Jeopolitik kriz havacılığı vurdu: Jet yakıtı maliyetleri ikiye katlandı
Hürmüz Boğazı’nda yaşanan kesintiler, küresel havacılık sektöründe maliyet baskısını sert şekilde artırırken, jet yakıtı fiyatlarında tarihi yükselişlere yol açtı.
ABD-İsrail-İran savaşının ardından İran’ın geçişleri kısıtlamasıyla arz zinciri sekteye uğrarken, Avrupa’da jet yakıtı fiyatları savaş öncesine göre yaklaşık %100 artarak rekor seviyelere ulaştı. Küresel ortalama jet yakıtı fiyatı ise varil başına 200 doların üzerine çıktı.
S&P Global verilerine göre fiyatlardaki artış sürerken, Donald Trump tarafından duyurulan ateşkes sonrası petrol fiyatlarında görülen düşüşe rağmen jet yakıtı maliyetlerinde kalıcı bir rahatlama beklenmiyor. Rafineri hasarları ve lojistik sorunlar, arzın toparlanmasını geciktiriyor.
Körfez bölgesinin Avrupa’nın jet yakıtı ithalatının yaklaşık yarısını karşılaması, bölgedeki aksaklıkların etkisini daha da artırdı. Bu durum havayolu şirketlerinin maliyetlerini yükseltirken, bazı Avrupa ülkelerinde yaz sezonu uçuşlarına yönelik risk uyarıları gündeme geldi.
Gelişmeler, Avrupa’yı alternatif tedarik arayışına iterken, net ihracatçı konumundaki ABD öne çıkıyor. ABD’nin petrol ürünleri ihracatı mart ayında %20’den fazla artarak son yılların en yüksek seviyesine ulaştı.
Uzmanlara göre, yüksek fiyat ortamı ABD’li enerji şirketleri için fırsat yaratırken, Avrupa’daki havayolu şirketleri daha yüksek maliyet baskısıyla karşı karşıya kalmaya devam edecek. Ayrıca jet yakıtı fiyatlarının uzun süre yüksek kalması, özellikle düşük maliyetli uçuşları olumsuz etkileyerek uluslararası seyahati daha pahalı hale getirebilir.
Analistler, kalıcı bir ateşkes sağlansa bile arzın toparlanmasının aylar sürebileceğini ve bu nedenle jet yakıtı fiyatlarının kısa vadede yüksek seyrini koruyacağını vurguluyor.
