Ortadoğu’daki savaş küresel ekonomiyi nasıl etkiliyor? İşte savaşın faturası
23 Mart 2026 itibarıyla Orta Doğu’da tırmanan çatışmalar yalnızca askeri dengeleri değil, ekonomik yapıyı da derinden etkiliyor. ABD ve İsrail’in 28 Şubat’ta İran’a yönelik başlattığı saldırıların ardından bölge geneline yayılan gerilim, enerji başta olmak üzere birçok sektörde ciddi kırılmalara yol açtı. Bölgesel ekonomilerde yavaşlama sinyalleri güçlenirken, küresel piyasalarda da belirsizlik giderek artıyor.
ENERJİ PİYASALARINDA ŞOK ETKİSİ
Çatışmaların en hızlı yansıdığı alan enerji sektörü oldu. Petrol fiyatları kısa sürede yükselişe geçerken, arz tarafında yaşanan aksaklıklar küresel piyasalarda baskıyı artırdı. Hürmüz Boğazı’nda gemi trafiğinin büyük ölçüde sekteye uğraması, dünya petrol arzının önemli bir bölümünü riske attı.
Enerji maliyetlerindeki artışın, küresel enflasyonu tetikleyen en kritik faktörlerden biri haline geldiği belirtiliyor.
Uzmanlara göre bu süreç üç ana kanaldan fiyatları etkiliyor: doğrudan enerji maliyetlerinin yükselmesi, üretim maliyetlerinin artarak tüketiciye yansıması ve belirsizlik nedeniyle piyasa beklentilerinin bozulması.
KÜRESEL PİYASALARDA DALGALANMA ARTIYOR
Artan jeopolitik riskler, yatırımcıların risk algısını yükseltti. Körfez ülkelerinde risk primleri yukarı yönlü hareket ederken, borsalarda dalgalı bir görünüm ortaya çıktı.
Çatışmaların başladığı günden bu yana bazı piyasalarda sınırlı yükselişler görülse de genel tablo karışık. Özellikle Birleşik Arap Emirlikleri başta olmak üzere bazı ülkelerde sert düşüşler dikkat çekiyor.
PETROL ARZINDA TARİHİ KESİNTİ
Hürmüz Boğazı’ndaki aksama, enerji ihracatını ciddi biçimde etkiledi. Körfez ülkelerinden yapılan petrol sevkiyatının yüzde 60’tan fazla azalması, gelirlerde büyük kayıplara neden oldu.
Yaklaşık 15 milyon varillik günlük kesinti, modern dönemin en büyük arz daralmalarından biri olarak değerlendiriliyor.
Son iki haftada yalnızca petrol gelirlerindeki kaybın 25 milyar dolara ulaştığı hesaplanırken, LNG ve diğer enerji kalemleri dahil edildiğinde zararın daha da büyümesi bekleniyor.
TURİZM VE HAVACILIK SEKTÖRÜ DARBE ALDI
Savaş ortamı, hava sahalarının kapanmasına ve uçuşların iptal edilmesine yol açtı. Çatışmaların ilk gününde binlerce uçuş iptal edilirken, süreç ilerledikçe aksaklıklar devam etti.
Avrupa merkezli birçok havayolu şirketi Orta Doğu seferlerini azaltırken bazıları tamamen durdurdu. Bu gelişmeler, pandemi sonrası toparlanma sürecindeki havacılık sektörünü yeniden baskı altına aldı.
GAYRİMENKUL VE YATIRIMDA GERİLEME
Bölgedeki belirsizlik yalnızca enerji ve ulaştırmayı değil, gayrimenkul sektörünü de etkiledi. Dubai’de konut satışlarında ciddi düşüşler yaşandı. Uluslararası yatırımcıların ilgisinin azalması, fiyatlarda gerilemeye neden oldu.
Dubai’de konut satışlarının yaklaşık yüzde 25 düşmesi, savaşın ekonomik etkisinin en somut göstergelerinden biri olarak öne çıkıyor.
Emlak ve finans endekslerinde de dikkat çekici kayıplar yaşanırken, yatırım ortamının zayıfladığı görülüyor.
ASYA VE KÜRESEL TİCARET RİSK ALTINDA
Körfez ülkelerinin ihracatında Asya pazarının ağırlığı, krizin etkisini küresel boyuta taşıyor. Hürmüz Boğazı’nın kapalı kalması, Asya ekonomileri için de ciddi risk oluşturuyor.
Bu durum, hem enerji arzını hem de tedarik zincirlerini olumsuz etkileyerek küresel ticarette daralma ihtimalini artırıyor.
YATIRIMCI GÜVENİ ZEDELENİYOR
Uzmanlara göre savaşın en uzun vadeli etkilerinden biri yatırımcı güvenindeki aşınma olacak. Uluslararası fonların daha güvenli bölgelere yönelmesi beklenirken, Körfez ülkelerine yönelik sermaye akışında azalma öngörülüyor.
Uzun vadeli yatırımcıların belirsizlik ortamından kaçınma eğilimi, bölge ekonomilerinde büyüme stratejilerini zorlayabilir.
ORTADOĞU’DA SAVAŞIN FATURASI
Ortadoğu’da tırmanan çatışmaların ekonomik ve sektörel etkileri çok boyutlu bir tablo ortaya koyuyor. İşte savaşın bölgeye ve dünyaya çıkardığı maliyet kalemleri:
