Kars'ta coğrafi işaretli kaşar ve gravyer peyniri üretimi yılda yaklaşık 19 bin tona ulaşırken, kentte faaliyet gösteren 66 onaylı tesiste üretim aralıksız sürüyor. Kars kaşarının Avrupa Birliği coğrafi işaret tescili alması için de çalışmalar devam ediyor.
Kars peynir üretiminde öne çıkıyor
Zengin mera ve yaylalarıyla Türkiye'nin önemli süt üretim merkezlerinden biri olan Kars'ta, doğal ortamda beslenen hayvanlardan elde edilen sütler modern tesislerde işlenerek coğrafi işaretli kaşar ve gravyer peynirine dönüştürülüyor. Cumhuriyet'in ilk yıllarından bu yana devam eden üretim geleneği, günümüzde modern tesislerde sürdürülüyor.
Kentte ilkbahardan itibaren yaylalarda otlayan büyükbaş hayvanlardan sağılan sütler mandıralara taşınırken, burada başta kaşar ve gravyer olmak üzere farklı süt ürünleri üretiliyor.
Tarım ve Orman Bakanlığından onaylı 66 tesiste yılda ortalama 18 bin 600 ila 19 bin ton coğrafi işaretli kaşar ve gravyer peyniri üretiliyor.
Mera zenginliği üretime katkı sağlıyor
Tarım ve Orman İl Müdürü Enver Aydın, Kars'ın arazi varlığının yaklaşık yüzde 44'ünün mera ve yaylalardan oluştuğunu belirtti. Bu alanlarda Türkiye bitki florasının yaklaşık yüzde 16'sına karşılık gelen bin 600'ün üzerinde yabani bitki türü bulunduğunu ifade eden Aydın, bunların 70 ila 100'ünün endemik, 12'sinin ise yalnızca Kars'ta yetişen lokal türler olduğunu söyledi.
Kentte yaklaşık 600 bin büyükbaş ve 1 milyonun üzerinde küçükbaş hayvan varlığı bulunduğunu belirten Aydın, doğal meralarda yetişen bitkilerin sütlere kendine özgü aroma kazandırdığını, bunun da kaşar ve gravyerin karakteristik lezzetini oluşturduğunu ifade etti.
Coğrafi işaret ve AB süreci devam ediyor
Kars kaşarının 2015 yılında, Kars gravyerinin ise 2024 yılında coğrafi işaret tescili aldığını hatırlatan Aydın, üretimin belirlenen standartlara uygun şekilde sürdürülmesi için tesislerin düzenli olarak denetlendiğini söyledi.
Hijyen, kalite ve coğrafi işaret kriterlerinin periyodik olarak kontrol edildiğini belirten Aydın, Kars kaşarının Avrupa Birliği coğrafi işaret tescili alması amacıyla başlatılan sürecin de devam ettiğini kaydetti.
Kars kaşarının Avrupa Birliği coğrafi işaret tescili alması için yürütülen çalışmalar sürerken, üretim tesislerinde kalite ve coğrafi işaret kriterleri düzenli olarak denetleniyor.
Peynir üreticisi Engin Kesgin de 1966 yılından bu yana kaşar, gravyer, göbek peyniri ve tereyağı ürettiklerini belirterek, ürünlerin tamamının Kars'ın yaylalarında doğal olarak beslenen hayvanlardan elde edilen sütlerle hazırlandığını ifade etti.
