Ortadoğu gerilimi petrolü uçurdu, havayolu hisseleri sert düştü
Ortadoğu’da artan askeri gerilim küresel enerji piyasalarında dalgalanmayı hızlandırırken, bu tablo en sert şekilde havayolu şirketlerinin hisselerine yansıdı. ABD borsalarında işlem gören büyük havacılık firmaları, yükselen petrol fiyatlarının etkisiyle haftanın ikinci işlem gününde değer kaybı yaşadı. Enerji maliyetlerindeki artışın kalıcı olabileceği endişesi, yatırımcıların risk iştahını zayıflattı.
HAVAYOLU HİSSELERİNDE PEŞ PEŞE GERİLEME
New York piyasalarında Salı günü işlem gören önde gelen havayolu şirketlerinin hisselerinde düşüş dikkat çekti. United Airlines hisseleri yüzde 2’nin üzerinde değer kaybederken, American Airlines ve Delta Air Lines da benzer şekilde negatif seyir izledi. Southwest Airlines hisseleri ise günü kayıpla tamamladı. Böylece sektör genelinde satış baskısı art arda ikinci güne taşındı.
Ortadoğu’daki çatışmaların büyümesiyle birlikte petrol fiyatları yükseliş trendini güçlendirdi.
Artan jet yakıtı maliyetleri, havayolu şirketlerinin kârlılık beklentilerini aşağı çekiyor.
Yatırımcılar enerji giderlerindeki artışın bilançolara doğrudan yansıyacağı görüşünde birleşiyor.
PETROL FİYATLARI YILBAŞINDAN BU YANA SERT YÜKSELDİ
Enerji piyasalarında yılın başından bu yana dikkat çeken bir artış yaşanıyor. Küresel ölçekte petrol fiyatları yaklaşık yüzde 30 oranında prim yaptı. Bölgedeki jeopolitik risklerin artması, arz güvenliğine ilişkin soru işaretlerini büyütürken fiyatlamalar üzerinde yukarı yönlü baskı oluşturuyor. Uzmanlar, özellikle Hürmüz hattındaki risklerin küresel petrol ticareti açısından kritik önemde olduğuna dikkat çekiyor.
Jet yakıtı, havayolu şirketlerinin en büyük gider kalemleri arasında yer alıyor. Bu nedenle enerji maliyetlerindeki her artış, operasyonel kârlılık üzerinde doğrudan etki yaratıyor. Şirketlerin bir kısmı hedge mekanizmalarıyla riskleri sınırlamaya çalışsa da ani fiyat sıçramaları mali tabloları zorlayabiliyor.
UÇUŞ TRAFİĞİ VE BÖLGESEL ETKİLER
Ortadoğu’daki hava sahası kısıtlamaları ve bazı büyük Körfez merkezlerinin geçici olarak kapanması, küresel uçuş ağını da etkiliyor. Yolcular bölgeden tahliye ve alternatif güzergâh arayışına girerken, bu durum operasyon planlamasını daha karmaşık hale getiriyor. Uzun menzilli uçuş rotalarında yaşanan değişiklikler hem maliyetleri artırıyor hem de teslim sürelerini uzatıyor.
Analistler, enerji fiyatlarındaki yükselişin sürmesi halinde havayolu şirketlerinin bilet fiyatlarına zam yapabileceğini, bunun da talep üzerinde baskı yaratabileceğini belirtiyor. Küresel ekonomide zaten kırılgan olan büyüme beklentileri, enerji kaynaklı yeni bir maliyet şokuyla karşı karşıya kalabilir.
