Önce zam sonra indirim oyununa son: Sahte kampanyalara sıkı denetim
Ticaret Bakanlığı, aldatıcı indirim reklamlarına yönelik denetimlerini artırdı. Yeni kurallar, 1 Ağustos 2026 tarihinde yürürlüğe girdi. Düzenlemeyle birlikte kampanyalarda kullanılan fiyatların gerçeği yansıtması zorunlu oldu. Ayrıca tüketicilerin satın alma kararlarını doğru bilgilerle vermesi amaçlandı. Buna göre indirim reklamları açık, anlaşılır ve doğrulanabilir şekilde hazırlanacak. Kampanya koşulları ise tüketiciden gizlenemeyecek. Bunun yanında gerçekte uygulanmayan eski fiyatlar reklamlarda kullanılamayacak. Böylece tüketicide yapay bir indirim algısı oluşturulamayacak.
İndirim öncesi fiyatta 10 gün kuralı
Yeni düzenlemenin en önemli maddesi, önceki fiyatın belirlenme yöntemini değiştirdi. Buna göre kampanyadan önceki son 10 gün dikkate alınacak.
Bu dönemde uygulanan en düşük fiyat, indirim öncesi fiyat sayılacak. Dolayısıyla satıcılar kısa süreli fiyat artışı üzerinden kampanya yapamayacak.
İndirimden önceki son 10 günün en düşük fiyatı, karşılaştırmada esas alınacak.
Örneğin ürün fiyatının önce yükseltilmesi denetim kapsamında olacak. Ardından bu fiyat üzerinden yüksek indirim gösterilmesine izin verilmeyecek.
Ayrıca hiç uygulanmamış fiyatlar “eski fiyat” olarak sunulamayacak. Böylece gerçekte bulunmayan yüksek indirim oranları engellenecek.
Ancak çabuk bozulan ürünler için farklı bir yöntem uygulanacak. Meyve ve sebzede, indirimli fiyattan önceki fiyat esas alınabilecek. Aynı uygulama, hizmet sektöründeki kampanyalar için de geçerli olacak.
Şartlı kampanyalara yeni indirim kuralları
Yeni kurallar yalnızca doğrudan indirim açıklamalarını kapsamıyor. Ayrıca belirli koşullara bağlı kampanyalar da denetlenecek.
Bu nedenle “yüzde 50 indirim” gibi doğrudan ifadeler inceleme kapsamında olacak. Bunun yanında ek fayda vadeden şartlı satışlar da kontrol edilecek.
Örneğin belirli miktarda alışveriş koşulu taşıyan kampanyalar denetlenecek. Aynı şekilde ikinci ürüne avantaj sağlayan teklifler de incelenecek.
Kampanyanın gerçek koşulları tüketiciye açık şekilde gösterilecek. Ayrıca teklifin olduğundan avantajlı görünmesine yol açan ifadeler kullanılamayacak.
Böylece tüketicinin kampanya içeriğini doğru anlaması sağlanacak. Bununla birlikte gizli koşullar üzerinden yanıltıcı satış yapılması önlenecek.
Aldatıcı indirim reklamları mercek altında
Ticaret Bakanlığı, denetimlerini geleneksel mecralarda sürdürüyor. Bununla beraber dijital platformlardaki kampanyalar da yakından izleniyor.
Reklam Kurulu, gerçekte uygulanmayan indirim oranlarını mevzuata aykırı kabul ediyor. Ayrıca kampanyalı ürünlerin açıkça belirtilmemesi de ihlal sayılıyor.
İndirim başlangıç ve bitiş tarihlerinin gösterilmemesi de denetim kapsamına giriyor. Bunun yanında stok bilgilerinin yanlış sunulmasına yaptırım uygulanıyor.
İndirim öncesindeki fiyatın gerçeği yansıtmaması da ihlal oluşturuyor. Dolayısıyla eski fiyatın doğrulanabilir olması gerekiyor.
Kurul, tespit edilen aykırılıklar için reklam durdurma kararı alabiliyor. Ayrıca ihlalin niteliğine göre idari para cezası verebiliyor.
Sahte indirim cezası 39,9 milyon liraya çıkıyor
Aldatıcı reklamlar için uygulanabilecek cezalar, yayın mecrasına göre değişiyor. Bunun yanında ihlalin ağırlığı ve haksızlık içeriği dikkate alınıyor.
İdari para cezaları 108 bin 370 liradan 39 milyon 916 bin 524 liraya kadar çıkabiliyor.
Ayrıca idari para cezasıyla birlikte reklamın durdurulmasına karar verilebiliyor. Böylece yanıltıcı kampanyanın tüketiciye ulaşması engelleniyor.
Reklam Kurulu, her kampanyayı mevcut mevzuat çerçevesinde değerlendiriyor. Ardından tespit edilen aykırılığın kapsamına göre yaptırım uyguluyor.
Yapay zekâ reklamlarına da yeni düzenleme
Yönetmelik değişikliği, yalnızca indirim kampanyalarını kapsamıyor. Düzenleme, güncel reklam yöntemlerine ilişkin yeni hükümler de içeriyor.
Bu kapsamda hedefli reklamcılığa yönelik yeni kurallar getirildi. Ayrıca yapay zekâyla hazırlanan reklamlar da düzenleme kapsamına alındı.
Bunun yanında sosyal medya etkileyicilerinin ticari paylaşımları yeniden ele alındı. Çevresel beyanlar ve tüketici değerlendirmeleri için de kurallar belirlendi.
Dolayısıyla dijital pazarlama faaliyetleri daha geniş bir denetim alanına girdi. Ticari tanıtımların gerçek ve doğrulanabilir olması zorunlu hâle geldi.
Ticaret Bakanlığı, tüketicilerin doğru bilgiye ulaşmasını temel hedef olarak açıkladı. Ayrıca tüketicilerin ekonomik çıkarlarının korunacağı bildirildi.
Bakanlık, adil rekabet şartlarının güçlendirilmesini de öncelikleri arasında gösterdi. Bu doğrultuda tüm ticari reklamların denetlenmeye devam edeceği belirtildi.
