Pekin’den yapay zekâ altyapısına trilyonluk destek: Nvidia ve AMD’ye karşı yerli çözüm hamlesi
Çin, yapay zekâ alanında ABD ile rekabetini yeni bir aşamaya taşımaya hazırlanıyor. Bloomberg’in aktardığı bilgilere göre Pekin yönetimi, ülke çapında veri merkezleri ve yüksek performanslı bilgi işlem altyapısı kurmak amacıyla önümüzdeki 5 yıl içinde yaklaşık 2 trilyon yuanlık (295 milyar dolar) yatırım planı üzerinde çalışıyor.
Ulusal Kalkınma ve Reform Komisyonu (NDRC) öncülüğünde hazırlanan taslak plan kapsamında, birbirine bağlı bilgi işlem merkezlerinden oluşan ulusal bir ağ kurulması hedefleniyor. Böylece Çin’in yapay zekâ ekosistemine daha güçlü ve sürdürülebilir bir altyapı kazandırılması amaçlanıyor.
Yapay zekâ altyapısında devlet destekli yeni dönem
Hazırlanan yol haritasına göre, veri merkezlerinin büyük bölümünün işletmesi China Mobile ve China Telecom gibi kamu şirketleri tarafından üstlenilecek. Ağın ülke genelinde entegre şekilde çalışması sağlanırken, stratejik teknolojilerde yerli üretimin payının artırılması planlanıyor.
Çin’in hedeflerinden biri de yapay zekâ çipleri başta olmak üzere kritik teknolojilerde en az yüzde 80 oranında yerli tedarik kullanılması. Bu yaklaşımın, Nvidia ve AMD gibi ABD merkezli şirketlerin Çin pazarındaki etkisini azaltabileceği değerlendiriliyor.
“Çin, yapay zekâ altyapısında yerli teknolojilerin payını yüzde 80’in üzerine çıkararak dışa bağımlılığı azaltmayı hedefliyor.”
Söz konusu girişim, yılın başında duyurulan ve su, enerji ile dijital altyapıyı kapsayan “Altı Ağ Programı” çerçevesinde şekilleniyor.
2 trilyon yuanlık yatırımın kaynağı belli oldu
Bloomberg’in haberine göre finansmanın önemli bölümü devlet tahvilleri ve stratejik sektörlere yönelik kamu fonlarından sağlanacak. Özellikle 10 yıl ve üzeri vadeli özel devlet tahvilleri bu süreçte önemli rol üstlenecek.
Banka kredileri ve özel sektör yatırımlarının da projeye destek vermesi beklenirken, toplam finansman büyüklüğünün enerji altyapısının da sisteme dahil edilmesiyle 5 trilyon yuanı aşabileceği belirtiliyor.
Çin yönetimi, bilgi işlem kapasitesini ülke genelinde daha dengeli dağıtarak şirketlerin yüksek performanslı yapay zekâ altyapılarına erişimini kolaylaştırmayı hedefliyor.
Ulusal bilgi işlem ağı 2028’e kadar tamamlanabilir
Projeyle birlikte dağınık yapıdaki veri merkezlerinin tek bir ulusal ağ altında birleştirilmesi planlanıyor. Hedef, 2028 yılına kadar bütünleşik bilgi işlem altyapısını hayata geçirmek.
Yeni sistem sayesinde sağlık, ulaştırma, üretim ve şehir yönetimi gibi alanlarda yapay zekâ uygulamalarının daha hızlı yaygınlaşması öngörülüyor.
Ayrıca finans, lojistik ve sanayi sektörlerinde faaliyet gösteren şirketlerin daha düşük maliyetle gelişmiş yapay zekâ kapasitesine ulaşması bekleniyor.
“Çin’in ulusal bilgi işlem ağı, yapay zekânın kamu hizmetlerinden sanayiye kadar birçok sektörde daha hızlı yayılmasını sağlayabilir.”
ABD ile rekabet kızışıyor
Çin’in 295 milyar dolarlık yatırım planı dikkat çekse de ABD’li teknoloji devlerinin yapay zekâ harcamaları çok daha yüksek seviyelerde bulunuyor.
Bloomberg verilerine göre Meta ve Microsoft gibi ABD merkezli şirketlerin yalnızca 2026 yılında 725 milyar doların üzerinde yapay zekâ yatırımı yapması bekleniyor.
Ancak Çin’de iş gücü, inşaat ve ekipman maliyetlerinin daha düşük olması, aynı yatırım tutarlarının daha geniş ölçekli altyapılara dönüşmesine imkan tanıyor.
Öte yandan Huawei, Alibaba ve Shanghai Biren gibi yerli şirketlerin geliştirdiği 9 farklı yapay zekâ çipi, güvenlik incelemelerinden geçerek kritik sektörlerde kullanım onayı aldı.
“Pekin yönetiminin yeni hamlesi, Çin’in yapay zekâ yarışında teknolojik bağımsızlık hedefini güçlendiren en kapsamlı adımlardan biri olarak görülüyor.”
Toplam yatırım planı: 2 trilyon yuan
Dolar karşılığı: 295 milyar dolar
Planlanan süre: 5 yıl
Yerli teknoloji kullanım hedefi: %80
ABD’li teknoloji şirketlerinin 2026 yapay zekâ harcaması: 725 milyar dolar
Enerji altyapısıyla birlikte toplam potansiyel yatırım: 5 trilyon yuan
Ulusal ağın hedeflenen tamamlanma yılı: 2028
Onay alan yerli yapay zekâ çipi sayısı: 9
