Japonya’dan İran’a Hürmüz mesajı: Tek taraflı anlaşma yok, küresel çözüm gerek

Küresel enerji güvenliğinin kalbi konumundaki Hürmüz Boğazı’nda artan gerilim, uluslararası diplomasi trafiğini hızlandırırken Japonya’dan dikkat çeken bir açıklama geldi. Japonya Dışişleri Bakanı Toşimicu Motegi, İran ile yalnızca Japon gemilerine özel geçiş imkânı sağlanmasına yönelik tek taraflı bir müzakere planlarının bulunmadığını duyurdu.

Fuji Television’da yayımlanan bir programa katılan Motegi, Tokyo yönetiminin yaklaşımının “ayrıcalık” değil, tüm ülkeler için güvenli ve kesintisiz deniz ulaşımını garanti altına almak olduğunu vurguladı. “Şu aşamada İran ile tek taraflı bir geçiş anlaşmasını değerlendirmiyoruz” diyen Motegi, uluslararası deniz ticaretinin sürdürülebilirliği için kolektif çözümlerin önemine dikkat çekti.

HÜRMÜZ BOĞAZI’NDA KRİTİK DURUM: 45 JAPON GEMİSİ ETKİLENİYOR

Japon yetkililer, bölgede Japonya bağlantılı yaklaşık 45 geminin mevcut durumdan doğrudan etkilendiğini açıkladı. Enerji sevkiyatlarının büyük bölümünün geçtiği bu stratejik boğazda yaşanan aksaklıklar, Japon ekonomisi açısından ciddi riskler barındırıyor. Motegi, “Bu gemilerin güvenliği hükümetimizin doğrudan sorumluluğundadır” ifadelerini kullandı.

Hürmüz Boğazı, dünya petrol ticaretinin önemli bir bölümünü taşıyan en kritik enerji geçiş noktalarından biri olarak öne çıkıyor. Japonya’nın enerji ithalatının neredeyse tamamı dış kaynaklara bağlıyken, bu ithalatın yüzde 90’dan fazlasının Orta Doğu’dan sağlanması, bölgedeki gelişmeleri Tokyo için hayati hale getiriyor.

İRAN’DAN “ÖZEL GEÇİŞ” SİNYALİ, TOKYO’DAN TEMKİNLİ YANIT

Japon basınında yer alan haberlere göre, İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi’nin Japonya’ya ait gemilere geçiş kolaylığı sağlanabileceği yönünde mesaj verdiği öne sürüldü. Ancak Motegi, İranlı mevkidaşıyla yapılan son görüşmede böyle bir ayrıcalığın gündeme gelmediğini belirtti.

Tokyo yönetimi, yalnızca kendi gemileri için ayrıcalık sağlanmasının uzun vadede uluslararası deniz hukukuna ve küresel ticaret dengelerine zarar verebileceği görüşünde. Bu nedenle Japonya, daha geniş kapsamlı ve çok taraflı güvenlik mekanizmalarını önceleyen bir politika izliyor.

ENERJİ TEDARİKİNDE RUSYA SEÇENEĞİNE MESAFE

Enerji arz güvenliği konusuna da değinen Motegi, Rusya’dan petrol temin edilmesine yönelik ihtimallere mesafeli yaklaştı. Uluslararası yaptırımların sürdüğü bir ortamda Rus enerji kaynaklarına yönelmenin, özellikle Avrupa ile ilişkiler açısından sorun yaratabileceğini ifade etti.

Bu çerçevede Japonya, enerji tedarikinde Hürmüz Boğazı üzerinden yapılan sevkiyatların devamını daha “uyumlu ve kabul edilebilir” bir seçenek olarak değerlendiriyor.

İRAN’DA GÖZALTI KRİZİ: BİR JAPON VATANDAŞI SERBEST

Öte yandan İran’da gözaltına alınan Japon vatandaşlarına ilişkin gelişme de paylaşıldı. Motegi, tutuklu bulunan iki Japon’dan birinin serbest bırakıldığını ve kısa süre içinde ülkesine dönmesinin beklendiğini açıkladı. Bu gelişme, iki ülke arasındaki diplomatik temasların kısmi sonuç verdiğine işaret ediyor.