Mars’ta bir dönem kapandı: MAVEN uzay aracı görevini tamamladı

ABD Ulusal Havacılık ve Uzay Dairesi (NASA), Mars’ın atmosferini incelemek amacıyla yıllardır görev yapan MAVEN uzay aracının misyonunun resmen sona erdiğini duyurdu. Yaklaşık altı aydır uzay aracından herhangi bir sinyal alınamaması üzerine yapılan teknik değerlendirmeler sonucunda, MAVEN’ın artık görevine devam edemeyeceği kesinleşti.

Mars araştırmalarında önemli bir dönüm noktası olarak kabul edilen görev, Kızıl Gezegen’in atmosferik yapısının ve geçmişte yaşadığı değişimlerin anlaşılmasına büyük katkılar sağladı.

ON YILI AŞKIN GÖREVİN ARDINDAN VEDA

2013 yılında fırlatılan ve Mars’ın üst atmosferini incelemek üzere tasarlanan MAVEN, geçtiğimiz aralık ayında gezegenin arka tarafına geçtikten sonra iletişimini kaybetti. Yapılan analizler, uzay aracının kontrolsüz şekilde kendi ekseni etrafında dönmeye başladığını, bunun da yörüngesini bozarak enerji sistemlerinin tükenmesine yol açtığını ortaya koydu.

NASA Proje Müdürü Mike Moreau, görevin sona ermesinin ekip üzerinde duygusal bir etki yarattığını belirterek, uzun yıllardır birlikte çalıştıkları uzay aracını kaybetmenin adeta bir ekip arkadaşını kaybetmek gibi hissettirdiğini ifade etti.

NASA’NIN İNCELEMESİ SONUÇLANDI: KURTARILMASI MÜMKÜN DEĞİL

NASA tarafından oluşturulan bağımsız inceleme kurulu, uzay aracının yeniden çalıştırılmasının mümkün olmadığı sonucuna ulaştı. Hazırlanan raporda, MAVEN’ın operasyonel ömrünü tamamladığı ve artık bilimsel faaliyetlerini sürdüremeyeceği belirtildi.

Uzmanlar, uzay aracının kalıntılarının Mars’a düşmeden önce yaklaşık 50 ila 100 yıl boyunca gezegenin yörüngesinde kalacağını öngörüyor.

NASA, mevcut durumun Mars çevresinde görev yapan diğer uzay araçları açısından herhangi bir çarpışma riski oluşturmadığını vurgularken, arızanın temel nedenine ilişkin teknik araştırmaların sürdüğünü açıkladı.

MARS BİLİMİNE DAMGA VURAN KEŞİFLER

Görev süresi boyunca Mars atmosferinin yapısını ve zaman içindeki değişimini inceleyen MAVEN, bilim dünyasına çok sayıda önemli veri kazandırdı. Uzay aracı, geçtiğimiz yıl Güneş Sistemi dışından gelen bir kuyruklu yıldızı gözlemleyerek dikkat çekici bulgular elde etti.

MAVEN, 2017 yılında meydana gelen güçlü bir güneş fırtınası sırasında Mars’ta oluşan parlak kutup ışıklarını görüntüleyerek gezegen atmosferine ilişkin kritik bilgiler sağladı.

Araştırmacılar, bu gözlemlerin Mars’ın milyarlarca yıl içinde nasıl atmosfer kaybettiğini anlamada önemli rol oynadığını belirtiyor.

MARS GÖREVLERİNE İLETİŞİM DESTEĞİ SAĞLADI

Bilimsel gözlemlerinin yanı sıra MAVEN, Mars yüzeyinde görev yapan Curiosity ve Perseverance keşif araçlarıyla Dünya arasındaki veri aktarımında da kritik bir iletişim köprüsü görevi üstlendi. Uzay aracının sağladığı destek sayesinde yüzeyden elde edilen çok sayıda bilimsel veri Dünya’daki araştırmacılara ulaştırıldı.

Colorado Boulder Üniversitesi MAVEN Başbilimcisi Shannon Curry, görevin elde ettiği sonuçlardan büyük gurur duyduklarını belirterek, uzay aracının Mars araştırmalarında kalıcı bir miras bıraktığını söyledi.

NASA yetkilileri ise Mars yörüngesinde faaliyet gösteren ABD ve Avrupa’ya ait diğer dört uzay aracının iletişim görevlerini devralacağını, bu nedenle Curiosity ve Perseverance başta olmak üzere aktif keşif araçlarının çalışmalarında herhangi bir aksama yaşanmayacağını bildirdi.