Savaş fıstık piyasasını vurdu: Fiyatlar 8 yılın zirvesinde

İran’da devam eden savaş, küresel fıstık piyasasında arzı daraltarak fiyatların son 8 yılın en yüksek seviyesine çıkmasına neden oldu.

Dünyanın en büyük üreticilerinden biri olan İran’da tedarik zinciri ve lojistikte yaşanan aksaklıklar, zaten sınırlı olan arzı daha da sıkıştırdı. Güçlü küresel talep de fiyat artışını hızlandırdı.

ABD Tarım Bakanlığı verilerine göre İran, küresel fıstık üretiminin yaklaşık beşte birini, ihracatın ise üçte birini karşılıyor. Savaşın etkisiyle arzın daralması, uluslararası piyasada ciddi bir baskı oluşturdu.

Expana Markets analisti Nick Moss, İran’ın fıstık ticaretinin savaş öncesinde de yaptırımlar ve düşük rekolte nedeniyle zayıf olduğunu, çatışmanın ise bu sıkışıklığı daha da derinleştirdiğini belirtti.

Artan talep de fiyatları yukarı taşıyan bir diğer unsur oldu. Sosyal medyada viral olan fıstıklı ürünler ve küresel markaların ürün gamına fıstığı daha fazla dahil etmesi, tüketimi hızlandırdı.

Bu gelişmelerin etkisiyle Antep fıstığı fiyatı mart ayında pound başına 4,57 dolara yükseldi. Bu seviye, 2018’den bu yana görülen en yüksek fiyat olarak kayıtlara geçti.

Lojistikteki aksaklıklar da piyasayı zorlamaya devam ediyor. Orta Doğu’ya yönelik sevkiyatların iptal edilmesi ve alternatif güzergah arayışları, özellikle Hindistan gibi büyük ithalatçıları etkiliyor.

Uzmanlara göre çatışmanın uzaması halinde küresel arz daha da daralabilir. Bu durumda gıda üreticilerinin maliyet baskısı nedeniyle fiyat artırması ya da alternatif ürünlere yönelmesi gündeme gelebilir. Özellikle fıstığın ana bileşen olduğu ürünlerde ikame seçeneklerinin sınırlı olması, piyasadaki baskıyı artırıyor.