Klima kullanımı Türkiye’nin elektrik talebini zirveye taşıdı
Türkiye, son 55 yılın en sıcak temmuz ayını geride bırakırken artan klima kullanımı elektrik tüketiminde rekor seviyeleri beraberinde getirdi. Enerji düşünce kuruluşu Ember’in analizine göre, sıcaklık artışıyla birlikte soğutma ihtiyacı artık yalnızca bireysel konfor değil, ülke elektrik şebekesi için kritik bir unsur haline geldi.
HER DERECE SICAKLIK 0,77 GİGAVATLIK EK YÜK GETİRİYOR
Analize göre, Türkiye’de sıcaklığın her 1 derece artışı 0,77 gigavat ek elektrik üretim kapasitesi ihtiyacı doğuruyor. Örneğin, hava sıcaklığının 22 dereceden 32 dereceye yükselmesi, Atatürk Barajı’nın üretim kapasitesine eşdeğer en az üç yeni santralin devreye alınmasını gerektiriyor. Bu tablo, iklim krizinin enerji altyapısı üzerindeki baskısını gözler önüne seriyor.
TÜRKİYE ELEKTRİK TARİHİNİN EN YÜKSEK SAATLİK TÜKETİMİ
Geçen ay rekor sıcaklıkların etkisiyle Türkiye’de saatlik elektrik tüketimi 59 gigavatsaat ile tüm zamanların en yüksek seviyesine ulaştı. 28 Temmuz’da kaydedilen bu zirvenin yüzde 18’i doğrudan soğutma ihtiyacından kaynaklandı. Yaz aylarında öğle ile akşamüstü arasındaki saatlerde soğutmanın toplam elektrik talebi içindeki payı yüzde 10’un üzerine çıkarken, uzmanlar bu durumun artık “lüks tüketim” değil, şebeke için belirleyici bir faktör olduğunu vurguluyor.
GÜNEŞ ENERJİSİ DOĞAL ÇÖZÜM OLARAK ÖNE ÇIKIYOR
Kısa süreli talep artışlarının elektrik hatları ve trafo merkezlerinde arızalara yol açma riskini artırdığına dikkat çeken Ember, şebeke üzerindeki yükün azaltılmasında güneş enerjisinin en kritik çözüm olduğuna işaret ediyor. 2024 yazında güneş enerjisi, sıcaklığın zirve yaptığı saatlerde ülkenin elektrik talebinin yüzde 20’sinden fazlasını karşıladı.
SOĞUTMA TALEBİ 2035’E KADAR 3,5 KAT ARTACAK
Türkiye’de yalnızca alan soğutmasına bağlı elektrik tüketimi 2023-2024 döneminde yüzde 19 artarak 10 teravatsaate çıktı. Bu miktar, yaklaşık 4 milyon elektrikli aracın bir yıllık şarj ihtiyacına denk geliyor. Eğilim devam ederse, soğutma kaynaklı tüketimin 2030’a kadar iki katına, 2035’te ise 3,5 katına ulaşması bekleniyor.
ELEKTRİK TALEBİNİN AĞIRLIK MERKEZİ YAZ AYLARINA KAYDI
Son 10 yılda zirve elektrik tüketiminin 1,5 kat artması, Türkiye’nin enerji alışkanlıklarındaki değişimi ortaya koyuyor. 2008’e kadar kış aylarında görülen en yüksek talep, 2008 sonrasında yaz aylarına kaydı. 2025 itibarıyla yaz ve kış zirveleri arasındaki fark 12 katına ulaştı.
UZMANLARDAN POLİTİKA ÖNERİSİ
Ember Enerji Analisti Bahadır Sercan Gümüş, iklim değişikliğinin enerji sistemine yükünü azaltmak için acil adımlar gerektiğini vurguladı. Gümüş’e göre, klima kullanımına dair envanter çalışması, enerji verimliliği politikalarının güçlendirilmesi ve şebeke esnekliğini artıracak çözümler hayata geçirilmeli. Ayrıca Türkiye, güneş enerjisinin sağladığı do
