Petrol piyasasında tarihi kayıp: 500 milyon varil buharlaştı

Orta Doğu’daki savaşın etkisiyle Hürmüz Boğazı’nın büyük ölçüde kapanması, küresel petrol piyasasında tarihi bir arz kaybına yol açtı. Uzmanlara göre piyasadan çekilen petrol miktarı 500 milyon varile ulaştı.

ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırıları ile İran’ın misillemeleri, bölgedeki petrol ve LNG tesislerinde üretim ve sevkiyatın ciddi şekilde aksamasına neden oldu. Dünya petrol ticaretinin yaklaşık yüzde 20’sinin geçtiği Hürmüz Boğazı’nda gemi trafiğinin durma noktasına gelmesi, birçok üreticiyi üretimi kısmaya zorladı.

Tankerde mahsur kalan petrol dikkat çekiyor
İngiltere merkezli veri analitik şirketi Vortexa’nın Başekonomisti David Wech’in hesaplamalarına göre, toplam kaybın yaklaşık 190 milyon varili Körfez’de tankerlerde bekleyen petrolden oluşuyor. Sevkiyat yapılamadığı için depoları dolan üreticiler, üretimi azaltmak zorunda kalıyor.

Buna ek olarak, Orta Doğu’dan yapılamayan yüklemeler nedeniyle yaklaşık 310 milyon varillik arz da piyasaya ulaşamadı. Bu miktar günlük ortalamada 12 milyon varil ham petrol ve 5 milyon varilin üzerinde rafine ürüne karşılık geliyor.

En büyük kayıp Körfez ülkelerinde
Toplam kaybın ülkelere göre dağılımında Suudi Arabistan 130 milyon varille ilk sırada yer alırken, Birleşik Arap Emirlikleri 122 milyon varil, Irak 110 milyon varil ve Kuveyt 64 milyon varil ile öne çıktı. Katar’da 46 milyon, İran’da ise 15 milyon varillik kayıp hesaplandı.

Bu gelişmeler, özellikle Asya’ya yönelik petrol akışını mevsimsel olarak rekor düşük seviyelere çekti.

IEA rezerv hamlesi yetersiz kalabilir
Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) üyesi ülkeler 11 Mart’ta toplam 400 milyon varillik stratejik rezervi piyasaya sürme kararı aldı. Ancak mevcut arz kaybının bu miktarı aşması ve günlük kaybın yaklaşık 17 milyon varil seviyesinde olması, bu adımın etkisinin sınırlı kalabileceğine işaret ediyor.

IEA Başkanı Fatih Birol da mevcut krizi, 1973 petrol krizini geride bırakan “tarihin en büyük arz kesintisi” olarak nitelendirdi.

Tüketici etkisi yeni başlıyor
Analistler, arz tarafındaki bu büyük kaybın etkilerinin henüz tam anlamıyla tüketici fiyatlarına yansımadığını, ancak önümüzdeki günlerde akaryakıt fiyatları başta olmak üzere küresel ölçekte daha sert etkilerin hissedileceğini belirtiyo