Rusya’da akaryakıt krizi büyüyor: Enflasyon yükseldi, faiz indirimi zorlaştı

Rusya’da akaryakıt piyasasında yaşanan arz sıkıntısı ekonomi üzerindeki baskıyı artırıyor. Benzin ve motorin fiyatlarındaki hızlı yükseliş, üretim ve lojistik maliyetlerini artırırken enflasyonun yükselmesine neden oluyor. Bu tablo, Rusya Merkez Bankasının faiz indirimlerinde daha temkinli hareket etmesine yol açarken, özel sektörün finansman yükünü de ağırlaştırıyor.

Rusya’da akaryakıt fiyatları yılın ilk 6 ayında enflasyonun yaklaşık 3 katı artarak ekonomi üzerindeki maliyet baskısını güçlendirdi.

Ülke genelinde 40’tan fazla bölgede akaryakıt satışına çeşitli kısıtlamalar uygulanırken, iç piyasadaki arzı artırmak amacıyla benzin, motorin ve uçak yakıtı ihracatı geçici olarak durduruldu.

Rusya Başbakan Yardımcısı Aleksandr Novak, rafinerelere yönelik İHA saldırıları, yaz döneminde artan talep ve değişen sevkiyat rotalarının yakıt krizini tetikleyen başlıca nedenler arasında yer aldığını açıkladı.

Akaryakıt fiyatları enflasyonu yukarı taşıdı

Rusya Federal İstatistik Kurumu (Rosstat) verilerine göre 30 Haziran-6 Temmuz haftasında benzin fiyatları yüzde 2,1, motorin fiyatları ise yüzde 3,4 yükseldi. Aynı haftada enflasyon yüzde 0,31 olarak hesaplandı.

Yılın başından 6 Temmuz’a kadar benzin fiyatları yüzde 13,9, motorin fiyatları yüzde 14,7 arttı. Aynı dönemde tüketici enflasyonu ise yüzde 4,5 seviyesinde kaldı. Böylece akaryakıt fiyatlarındaki yükseliş genel enflasyonun yaklaşık üç katına ulaştı.

Rusya Merkez Bankası, akaryakıt fiyatlarındaki artışın yalnızca doğrudan değil, üretim ve taşımacılık maliyetleri üzerinden birçok ürün ve hizmete yansıyarak enflasyonu daha uzun süre yüksek tutabileceği uyarısında bulundu.

Yüksek faiz özel sektörü zorluyor

Artan akaryakıt maliyetleri nedeniyle şirketlerin üretim giderleri yükselirken, yüksek kredi faizleri de yatırımlar üzerinde baskı oluşturuyor.

Merkez Bankası 19 Haziran’da politika faizini 25 baz puan indirerek yüzde 14,25 seviyesine çekmesine rağmen, akaryakıt piyasasındaki risklerin para politikasında ilave faiz indirimlerini zorlaştırdığına dikkat çekti.

Akaryakıt krizinin uzaması, özel sektörün daha uzun süre yüksek finansman maliyetleriyle karşı karşıya kalabileceği beklentisini güçlendiriyor.

Üretim maliyetleri artıyor

Merkez Bankasının yayımladığı rapora göre şirketlerin toplam maliyetleri içinde akaryakıt, enerji ve su giderlerinin payı ortalama yüzde 7 seviyesinde bulunuyor.

2025 yılında enerji giderleri yaklaşık yüzde 11, lojistik ve depolama maliyetleri ise yüzde 13,8 yükseldi. Özellikle tarım, gıda, ulaştırma, perakende ve inşaat sektörlerinde artan motorin maliyetleri üretim ve dağıtım giderlerini yukarı çekiyor.

Yakıt arzı için yeni önlemler alındı

Hükümet, piyasadaki arzı güçlendirmek amacıyla çalışan rafinerelerin kapasitesini artırırken, bazı tesislerin bakım süreçlerini erteledi. Temmuz ayında ithal akaryakıt sevkiyatının başlamasına yönelik düzenlemeler de devreye alındı.

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ise ülkedeki enerji altyapısının güçlü olduğunu belirterek yakıt piyasasında yaşanan sıkıntıların geçici olduğunu ifade etti.

Uzmanlar, yakıt arzının normale dönme hızının hem Rusya Merkez Bankasının faiz politikası hem de özel sektörün finansman koşulları üzerinde belirleyici olacağını değerlendiriyor.