Savaşın faturası ağırlaşıyor: Latin Amerika’da ekonomik uçurum büyüyor
Uluslararası Para Fonu (IMF), Orta Doğu’daki savaşın küresel etkilerinin Latin Amerika ve Karayipler bölgesinde ekonomik dengeleri sarsabileceği uyarısında bulundu. Kuruluşa göre enerji fiyatlarındaki dalgalanmalar ve finansal koşullardaki sıkılaşma, bölgedeki ülkeler arasında büyüme farklarını daha da açacak.
IMF’ye göre, petrol ihracatçısı ülkeler kısa vadede kazanç sağlarken, enerji ithalatçısı ve turizme bağımlı ekonomiler ciddi baskı altında kalacak.
BÜYÜME SINIRLI KALACAK, RİSKLER ARTACAK
IMF’nin yayımladığı son Dünya Ekonomik Görünümü raporuna göre Latin Amerika ve Karayipler ekonomisinin 2026 yılında yüzde 2,3 büyümesi bekleniyor. Bu oran 2025’te kaydedilen yüzde 2,4 seviyesine oldukça yakın seyrediyor. 2027’de ise büyümenin yüzde 2,7’ye yükselmesi öngörülüyor.
Bölgenin en büyük ekonomileri arasında yer alan Brezilya’nın 2026’da yüzde 1,9 büyümesi beklenirken, Meksika’nın yüzde 1,6’lık bir genişleme göstermesi tahmin ediliyor.
Ancak IMF, bu sınırlı büyümenin küresel riskler karşısında kırılgan olduğunu vurguluyor.
Büyüme görünümü korunuyor gibi görünse de savaş kaynaklı şokların etkisiyle ekonomik istikrarın zayıflaması bekleniyor.
SAVAŞ YENİ BİR DIŞ ŞOK HALİNE GELDİ
IMF değerlendirmesine göre Latin Amerika ekonomileri 2026 yılına görece güçlü bir başlangıç yaptı. Birçok ülkede enflasyon hedeflere yakın seyrederken, ekonomik aktivite de potansiyel büyüme seviyesine yakın ilerledi.
Ancak Orta Doğu’daki çatışmalar yeni bir dış şok yarattı. Enerji fiyatlarındaki oynaklık, finansman koşullarının sıkılaşması ve piyasa duyarlılığındaki dalgalanmalar bölge ekonomilerini doğrudan etkilemeye başladı.
Bu süreçte özellikle emtia fiyatlarında sert hareketler gözlenirken, küresel yatırımcıların risk iştahı da zayıfladı.
PETROL FİYATLARINDA SERT DALGALANMA
Küresel piyasalarda petrol fiyatları savaşın seyrine bağlı olarak yüksek oynaklık gösteriyor. Son gelişmelerde, Hürmüz Boğazı’nın açık kalacağı yönündeki açıklamaların ardından Brent ve WTI petrol fiyatlarında yüzde 10’u aşan düşüşler görüldü.
Buna rağmen yıl genelinde petrol fiyatlarının yaklaşık yüzde 45 oranında yükselmiş olması, enerji piyasalarındaki kırılganlığın sürdüğüne işaret ediyor.
KAZANANLAR VE KAYBEDENLER NETLEŞİYOR
IMF’ye göre mevcut tabloda en büyük avantajı petrol ve enerji ihracatçısı ülkeler elde ediyor. Arjantin, Brezilya, Kolombiya, Ekvador, Guyana, Trinidad ve Tobago ile Venezuela gibi ülkeler artan enerji fiyatları sayesinde ihracat gelirlerini artırıyor.
Bu durum kamu maliyesine destek sağlarken, dış dengelerde de geçici bir rahatlama yaratıyor.
Ancak tablo tümüyle olumlu değil.
IMF, enerji ihracatçısı ülkelerde bile hane halklarının artan yakıt ve gıda fiyatları nedeniyle olumsuz etkileneceğini açıkça vurguluyor.
Öte yandan turizme bağımlı Karayip ülkeleri ile enerji ithalatçısı Orta Amerika ekonomileri için görünüm daha karanlık. Artan maliyetler ve yüksek borç seviyeleri bu ülkeleri daha kırılgan hale getiriyor.
ENFLASYON VE MALİ BASKI ARTIYOR
IMF’ye göre savaşın etkisiyle bölgede enflasyonun yükselmesi bekleniyor. Özellikle enerji, ulaşım ve gıda fiyatlarındaki artışın düşük gelirli kesimler üzerinde ciddi baskı yaratacağı ifade ediliyor.
Kuruluş, hükümetlere geniş çaplı sübvansiyonlardan kaçınmaları ve daha hedefli destek politikalarına yönelmeleri çağrısında bulunuyor.
