Marco Rubio’dan Hürmüz çıkışı: “Geçiş ücreti talep edilemez”
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, İran ile Umman arasında Hürmüz Boğazı’nın işletilmesine yönelik temaslar sürerken, boğazın statüsüne ilişkin dikkat çeken açıklamalarda bulundu. Rubio, dünyanın en kritik enerji geçiş noktalarından biri olan Hürmüz Boğazı’nın uluslararası sular kapsamında yer aldığını belirterek, hiçbir ülkenin bu güzergâhta geçiş ücreti veya vergi talep etme yetkisine sahip olmadığını söyledi.
Körfez turu kapsamında Birleşik Arap Emirlikleri’nin başkenti Abu Dabi’ye gelen Rubio, havalimanında gazetecilerin sorularını yanıtladı. ABD’li Bakan, Hürmüz Boğazı’nın mevcut uluslararası hukuk çerçevesinde yönetildiğini ve bu statünün korunmasının beklendiğini ifade etti.
Hürmüz Boğazı için uluslararası hukuk vurgusu
Rubio, Hürmüz Boğazı’nın küresel ticaret ve enerji arzı açısından stratejik önem taşıdığına işaret ederek, “Uluslararası sularda geçiş serbestisi esastır ve hiçbir devlet bu bölgelerde geçiş ücreti talep edemez.” değerlendirmesinde bulundu.
Bölge ülkelerinin de bu yaklaşımı desteklediğini belirten Rubio, mevcut denizcilik hukukunun Hürmüz Boğazı için de geçerli olduğunu kaydetti. Açıklama, İran ile Umman arasında boğazın işletilmesine yönelik yürütülen görüşmelerin devam ettiği bir dönemde geldi.
İran’ın ekonomik geleceği masada
İran’ın ilerleyen dönemde küresel yatırımlardan daha fazla pay alıp alamayacağı yönündeki soruya da yanıt veren Rubio, bunun büyük ölçüde Tahran yönetiminin tercih edeceği siyasi ve ekonomik yönelime bağlı olduğunu söyledi.
Rubio, İran’ın bölgesel politikalarında değişim göstermesi halinde yabancı sermaye açısından yeni fırsatlar doğabileceğini belirterek, “İran normal bir devlet yapısına yönelirse, bölgedeki diğer ülkelerin elde ettiği ekonomik avantajlardan yararlanabilecek önemli fırsatlar ortaya çıkabilir.” ifadelerini kullandı.
ABD yönetimi, İran ile yürütülen mutabakat zaptı görüşmelerinde yalnızca ekonomik başlıkların değil, güvenlik ve bölgesel istikrar konularının da ele alındığını vurguluyor.
Lübnan ve İsrail görüşmeleri ayrı yürütülüyor
ABD Dışişleri Bakanı, Lübnan ile İsrail arasında devam eden temasların Washington ile Tahran arasındaki müzakere sürecinden bağımsız şekilde ilerlediğini belirtti.
Lübnan’ın geleceğinin ülkenin seçilmiş yönetimi ve halkı tarafından şekillendirileceğini dile getiren Rubio, İran’ın Hizbullah’a verdiği desteğin ise ayrı bir başlık olarak değerlendirildiğini kaydetti.
Rubio, “İran destekli vekil unsurların saldırılarının sona ermesi de mutabakat görüşmelerinde ele alınan başlıklardan biri.” dedi.
Umman’daki Hürmüz Boğazı görüşmeleri sürüyor
ABD Dışişleri Bakanı’nın 26 Haziran’a kadar devam edecek Körfez turunda Birleşik Arap Emirlikleri’nin ardından Kuveyt ve Bahreyn’i ziyaret etmesi bekleniyor.
Öte yandan İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf ile Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi de son günlerde Umman’da temaslarda bulundu. Umman Dışişleri Bakanlığı tarafından yapılan açıklamada, tarafların Hürmüz Boğazı’nın işletilmesine ilişkin yeni bir mekanizma üzerinde görüş alışverişinde bulunduğu bildirildi.
Günde yaklaşık 20 milyon varilin üzerinde petrol ve petrol ürününün geçtiği Hürmüz Boğazı, küresel enerji ticaretinin en önemli deniz koridorlarından biri olarak kabul ediliyor. Bu nedenle boğazın statüsü ve geçiş koşullarına ilişkin gelişmeler uluslararası piyasalarda yakından takip ediliyor.
