Petrol piyasasına IEA güvencesi: Arzda büyük sorun yok, LNG açığının yüzde 70’i telafi edildi
Uluslararası Enerji Ajansı (IEA), Orta Doğu’da Hürmüz ve Babülmendep boğazlarını etkileyen güvenlik risklerine rağmen küresel petrol arzının güçlü seyrini sürdürdüğünü açıkladı. Ajansın değerlendirmesine göre, Körfez ülkelerinin petrol ihracatı alternatif güzergahlar sayesinde yüksek seviyelerde devam ederken, piyasaya sunulan 290 milyon varil acil durum petrolü de arz güvenliğine önemli katkı sağladı.
Petrol arzı yüksek seviyesini sürdürüyor
IEA Başkanı Fatih Birol, Orta Doğu’da yaşanan son gelişmelerin ardından petrol piyasalarının yakından izlendiğini belirtti. Açıklamada, Hürmüz Boğazı ile enerji altyapısını etkileyen çatışmaların küresel arz güvenliği açısından belirsizlik oluşturduğu, Babülmendep Boğazı’ndaki risklerin ise bu tabloyu daha da karmaşık hale getirdiği ifade edildi.
Buna karşın Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri başta olmak üzere Körfez üreticilerinin, petrol ihracatını hem Hürmüz Boğazı hem de alternatif boru hattı ve sevkiyat güzergahları üzerinden sürdürdüğü bildirildi.
“Körfez ülkelerinin petrol ihracatı haziran sonundaki zirvenin altında kalsa da mart başı-haziran ortası dönemine kıyasla halen belirgin biçimde daha yüksek seviyelerde bulunuyor.”
Diğer üreticiler arz açığını dengeledi
Ajansın verilerine göre ABD, Brezilya, Venezuela ve Kazakistan üretimlerini artırarak Körfez kaynaklı arz kaybının önemli bölümünü telafi etti. Talep tarafında ise Çin’in ham petrol ithalatını savaş öncesi döneme göre yaklaşık yüzde 50 azaltması, küresel petrol piyasasında arz-talep dengesinin korunmasına destek verdi.
IEA ayrıca, 11 Mart’ta başlatılan ortak acil durum planı kapsamında şimdiye kadar yaklaşık 290 milyon varil petrolün piyasaya sunulduğunu açıkladı. Program kapsamında ilerleyen dönemde ilave hacimlerin de piyasaya ulaşacağı belirtilirken, üye ülkelerin kamu kontrolündeki 1 milyar varilin üzerinde stratejik petrol stokunu koruduğu aktarıldı.
“IEA üyesi ülkeler, kamu kontrolündeki 1 milyar varilin üzerindeki stratejik stoklarıyla küresel enerji piyasası için güçlü bir güvence oluşturmaya devam ediyor.”
Rafine ürün piyasasında sıkılık sürüyor
Raporda, ham petrol arzındaki toparlanmanın rafineri faaliyetlerine aynı hızla yansımadığına dikkat çekildi. Bu nedenle dizel, benzin ve diğer rafine petrol ürünlerinde arzın daha sınırlı kaldığı, söz konusu ürünlerde ham petrol piyasasına kıyasla daha sıkı bir görünümün devam ettiği ifade edildi.
LNG sevkiyatları doğal gaz arzını destekledi
Doğal gaz tarafında ise ABD ve Kanada başta olmak üzere farklı üretici ülkelerden artan LNG sevkiyatlarının, Hürmüz Boğazı kaynaklı arz kaybının yaklaşık yüzde 70’ini telafi ettiği bildirildi.
Ancak Körfez bölgesinden LNG ihracatının normalleşmesinde yaşanabilecek yeni gecikmelerin, özellikle kış öncesi depolarını doldurmaya çalışan Avrupa ülkeleri başta olmak üzere küresel LNG ithalatçıları üzerinde baskıyı artırabileceği kaydedildi.
IEA, enerji arz güvenliğinin kalıcı şekilde sağlanabilmesi için bölgedeki çatışmaların sona ermesi ve Hürmüz Boğazı’nın tam kapasiteyle yeniden uluslararası enerji ticaretine açılmasının kritik önem taşıdığı değerlendirmesini yineledi.
