgücü kategorisindeki genişleme oldu.

EKSİK İSTİHDAMDA YÜKSELİŞ

Haftalık 40 saatin altında çalışmasına rağmen daha fazla süre çalışmak isteyenlerin sayısı son bir yılda 3,4 milyondan 3,9 milyona çıktı. Bu artış, 464 bin kişilik ek bir büyümeye işaret ediyor.

Ocak 2026 itibarıyla 3,9 milyon kişi haftada 40 saatin altında çalışıyor ve daha fazla çalışma imkânı arıyor.

Bu durum, özellikle artan yaşam maliyetleri ve gelir yetersizliği ile ilişkilendiriliyor. Gelirini artırmak isteyen ancak tam zamanlı iş bulamayan kesim, geniş tanımlı işsizlik verilerini yukarı taşıyor.

POTANSİYEL İŞGÜCÜ 5,3 MİLYONA ULAŞTI

İş aramayan ancak çalışmaya hazır olan ya da iş bulsa hemen başlayamayacak durumdaki kişileri kapsayan potansiyel işgücü de artış gösterdi. Son bir yılda 689 bin kişilik yükselişle 4,9 milyondan 5,3 milyona ulaştı.

Başka bir ifadeyle, 5,3 milyon kişi çalışmak istemesine rağmen istihdam piyasasında kendine yer bulamıyor.

Bu veri, dar tanımlı işsizlik oranlarının işgücü piyasasındaki gerçek tabloyu tam olarak yansıtmadığı yönündeki eleştirileri güçlendiriyor.

KADIN VE GENÇ İŞSİZLİĞİ ÖNE ÇIKIYOR

Rapora göre kadın işsizliği tüm kategorilerde erkeklerin üzerinde seyrediyor. Genç nüfusta dar tanımlı işsizlik oranı yüzde 14,3 olarak ölçülürken, genç kadınlarda oran yüzde 19’a ulaştı. Bu durum, genç kadınların istihdama katılımında yapısal sorunların sürdüğüne işaret ediyor.

Öte yandan Ocak 2026’da 2,3 milyon işsiz işsizlik ödeneğinden yararlanamadı. Sosyal koruma mekanizmalarının kapsamı da tartışma konusu olmaya devam ediyor.

DAR TANIMLI VERİLER YETERLİ Mİ?

Raporda, yalnızca aktif olarak iş arayanları kapsayan dar tanımlı işsizlik oranlarının, işgücü piyasasının bütününü anlamakta sınırlı kaldığı vurgulandı. Eksik istihdam, umutsuz işsizler ve potansiyel işgücünün dahil edildiği geniş tanımlı hesaplamaların, mevcut ekonomik koşulları daha net ortaya koyduğu ifade edildi.

Son veriler, Türkiye’de işgücü piyasasında görünmeyen işsizliğin büyüdüğünü ve istihdam kalitesine dair sorunların derinleştiğini gösteriyor.