Kakao fiyatlarında tarihi gerileme: Fazla üretim, zayıf talep

Küresel emtia piyasalarında sert dalgalanmalar sürerken kakao tarafında dikkat çeken bir kırılma yaşandı. Arz fazlası beklentilerinin güçlenmesi ve tüketim cephesindeki zayıflama, fiyatlar üzerinde baskıyı artırdı. New York borsasında işlem gören kakao kontratları, 2023’ten bu yana ilk kez ton başına 4.000 doların altına sarkarak kritik bir eşiği aşağı yönlü kırdı.

Kakao fiyatlarındaki bu düşüş, son iki yılın en zayıf piyasa görünümüne işaret ediyor.

Londra piyasasında da benzer bir tablo öne çıktı. Kakao kontratları yaklaşık 2,5 yılın dip seviyelerine inerken, küresel piyasalarda satış baskısının geniş tabana yayıldığı görüldü.

ARZ FAZLASI BEKLENTİSİ FİYATLARI EZİYOR

Tarım emtiaları analizleriyle bilinen StoneX, 2025/26 sezonunda küresel kakao piyasasında 287 bin tonluk, 2026/27 sezonunda ise 267 bin tonluk arz fazlası oluşacağını öngörüyor. Bu projeksiyonlar, üretimin talebi geride bırakacağı beklentisini güçlendirerek fiyatların yönünü aşağı çevirdi.

ICCO verilerine göre ise küresel kakao stokları yıllık bazda yüzde 4,2 artarak 1,1 milyon tona ulaştı. Artan stok seviyesi, piyasalara “arz rahatlıyor” mesajı vererek fiyat baskısını derinleştirdi.

ÇİKOLATA PAHALI, TÜKETİM ZAYIF

Yüksek nihai ürün fiyatları talep cephesini baskılıyor. Çikolata fiyatlarındaki artış tüketiciyi geri çekerken, sanayi tarafında da daralma sinyalleri güçlendi. Dünyanın önde gelen çikolata tedarikçilerinden Barry Callebaut, son çeyrekte kakao bölümündeki satış hacminin yüzde 22 düştüğünü açıkladı. Şirket, talep zayıflığını ve daha yüksek marjlı ürün gruplarına yönelimi bu gerilemenin ana nedeni olarak gösterdi.

Talepteki bu yavaşlama, arz fazlası beklentileriyle birleşince kakao piyasasında sert bir fiyat baskısı oluşturdu.

ÖĞÜTME VERİLERİ TEYİT ETTİ

Sanayi talebini gösteren öğütme verileri de tabloyu doğruladı. Avrupa Kakao Birliği, Avrupa’daki dördüncü çeyrek kakao öğütme miktarının yüzde 8,3 azalarak 304 bin 470 tona gerilediğini duyurdu. Bu rakam, son 12 yılın en zayıf dördüncü çeyrek performansı olarak kayda geçti.

Asya’da öğütme yüzde 4,8 düşerken, Kuzey Amerika’da artış sadece yüzde 0,3 ile sınırlı kaldı. Veriler, küresel çikolata üretiminde belirgin bir ivme kaybına işaret etti.

BATI AFRİKA’DA HASAT GÜÇLÜ GELİYOR

Üretim tarafında ise hava koşullarının elverişli seyretmesi beklentileri yukarı taşıdı. Mondelez, Batı Afrika’daki kakao meyvesi sayımının beş yıllık ortalamanın yüzde 7 üzerinde olduğunu bildirdi.

Dünyanın en büyük üreticisi Fildişi Sahili ile Gana’da şubat–mart hasadının güçlü geçmesi bekleniyor. Bu durum da arz yönlü baskıyı artıran unsurlar arasında yer aldı.

DÜŞÜK FİYAT ÜRETİCİYİ GERİ ÇEKİYOR

Fiyatların gerilemesi çiftçilerin satış iştahını azaltmış durumda. Fildişi Sahili’nde limanlara sevk edilen kakao miktarı mevcut sezonda 1,20 milyon ton olurken, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 3,2 düşüş görüldü.

ICE STOKLARINDA TOPARLANMA

ABD limanlarında ICE tarafından izlenen kakao stokları da yeniden yükselişe geçti. Stoklar 1 milyon 775 bin 219 çuvala çıkarak son 2,5 ayın zirvesine ulaştı. Bu artış da piyasalara “arz sıkıntısı azalıyor” sinyali verdi.

NİJERYA CEPHESİNDE DARALMA

Arz tarafındaki tek destekleyici gelişme ise Nijerya’dan geldi. Ülkenin kasım ayı kakao ihracatı yıllık bazda yüzde 7 geriledi. Nijerya Kakao Birliği, gelecek sezonda üretimin yüzde 11 düşebileceğini öngörüyor.

ORTA VADELİ TAHMİNLER REVİZE EDİLDİ

ICCO, 2024/25 sezonu için küresel arz fazlası tahminini 142 bin tondan 49 bin tona indirirken, üretim beklentisini 4,69 milyon tona çekti. Rabobank ise 2025/26 sezonuna ilişkin arz fazlası beklentisini 328 bin tondan 250 bin tona düşürdü.

Piyasalarda genel beklenti, birkaç sezonluk arz açığının ardından kakao piyasasının yeniden fazla veren bir dengeye geçeceği yönünde şekilleniyor.