Küresel inovasyon haritası açıklandı: İşte en yenilikçi, fikir üreten ülkeler

Dünyanın dört bir yanında eğitim sistemleri artık yalnızca matematik ya da fen başarısıyla değil, öğrencilerin yenilikçi düşünme becerileriyle de değerlendiriliyor. Uluslararası Öğrenci Değerlendirme Programı PISA 2022 kapsamında yayımlanan “Creative Minds, Creative Schools” raporu, 15 yaş grubundaki öğrencilerin yenilikçi düşünme kapasitelerini ilk kez geniş ölçekli ve karşılaştırmalı biçimde ortaya koydu. Sonuçlar, klasik sınav performansının ötesine geçerek ülkelerin ne kadar özgün, üretken ve problem çözme odaklı bireyler yetiştirdiğini gösteriyor.

YENİLİKÇİ DÜŞÜNMEDE ZİRVEDEKİ ÜLKELER

Son değerlendirmeye göre yenilikçi düşünme alanında en yüksek ortalamaya sahip ülke Singapur oldu. Bu ülkeyi Güney Kore, Kanada, Avustralya, Yeni Zelanda, Estonya ve Finlandiya takip etti. OECD genel ortalamasının 33 puan seviyesinde olduğu ölçümde, söz konusu ülkeler 36 puanın üzerine çıkarak dikkat çekti.

Singapur, 41 puanlık ortalamasıyla küresel ölçekte lider konuma yerleşti. Ülkeler arasındaki performans farkı da çarpıcı: En yüksek ve en düşük ortalama arasındaki fark 28 puana kadar ulaşıyor. Bu da yaklaşık dört yeterlilik düzeyine karşılık geliyor.

ÖĞRENCİLERİN YENİLİKÇİ DÜŞÜNME PROFİLİ

Araştırmada yenilikçi düşünme; yeni ve özgün fikirler geliştirme, mevcut fikirleri değerlendirme ve iyileştirme becerileri üzerinden ölçüldü. OECD ülkelerinde öğrencilerin yaklaşık yarısı, gündelik yaşam problemlerinde ya da hayal gücüne dayalı basit görevlerde farklı ve çeşitli fikirler üretebilecek seviyede bulunuyor. Bu performans, orta-üst düzey yeterlilik olarak tanımlanıyor.

Singapur, Güney Kore ve Kanada’da öğrencilerin yüzde 70’ten fazlası bu seviyeye ulaşmış durumda. OECD genelinde öğrencilerin yaklaşık yüzde 78’i en az temel yenilikçi düşünme düzeyine erişirken, bazı düşük performanslı ülkelerde bu oran yüzde 50’nin altına geriliyor.

AKADEMİK BAŞARI VE YENİLİKÇİ DÜŞÜNME ARASINDA NASIL BİR BAĞ VAR?

Veriler, matematik, okuma ve fen alanında güçlü performans sergileyen birçok ülkenin yenilikçi düşünmede de ortalamanın üzerinde olduğunu gösteriyor. Ancak tablo her ülkede aynı değil. Bazı eğitim sistemleri akademik alanlarda yüksek puanlar almasına rağmen yenilikçi düşünmede beklenen seviyeye ulaşamıyor.

Öte yandan dikkat çeken bir başka sonuç ise şu: Akademik olarak en üst dilimde yer almayan bazı öğrenciler, yenilikçi düşünmede oldukça başarılı performans sergileyebiliyor. Bu durum, bu becerinin yalnızca klasik sınav başarısına bağlı bir yetkinlik olmadığını ortaya koyuyor.

CİNSİYET VE SOSYOEKONOMİK ETKİLER

Sonuçlar, birçok ülkede kız öğrencilerin yenilikçi düşünme alanında erkek öğrencilerden daha yüksek ortalama elde ettiğini gösteriyor. Bununla birlikte sosyoekonomik koşullar da önemli bir belirleyici olmaya devam ediyor. Daha avantajlı çevrelerden gelen öğrenciler, genel olarak yenilikçi düşünme testlerinde daha yüksek performans sergiliyor.

Ekonomik zorluklar ve sınırlı eğitim imkânları, öğrencilerin potansiyellerini tam anlamıyla ortaya koymasını zorlaştırabiliyor.

OKUL ORTAMI VE ÖĞRETMEN ETKİSİ

Raporda yenilikçi düşünmenin sabit bir özellik değil, geliştirilebilir bir beceri olduğu vurgulanıyor. Öğrencileri açık uçlu sorularla düşünmeye teşvik eden, fikir üretimini destekleyen ve eleştirel bakışı cesaretlendiren öğretim yöntemleri başarıyı artırıyor.

Ayrıca dijital araçların bilinçli ve amaç odaklı kullanımı yenilikçi süreçleri desteklerken, kontrolsüz ve dikkat dağıtıcı teknoloji kullanımı performansı olumsuz etkileyebiliyor.

GELECEĞİN EKONOMİSİNDE YENİLİKÇİ DÜŞÜNME

21. yüzyılın iş dünyasında yenilikçi düşünme, analitik düşünmenin hemen ardından en kritik yetkinliklerden biri olarak gösteriliyor. Yapay zekâ ve otomasyonun rutin işleri devraldığı bir dönemde, farklı bakış açıları geliştirebilen bireylerin değeri giderek artıyor.

Bu nedenle PISA 2022 sonuçları yalnızca eğitim sistemlerinin bugünkü durumunu değil, ülkelerin gelecekteki rekabet gücünü de yakından ilgilendiriyor. Eğitim politikalarında yenilikçi düşünmeyi merkeze alan yaklaşımlar, uzun vadede ekonomik ve toplumsal gelişimin anahtarı olarak öne çıkıyor.

PISA 2022 yaratıcı düşünme değerlendirmesine göre ülkeler ve ortalama puanları şöyle:

Singapur – 41

Güney Kore – 38

Kanada – 38

Avustralya – 37

Yeni Zelanda – 36

Estonya – 36

Finlandiya – 36

Danimarka – 35

Letonya – 35

Belçika – 35

Polonya – 34

Portekiz – 34

Tayvan – 33

Litvanya – 33

İspanya – 33

Çekya – 33

Almanya – 33

Makao (Çin) – 32

Hong Kong (Çin) – 32

Fransa – 32

Hollanda – 32

İsrail – 32

İtalya – 31

Malta – 31

Macaristan – 31

Şili – 31

Hırvatistan – 30

İzlanda – 30

Slovenya – 30

Yunanistan – 27

OECD ortalaması: 33 puan
(Not: ABD değerlendirmeye katılmadı.)