Lüks yaşam, sıfır beyan! Hazine 10 bin şirket ortağının peşinde

Hazine ve Maliye Bakanlığı, gelir vergisi beyannamesi vermeyen ancak yüksek harcamalarıyla dikkat çeken 10 bin büyük şirket ortağını yakın takibe aldı. Vergi Denetim Kurulu (VDK), 2023-2024 döneminde kişisel gelir beyanında bulunmayan bu isimleri birebir görüşmeye çağırdı. Müfettişler, banka hesap hareketlerinden lüks yaşam harcamalarına kadar birçok kalemi sorgulamaya başladı.

YAPAY ZEKA VE BÜYÜK VERİYLE KAPSAMLI DENETİM Yeni nesil denetim anlayışıyla geliştirilen yapay zekâ destekli Risk Analiz Sistemi, banka hareketleri, tapu kayıtları, araç alım-satımları ve kredi kartı harcamalarını tarayarak kapsamlı bir dijital analiz gerçekleştirdi. Elde edilen veriler sonucunda, birçok kişinin lüks harcamalarının, beyan ettikleri gelirle örtüşmediği belirlendi. Sistem, sosyal medya paylaşımlarını dahi tarayarak dijital profil oluşturdu. 30 HAZİRAN’A KADAR GÖRÜŞMELER TAMAMLANACAK Mayıs ayı itibarıyla telefonla bilgilendirilen şirket ortakları, VDK müfettişleriyle yüz yüze görüşmeye davet edildi. Görüşmelerde kişilerin harcamalarının kaynağını açıklamaları isteniyor. Bu sürecin sonunda, açıklamalar yeterli görülmeyen kişiler hakkında resmî vergi incelemesi başlatılabilecek. Tüm görüşmelerin 30 Haziran 2025’e kadar tamamlanması hedefleniyor. CEZA DEĞİL, GÖNÜLLÜ UYUM HEDEFİ Yeminli Mali Müşavir Abdullah Tolu, denetim sürecinin cezalandırma amacı taşımadığını, esas hedefin vergiye gönüllü uyumu artırmak olduğunu belirtti. “Gerçek gelir elde edenler beyanda bulunmalı, elde etmeyenlerin zaten yükümlülüğü yok. Ancak bu uygulamayla toplumda vergi bilinci güçlendirilmeye çalışılıyor” dedi. "NEREDEN BULDUN?" GERİ Mİ DÖNÜYOR? Bu çapta yapılan dijital takip ve sorgulamalar, kamuoyunda “Nereden buldun?” yasasının geri döndüğü yönünde yorumlara neden oldu. Mevzuatta yeni bir düzenleme yapılmasa da, bireylerin harcamaları üzerinden gelir tespiti yapılması bu yasanın altyapısına benzetiliyor. VERGİ DENETİMİNDE PARADİGMA DEĞİŞİMİ Vergi Denetim Kurulu’nun dijital iz takibi ve yapay zekâ destekli analizleri, klasik denetim yöntemlerinden dijital denetime geçişin en somut adımı olarak değerlendiriliyor. 2024’te başlatılan Beyanname Gözetim Programı kapsamında önce şirketler incelemeye alınmış, 40 bin şirket “riskli” gruba ayrılmıştı. Şimdi ise gözler, bu şirketlerin ortaklarına çevrildi.