Samanyolu’nun en büyük fotoğrafı yayımlandı: 60 milyon yıldız tek karede görüntülendi
Avrupa Uzay Ajansı (ESA), Euclid uzay teleskobunun çektiği Samanyolu’nun şimdiye kadarki en büyük ve en ayrıntılı görünür ışık görüntüsünü kamuoyuyla paylaştı. 60 milyon yıldızın aynı karede yer aldığı dev mozaik fotoğraf, galaksinin merkezindeki yoğun yıldız bölgesini gözler önüne sererken, gelecekte yapılacak ötegezegen araştırmaları için de önemli bir veri kaynağı olacak.
ESA’nın yayımladığı tarihi görüntüde Samanyolu’nun merkezindeki 60 milyon yıldız tek karede bir araya getirildi.
Samanyolu fotoğrafı 26 saatlik gözlemle oluşturuldu
Karanlık madde ve karanlık enerjiyi araştırmak amacıyla 2023 yılında uzaya gönderilen Euclid teleskobu, bu kez görev alanının dışına çıkarak galaksimizin merkezini görüntüledi.
Dünya’dan yaklaşık 1,5 milyon kilometre uzaklıkta görev yapan uzay teleskobu, Mart 2025’te toplam 26 saat boyunca gözlem gerçekleştirdi. Elde edilen görüntü, gökyüzünde Ay’dan daha geniş alanı kapsayan 9 ayrı kare birleştirilerek oluşturuldu.
Siyah-beyaz olarak elde edilen görüntüye daha sonra Hawaii’deki Kanada-Fransa-Hawaii Teleskobu’nun verileri kullanılarak renk eklendi.
Euclid görevi yeni keşiflere kapı açıyor
Euclid’in temel görevi evrenin yaklaşık üçte birini haritalandırarak karanlık madde ve karanlık enerjinin dağılımını incelemek olsa da bilim insanları teleskobun yüksek çözünürlüklü kamerasını Samanyolu’nun merkezine yönlendirdi.
Böylece galaksinin en yoğun yıldız kümelerinden biri bugüne kadar görülmemiş ayrıntıyla görüntülendi.
26 saatlik gözlem sonucunda oluşturulan dev mozaik, Samanyolu’nun merkezini bugüne kadarki en ayrıntılı görünür ışık görüntüsüyle ortaya koydu.
Ötegezegen araştırmalarına katkı sağlayacak
Bilim insanları, yayımlanan görüntünün yalnızca görsel açıdan değil, bilimsel araştırmalar bakımından da büyük önem taşıdığını belirtiyor.
Fotoğrafta yer alan bölge, milyarlarca yıldızın bulunduğu yapısıyla ötegezegen keşifleri için önemli bir laboratuvar niteliği taşıyor.
Görüntüde doğrudan yeni bir gezegen keşfedilmese de 51 bilinen gezegen sistemi ayrıntılı biçimde incelenebiliyor. Araştırmacılar, ilerleyen dönemde aynı bölgedeki yeni gezegen adaylarının tespit edilmesinde bu verilerden yararlanacak.
Mikromerceklenme yöntemi kullanılacak
Araştırmalarda “mikromerceklenme” olarak adlandırılan yöntem kullanılıyor. Bu teknikte öndeki yıldızın kütle çekimi, arka plandaki yıldızın ışığını büyüteç gibi büküyor.
Eğer bu yıldızın çevresinde bir gezegen bulunuyorsa ışık eğrisinde çok küçük değişimler meydana geliyor. Bilim insanları bu sapmaları analiz ederek gezegenlerin varlığını ve kütlesini belirleyebiliyor.
Uzmanlar, yeryüzündeki teleskoplarla binlerce saat sürebilecek gözlemlerin Euclid sayesinde yalnızca 26 saatte tamamlanabildiğine dikkat çekiyor.
Euclid’in oluşturduğu veri arşivinin, gelecekte NASA’nın Nancy Grace Roman Uzay Teleskobu başta olmak üzere yeni uzay görevleri için önemli bir referans kaynağı olması bekleniyor.
