Mutfak enflasyonu hızlandı: Zam şampiyonu belli oldu
Ocak ayı verileri, mutfak alışverişinin neden her geçen gün daha pahalı hale geldiğini net biçimde ortaya koydu. Üretici ile market arasındaki makas açılırken, sebze fiyatlarındaki sert yükseliş dikkat çekti.
OCAKTA RAF ETİKETLERİ YUKARI YÖNLÜ HAREKET ETTİ
Türkiye genelinde market rafları incelendiğinde ocak ayında fiyat artışlarının geniş bir ürün grubuna yayıldığı görüldü. Toplam 41 üründen 33’ünde zam yaşanırken, sadece 7 üründe fiyat gerilemesi kaydedildi. Bir üründe ise fiyat sabit kaldı. Bu tablo, gıda enflasyonunun hane halkı üzerindeki baskısını bir kez daha gözler önüne serdi.
Markette fiyatı en sert yükselen ürün yüzde 67,2 artışla kabak oldu. Onu yüzde 54,1 ile sivribiber, yüzde 48,5 ile patlıcan ve yüzde 41,7 ile salatalık izledi. Özellikle taze sebze grubundaki artışlar, mevsimsel koşulların yanı sıra maliyet baskısının da etkisini yansıttı.
ÜRETİCİ–MARKET FİYAT MAKASI DİKKAT ÇEKTİ
Türkiye Ziraat Odaları Birliği Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, üretici ile market fiyatları arasındaki farkın bazı ürünlerde çarpıcı seviyelere ulaştığını açıkladı.
Ocak ayında üretici ile market arasındaki en yüksek fiyat farkı yüzde 278,1 ile havuçta görüldü. Havuçtaki farkı yüzde 275,8 ile maydanoz, yüzde 229,8 ile pırasa ve yüzde 225,7 ile marul takip etti. Bu oranlar, bazı ürünlerin tarladan sofraya gelene kadar yaklaşık 3–4 kat pahalılaştığını ortaya koydu.
Verilere göre üreticide 10,50 lira olan havuç markette 39,70 liraya satıldı. Maydanoz 5,57 liradan çıkıp raflarda 20,92 liraya ulaştı. Pırasa 13,53 liradan 44,64 liraya, marul ise 10,87 liradan 35,39 liraya yükseldi.
EN FAZLA DÜŞEN ÜRÜN: KURU FASULYE
Fiyat artışlarının yoğun olduğu ayda sınırlı da olsa bazı ürünlerde gerileme görüldü.
Markette fiyatı en çok düşen ürün yüzde 14,6 ile kuru fasulye oldu. Onu yüzde 9,4 ile pırasa, yüzde 5,7 ile portakal ve yüzde 5 ile patates izledi. Ancak düşüş gösteren ürün sayısının azlığı, genel fiyat eğiliminin yukarı yönlü olduğunu değiştirmedi.
ÜRETİCİ CEPHESİNDE DE HAREKETLİLİK VAR
Ocak ayında üretici fiyatları tarafında da dalgalı bir tablo oluştu. 33 ürünün 19’unda fiyat artışı, 6’sında düşüş görülürken 8 üründe değişim yaşanmadı.
Üreticide en belirgin gerileme yüzde 11 ile pırasada gerçekleşti. Yumurtada yüzde 7, karnabaharda yüzde 4,4 ve zeytinyağında yüzde 2,3 düşüş kaydedildi.
Buna karşılık üreticide en güçlü artış yüzde 179,2 ile kabakta yaşandı. Sivribiber yüzde 119,7, salatalık yüzde 118,8 ve patlıcan yüzde 100,5 oranında zam gördü. Bu artışlar, tarladaki maliyet baskısının raf fiyatlarına gecikmeli ama sert şekilde yansıdığını gösterdi.
