Moskova’dan Ukrayna mesajı: Taviz var, teslimiyet yok
Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, Moskova’da Devlet Duması’nda yaptığı kapsamlı konuşmada Ukrayna savaşı, ABD ile ilişkiler, stratejik istikrar ve Avrupa’nın tutumuna ilişkin dikkat çeken mesajlar verdi. Lavrov, barış sürecine kapıları kapatmadıklarını ancak Rusya’nın güvenlik ve egemenlik hassasiyetlerinin göz ardı edildiği bir metne imza atmayacaklarını net ifadelerle dile getirdi.
UYGUN OLMAYAN BARIŞ METNİNE İMZA YOK
Rus Parlamentosu’nun alt kanadı Devlet Duması milletvekillerine hitap eden Lavrov, Ukrayna kriziyle ilgili yürütülen diplomatik temaslara değindi. Moskova’nın müzakere sürecine açık olduğunu belirten Lavrov, şartlı bir yaklaşım sergiledi.
“Rusya Federasyonu, çıkarlarını zedeleyen hiçbir barış anlaşmasının tarafı olmayacaktır.”
Lavrov, olası bir mutabakatın Rusya’nın güvenliğini, vatandaşlarını ve kültürel varlığını koruma altına alması gerektiğini vurguladı. Moskova’nın taviz kapısını tamamen kapatmadığını belirten Lavrov, bu tavizlerin ancak “meşru ulusal çıkarlar” çerçevesinde mümkün olabileceğini ifade etti.
“Meşru çıkarlarımızın ihlal edilmediği bir zeminde esneklik göstermeye hazırız.”
ABD İLE İLİŞKİLERDE TEMKİNLİ İYİMSERLİK
Lavrov konuşmasında Washington ile temaslara da geniş yer ayırdı. Ukrayna dosyasının yanı sıra ikili ilişkiler başlığında çeşitli diplomatik kanalların yeniden işletilmeye başlandığını söyleyen Lavrov, somut sonuçların ise henüz sınırlı kaldığını kaydetti.
ABD’nin ulusal güvenlik stratejisinde Rusya’nın “doğrudan düşman” olarak değil, potansiyel iş birliği aktörü olarak tanımlanmasını olumlu bir işaret olarak değerlendiren Lavrov, bunun tek başına yeterli olmadığını belirtti.
Ekonomi, enerji ve küresel güvenlik konularında diyalogdan yana olduklarını dile getiren Lavrov, karşılıklı saygı ilkesine dayalı bir çerçeve çağrısı yaptı. ABD’nin kendi güvenliğini ilgilendirmeyen uzak coğrafyalarda müdahaleci yaklaşım sergilememesi gerektiğini savundu.
YENİ START VE STRATEJİK İSTİKRAR VURGUSU
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in daha önce ABD ile imzalanan New START anlaşmasının süresi dolduktan sonra bir yıl daha uygulanması yönünde teklif sunduğunu hatırlatan Lavrov, Washington’dan resmi bir karşılık gelmediğini açıkladı.
Stratejik istikrar alanında diyaloğun ertelenmemesi gerektiğini söyleyen Lavrov, ABD Başkanı Donald Trump yönetimiyle bu konuda henüz kapsamlı bir müzakere başlatılmadığını ancak Moskova’nın hazır olduğunu belirtti.
“Stratejik denge konusunda yeni bir anlaşma zemini oluşursa, Rusya aktif şekilde çalışmaya hazırdır.”
VENEZUELA VE YAPTIRIM ELEŞTİRİSİ
ABD’nin Rusya, Çin ve İran’ın Venezuela’daki petrol üretim ve satış faaliyetlerine yönelik kısıtlamalarını da gündeme taşıyan Lavrov, bu adımı “açık ayrımcılık” olarak nitelendirdi. Enerji piyasalarının siyasi araç haline getirilmemesi gerektiğini savunan Lavrov, tek taraflı yaptırımların uluslararası hukukla bağdaşmadığını dile getirdi.
ALASKA ZİRVESİ VE AVRUPA ELEŞTİRİSİ
Geçtiğimiz yıl ABD ile Alaska’nın Anchorage kentinde yapılan zirvede Ukrayna krizinin uzun vadeli çözümüne ilişkin bazı ilkeler üzerinde uzlaşı sağlandığını hatırlatan Lavrov, bu çerçevenin uygulamaya geçirilemediğini söyledi.
Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski ve bazı Avrupa ülkelerinin süreci zorlaştırdığını savunan Lavrov, Avrupa’nın arabuluculuk kapasitesini büyük ölçüde yitirdiğini iddia etti. Buna rağmen Rusya’nın, kendi ulusal çıkarları doğrultusunda Avrupa ülkeleriyle diyaloğa tamamen kapalı olmadığını da sözlerine ekledi.
NATO VE ARKTİK MESAJI
Lavrov, NATO’nun Avrasya coğrafyasındaki askeri varlığını artırma girişimlerinden duydukları rahatsızlığı da dile getirdi. Bu adımların bölgesel güvenlik mimarisini zedelediğini savundu.
ABD’nin gündemindeki Grönland meselesine de değinen Lavrov, konunun doğrudan Rusya’yı ilgilendirmediğini belirtti. Ancak Arktik bölgesinin askerileştirilmesi halinde Moskova’nın gerekli tedbirleri alacağını vurguladı. Danimarka ile Grönland arasındaki ilişkilerin ada halkının iradesi gözetilerek çözülmesi gerektiğini söyledi.
