Katar’daki LNG üretimi durdu: Avrupa gaz fiyatları ikiye katlandı
Orta Doğu’daki saldırıların ardından küresel enerji arzında yaşanan şok, Avrupa doğal gaz fiyatlarında sert yükselişe yol açtı. Hürmüz Boğazı’nda ticari gemi trafiğinin durması ve KatarEnergy’ye ait LNG tesisinde üretimin askıya alınması sonrası Avrupa gaz fiyatlarındaki artış yüzde 100’ü aştı.
Dünya LNG ihracatının yaklaşık yüzde 20’sinin geçtiği Hürmüz Boğazı’nda sevkiyatın durması, arz güvenliğine ilişkin kaygıları artırdı. Katar’ın neredeyse tüm LNG ihracatı bu rota üzerinden uluslararası piyasalara ulaşıyordu.
İran’dan fırlatılan bir insansız hava aracının Katar’ın Ras Laffan Sanayi Şehri’ndeki QatarEnergy’ye ait LNG üretim tesisini hedef almasının ardından şirket, tesisteki üretimi durdurdu. Katar’daki Ras Laffan ve Mesaieed tesislerinin eş zamanlı kapanması, doğal gaz piyasasında 2022’de başlayan Rusya-Ukrayna Savaşı’ndan bu yana görülen en büyük arz şoklarından biri olarak değerlendiriliyor.
Avrupa’da referans doğal gaz ticaret noktası olan Hollanda merkezli TTF’de nisan vadeli kontratlarda megavatsaat başına fiyat TSİ 14.20 itibarıyla 65,5 avroya yükseldi. Saldırılar öncesinde 27 Şubat’ta fiyat 31,95 avro seviyesindeydi. Böylece fiyatlar kısa sürede iki kattan fazla arttı. Günlük artış oranı ise yüzde 47’ye ulaştı.
Spot piyasaya yönelim artabilir
QatarEnergy’nin LNG tedarikinde mücbir sebep ilan etmesi, uzun vadeli sözleşmelere bağlı alıcılar açısından belirsizliği artırıyor. Bu durumun, alıcıları spot piyasaya yönlendirmesi ve küresel rekabeti kızıştırması bekleniyor.
Hürmüz Boğazı’nın kapanması, Avrupa ve Asya arasında ABD ve Avustralya’dan gelecek alternatif LNG için rekabeti artırırken fiyatların daha da yükselmesine neden olabilir.
Rusya’dan gaz alımını azaltan Avrupa Birliği ise bu gelişmeler karşısında kırılgan bir pozisyonda bulunuyor. AB ülkelerinde doğal gaz depolarının doluluk oranı geçen yılın aynı dönemine kıyasla daha düşük seviyede, yaklaşık yüzde 30 düzeyinde seyrediyor.
AB’nin doğal gaz arz güvenliğini izleyen Doğal Gaz Koordinasyon Grubu’nun, Orta Doğu’daki gelişmelerin etkilerini değerlendirmek üzere 4 Mart’ta toplanacağı bildirildi.
